نمایش همه
  • کلباسی-یثربی ۱۳۹۳-۰۳-۰۳ ۰۹:۴۲

    گزارشی از برنامه زاویه؛

    ملاصدرا و پرسش‌های جدید

    در حوزه فلسفه و حیات پویای آن، ابن‎رشد، فیلسوف دنیای اسلام برای غرب مسیحی نقطه‎ی آغاز بود اما برای شرق اسلامی یک پایان. در واقع غرب دچار یک سلطه عقل‎گریز در خود شده بود که با چراغ ابن‎سینا و ابن‎رشد از آن فضا خارج شد. اما شرق از تکنیک‎های پژوهشی غفلت کرد، شیوه‎ی پژوهشی که مسبوق به یک خودآگاهی است. و در این‎جا سخن این است که ما اساسا این خودآگاهی را نسبت به سنت خود، پیدا نکردیم.

  • هوسرل ۱۳۹۳-۰۲-۳۱ ۰۶:۲۷

    گزارشی از نشست «بحران علوم اروپایی از نگاه هوسرل»؛

    سرچشمه‎های فراموش‌شده‌ی معنای علم

    هوسرل با فرض اینکه علم به یک بخش نظام‎یافته از شیوه‌ی اندیشیدن و حتی بودنِ انسان جدید تبدیل شده است، تأمل بر سرچشمه‎های فراموش‌شده‌ی معنای علم را شیوه‎ای برای تأمل بر خود و نیز وظیفه‎ای فلسفی می‎داند و بر این اساس راه‌حل بحران علوم را نه در ترک کردن علم بلکه در بازتأسیس مفهوم صحیح آن در نظر می‎گیرد.

  • حمید پارسانیا ۱۳۹۳-۰۲-۲۵ ۰۸:۵۵

    گفتاری از حمید پارسانیا؛

    برای دگرگونی عالم باید فرهنگ دگرگون شود

    غفلت و غفلت افزایی در این عالم وظیفه ما نیست. تفسیر درست از این عالم باعث عبور از این عالم می‎شود. شناخت درست از این عالم، مسیر درست و تحول این عالم را نشان می‎دهد.کسانی که اهل دنیا هستند بر غفلت این عالم می‎افزایند. اما کسانی که اهل تفکر، تأمل و تدبر هستند مسیر عبور از این عالم، آمادگی، پیام و کلام حقیقت وجود، هستی، هستی مطلق و خداوند سبحان را می‎شنوند.

  • على پایا ۱۳۹۳-۰۲-۲۴ ۱۰:۵۶

    گفتاری از علی پایا؛

    پیوند علوم انسانی و اجتماعی با مهندسی در تکنولوژی

    علوم انسانی و اجتماعی عموما به جز یک یا دو مورد به طور استثنا، باقی عمدتا تکنولوژی هستند و به این اعتبار می‎باید آن‎ها را تکنولوژی‎های انسانی و اجتماعی نامید. از این رو، مهندسی می‎تواند و باید با بهره‎گیری بهینه از تکنولوژی علوم انسانی و اجتماعی، به آن مدد برساند.

  • رضا داوری اردکانی ۱۳۹۳-۰۲-۲۴ ۰۹:۵۴

    گفتاری از رضا داوری اردکانی؛

    ما یک بشر تکنیکی ساخته‎ایم

    ما یک تکنیک ساختیم. ما یک بشر تکنیکی ساختیم. بشر باید بتواند تکنیک را کنار بگذارد و عهد دیگری ببندد. من منظورم این است که با تکنیک چه سر و کاری و چه رابطه‎ای داریم. آیا می‎توانیم در این رابطه بیاندیشیم که تکنیک با ما و با وجود ما چه کرده است؟

  • عبدالکریمی ۱۳۹۳-۰۲-۲۲ ۰۹:۵۸

    بیژن عبدالکریمی؛

    سهم فردید و نصر در بی‌تفاوتی تاریخی ما نسبت به تکنولوژی

    متفکرانی همچون فردید، یا سید حسین نصر یا حامیان ایدۀ علوم جدید دینی و پیروان آنها و همۀ كسانی كه بصيرت­‎های هايدگری در باب تكنولوژی را به نحو نامتفکران‎ در ايران بازگو كرده‎­اند در شكل‎­گیری ناهم­زمانی تاریخی ما و بی‎­تفاوتی‎­مان نسبت به قدرت تكنولوژی یا عدم شکل­‎گیری عزمیت تاریخی ایرانیان در نیل به این مهم­ترین منبع قدرت مدرن و در نتیجه برعهده نگرفتن نقش خویش در تقدیر تاریخ کنونی خود سهيم هستند.

  • سید حسین نصر ۱۳۹۳-۰۲-۲۲ ۰۸:۲۱

    گفتارى از سيدحسين نصر؛

    تکنولوژی‎های جدید و تهی شدن انسان از عالم معنا

    باید بدانیم تکنولوژی جدید ادامه‎دهنده‎ی تکنولوژی قدیم نیست، بلکه شکاف عمیقی بین آن‎ها به وجود آمده است. این شکاف از این جهت قابل اهمیت است که تکنولوژی قدیم خلاقیت صنعت‎گران بر آن حکومت می‎کرده است. در حالی‎که در تکنولوژی جدید به غیر از مهندس طراح آن، دیگر افراد خلاقیتی در آن ندارند.

  • عبدالحسین خسروپناه ۱۳۹۳/۰۲/۲۱

    عبدالحسین خسروپناه در گفت‎وگو با «فرهنگ امروز»؛

    نیاز فلسفه به فلسفه

    یکی از راه‎های تکامل علوم، فلسفه‌ی علوم است. در این باره حتی خود فلسفه، فلسفه نیاز دارد، فلسفه‎ی فلسفه‌ی اسلامی، فلسفه‎ی فلسفه‌ی کانت؛ یعنی لازم است یک نوع نگاه درجه دو به فلسفه‌ی کانت، فلسفه‌ی غرب و فلسفه‌ی اسلامی داشته باشیم؛ زیرا یک سلسله پرسش‎های بیرونی درباره‌ی این قسم از فلسفه وجود دارد که باید یک جایی به این پرسش‎ها پاسخ داده شود و فلسفه‌ی مضاف این بستر را آماده کرده است.

  • نشست فلسفه ۱۳۹۳-۰۲-۱۴ ۱۶:۲۹

    گزارشی از نشست «اسلامی شدن فلسفه‌ی اسلامی به چیست؟»/بخش دوم

    اقتضای فلسفه آزاداندیشی عقلانی است

    اقتضای فلسفه آزاداندیشی عقلانی است. در فلسفه باید تابع دلیل و استدلال باشیم، اگر ادعایی را می‌پذیریم باید بر اساس دلیل بپذیریم، برفرض آنکه بدیهی نباشد. اگر ادعایی را نفی می‌کنیم برای رد آن باید دلیل داشته باشیم. هر جا که استدلال عقلی ما را برد باید تابع آن باشیم.

  • فنایی-میری ۱۳۹۳-۰۲-۰۹ ۰۹:۵۲

    گزارشی از نشست «اسلامیت فلسفه‌ی اسلامی به چیست؟»/ بخش اول؛

    فلسفه‌ی اسلامی خالی از اشکال نیست

    ممکن است برخی‌ها بگویند فلسفه‌ی‌ای که شما تعریف کردید و به‌عنوان فلسفه‌ی اسلامی یاد می‌کنید، راه آزاداندیشی را از ما می‌گیرید یا بگویند فلسفه‌ی شما نیز اسلامی نیست و یک نوع کلام است. پاسخ این است که فلسفه‌ای که بر روش عقلی استوار است و مبتنی بر بدیهیات باشد، فلسفه است. حال این سؤال که از کجا آمده، متعبد هست یا نیست، از کدام سرزمین آمده یا نیامده است، این موارد دیگر جزء معنای فلسفه نیست.

  • نعمت فاضلی ۱۳۹۳-۰۲-۰۱ ۰۸:۴۷

    گفتاری از نعمت‎اله فاضلی؛

    تکثیر مکانیکی دانش در عصر تکنولوژی

    یکی از ساختارهای مهمی که در دانشگاه‌های ما شکل گرفته و مانع خودشکوفایی و مشارکت عاملین در فرایندهای یادگیری و یاددهی می‌شود نظام ارزشیابی دانشگاه است؛ نظام کمیت‌گرایی که بر اساس اندازه‌گیری‌های کمی استاندارد شده، توانایی‌ها و استعدادهای کیفی دانشجویان را می‌سنجد.

  • مصطفی ملکیان ۱۳۹۳-۰۱-۲۷ ۱۱:۲۸

    گزارشی از نشست «روش‎شناسی علوم انسانی»/ (بخش سوم)

    کمیابی تفکر نقادانه در علوم انسانی

    در جوامع غربی به جای سرفصل‌های درسی که ما داریم، آن‌ها به دانشجویان خود تفکر نقادانه آموزش می‌دهند تا هنگامی که فرد با آرا و نظرات علم خود مواجه می‌شود، بتواند تعیین و تکلیف خود را انجام دهد. تفکر نقادانه یعنی تفکری که با آن تفکر فراورده‌های علم و دانش را نقد می‌کنیم، نقاط قوت و ضعف آن را روشن می‌کنیم، موضع خود را در مقابل هریک از این آرا و نظرات روشن می‌کنیم.

  • مصطفی ملکیان ۱۳۹۳-۰۱-۲۴ ۱۰:۵۱

    گزارشی از نشست «روش‎شناسی علوم انسانی»/ (بخش دوم)

    با چشمان بسته وارد علوم‌انسانی می‌شویم

    ما در علوم انسانی چه در مقطع لیسانس و ارشد و دکتری، هنگامی که وارد می‌شویم، با چشم بسته در وسط یک هالی چشم ما را باز می‌کنند و شروع می‌کنند به گفتن آنکه در ترم اول ۱۲ واحد باید بگذرانید. ما نمی‌دانیم این واحدها در کجا با هم ربط و نسبتی دارند.خواه علوم انسانی تجربی مانند روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، اقتصاد، سیاست و چه علوم انسانی غیرتجربی مانند اخلاق، حقوق و فلسفه‌ی ذهن، معرفت‌شناسی و فلسفه‌ی زبان و همه‌ی دانش‌هایی که به آن‌ها می‌گوییم دانش‌های علوم انسانی.

  • نشست روش شناسی علوم انسانی ۱۳۹۳-۰۱-۲۰ ۱۰:۵۱

    گزارشی از نشست «روش‎شناسی علوم انسانی»/(بخش اول)

    علم بدون پشتیبانی قدرت ساخته نمی‌شود

    فرانکفورتی‎ها که هابرماس نماینده‌ی آنان است می‎گویند: علمی که در جهان ساخته شده است بدون پشتیبانی قدرت ساخته نمی‎شد؛ یعنی در واقع این علم محافظه‌کار، قدرت‌طلب و در کنارشان از آنان استفاده می‎کند و هیچ زمانی از خود نمی‎گذرد.

  • رضا داوری اردکانی ۱۳۹۳-۰۱-۱۵ ۰۰:۱۵

    نگاهی به جایگاه علم و روش در انديشۀ رضا داوری اردكانی؛

    علم و روش در ترازوی نقد

    داوری اردكانی، همانند هانری كربن و فرديد، پديدارشناسی را تا آنجا كه نقد غرب را انجام داد به خدمت می‌گیرد و با دفاع از فلسفه، به ميراث ايرانی و اسلامی برمی‌گردد. پديدارشناسی سكوی پرتاب و مبنای روشی داوری اردكانی است و او با استفاده از آن، به زبان سنت و ويژگی‌های فلسفی بومی ايران بازگشته است و از آن‌ها دفاع می‌کند.

  • لگنهاوزن-میانداری ۱۳۹۲-۱۲-۲۷ ۰۹:۲۳

    گزارشی از نشست علمی «چالش‎های علم جدید برای ادیان»/بخش پایانی؛

    نزاع علم جدید با دین

    سؤالاتی که پیش روی دو مکتب دینی و علمی وجود دارد این است، آیا روش علمی تنها راه مطمئن برای رسیدن به حقیقت است؟ آیا انسان فقط یک مکانیزم زیست‎شیمیایی پیچیده است؟ آیا جهان قانونمند است، اگر قانونمند است پس خداوند چگونه عمل می‎کند؟ آیا علم نفی‎کننده دین است؟ آیا ممکن نیست که همه‎ی طرح‎ریزهای پیچیده‎ای که ما داریم محصول طبیعت باشد و نه طرح خداوند متعال؟ آیا در دوران حاکمیت علم که البته امروزه دیگر نیست برای زمانی این‌طور بوده است؟ جهت‎گیری‎های هدفمند در این جهان توجیه دارد؟

  • نشست تامل مکانیکی ۱۳۹۲-۱۲-۲۲ ۰۸:۱۹

    گزارشی از نشست «تأملی بر نگرش مکانیکی به عالم»؛ بخش سوم

    ماندگاری در عصر تصویر جهان

    در عصر تصویر جهان نیز موضوع اصلی، ماندگاری است، آنجا می‎گوید مشخصه‌ی جهان جدید تصویر است، هایدگر در اینجا با جهان‌بینی مشکلی ندارد، بلکه با دیدن مشکل دارد. بیشتر از دو سوم مقالۀ عصر تصویر جهان راجع به مسئله‌ی تصویر است.

  • نشست تامل مکانیکی ۱۳۹۲-۱۲-۲۰ ۰۹:۵۲

    گزارشی از نشست «تأملی بر نگرش مکانیکی به عالم»/ بخش دوم؛

    تقابل فلسفه مکانیک‌گرا و حیات‌گرا

    اگر بازتولید ایده‌ی تقابل حیات‎گراها و فلسفه‌ی مکانیکی را ببینیم، می‎توانیم در مهندسی ژنتیک و سلول‎های بنیادی این منازعه را دوباره پیدا کنیم. در حال حاضر هنگامی که می‎خواهیم در باب فلسفه‌ی مکانیکی در بدن صحبت کنیم، مسلماً تلقی اینکه انسان شبیه ماشین است را کسی از آن دفاع نمی‎کند. هنگامی که در مورد فلسفه‌ی مکانیکی صحبت می‎کنیم باید بتوانیم بیماری‎ها و کارکرد بدن را بر اساس مکانیسم‎های فیزیکی و شیمیایی توضیح دهیم.

  • مقدم حیدری ۱۳۹۲-۱۲-۱۵ ۰۹:۳۷

    گزارشی از سخنرانی غلامحسین مقدم حیدری در نشست «تأملی بر نگرش مکانیکی به عالم»/ بخش اول؛

    کاسیرر و مسئلۀ تقابل «اسطوره» و «علم»

    اسطوره به نظر می‎آید که همه چیز را روی هم می‎ریزد و آنان را بی‎آنکه از یکدیگر تفکیک و متمایز کرده باشد با یکدیگر متحد و در هم ادغام می‎کند. روابطی که اسطوره میان عناصر وضع می‎کند به گونه‎ای است که بین عناصر نه تنها رابطه‎ای دو سویه برقرار می‎شود؛ بلکه به طور مثبت با یکدیگر هم‎هویت می‎گردند و همه آن‎ها یک چیز می‎شوند.

  • لگنهاوزن-میانداری ۱۳۹۲-۱۲-۰۷ ۰۹:۵۱

    گزارشی از نشست علمی «چالش‎های علم جدید برای ادیان»؛

    رسالت متالهین چیست؟

    کاری که متاله باید انجام بدهد این است که روی این سؤالات و مسئله‎هایی که به نظر می‎رسد قابل حل نیستند کارکنند و لازم است درباره‌ی علوم جدید بیشتر آگاهی داشته باشند.این تقاضاهای وسیع حوزۀ الهیات با این کارها و مطالعاتی که در الهیات شده است، اصلاً قابل قیاس نیست.

  • پارسانیا فیاض ۱۳۹۲-۱۲-۰۵ ۰۸:۴۱

    گزارشی از نشست «ظرفیت‌های فلسفه‌ی اسلامی برای تحول در علوم انسانی»؛

    فیاض: امام در جوانی از فلسفۀ صدرایی عدول کرد/ پارسانیا: باید به همۀ ظرفیت‌های فلسفه صدرایی نظر کرد

    ما اگر متوجه نباشیم گرایشات شاهنشاهی در ابعاد فکری مستقر می‌شوند و جمهوری اسلامی به زمین خواهد خورد. انقلاب اسلامی به‌هیچ‌وجه بازتولید فلسفه‌ی ملاصدرا نیست. امام (رحمت الله علیه) در همان سن جوانی از فلسفه‌ی ملاصدرا عدول کرده بود و بر اساس تفکر شیخ انصاری و اصول عملیه به فلسفه‌ی اعتباری شیعه رسید که متأسفانه ما از آن هم غافل شده‌ایم.

  • مظفر نامدار ۱۳۹۲-۱۱-۰۸ ۱۲:۰۰

    مظفر نامدار؛

    کژتابی‌های بومی کردن علوم انسانی در ایران

    برای شکل‌گیری علوم انسانی و صورت‌بندی‌هایی که در آن شکل می‌گیرد باید به دنبال خصیصه‌هایی از یک حکمت خاص بگردیم. وقتی چنین حکمتی در پس علوم انسانی در ایران نیست، چگونه می‌توان از چنین علومی انتظار حل مسئله داشت. اگر چنین نیست، خصیصه‌هاي این حکمت چیست که می‌توان در ذیل آن، دانش‌هاي خاصی را به هم متصل و طبقه‌بندی کرد و اسم آن را علوم انسانی ایران گذاشت؟

  • حسین کچویان ۱۳۹۲-۱۰-۱۸ ۱۰:۰۱

    گفتاری از «حسین کچویان»؛

    به دنبال چه نوع تغییری در علم هستیم؟

    گاهی اوقات متوجه می‌شویم که حقیقتی پیدا شده است، اما بر اساس داده‌ها و فهم تازه و اطلاعات جدیدی می‌فهمیم که این حقیقتی که فکر می‌کردند حقیقت نیوتنی است، ‌حقیقت نیوتنی نیست و بنابراین، اهل ‌علم آن تئوری جدیدی را بر اساس استدلال‌هایی که در درون خود آن علم می‌شود، به جایش می‌نشانند. اما این دسته از تغییراتی که ما از آن صحبت می‌کنیم، این نوع تغییرات را چه چیزی الزام‌آور می‌کند و ضرورتش از کجا ناشی می‌شود؟

  • على پایا ۱۳۹۲-۱۰-۱۵ ۱۲:۰۶

    علی پایا؛

    آینده‌ی علوم انسانی در ایران

    آینده‌ای که در این مقاله مورد نظر است، آینده‌ی علوم انسانی است. علوم‌انسانی در دنیای کنونی از اهمیت زیادی برخوردار است. در کشور ما نیز بسیاری از افراد به این دسته از علوم که حائز اهمیت است، توجه کرده‌اند. هرچند که احیاناً برای بسیاری از ایشان هنوز به درستی روشن نیست که چرا و به کدام علل یا دلایل علوم انسانی دارای اهمیت می‌باشند.

  • علوم انسانی ۱۳۹۲-۱۰-۱۵ ۰۹:۳۵

    سیدحسین سیدحسینی؛

    کدام علوم انسانی!؟

    وضعیت جامعه چه رابطه ای با علوم انسانی دارد؟ علوم انسانی در تعیین مسیر جامعه چه نقشی را ایفا می‎کند؟ آیا علوم انسانی شرح وقایعی است که در جوامع رخ داده است؟

  • کوهن ۱۳۹۲-۱۰-۱۲ ۱۶:۵۹

    مرتضی منشادی/کتاب «ساختار انقلاب‌های علمی» تا کنون سه مرتبه به فارسی ترجمه شده است؛

    پارادایم‌های علمی چگونه شکل می‌گیرند؟

    به باور کوهن، تشخیص علم از غیرعلم، از طریق پارادایم ممکن است. پارادایم، سنت‌های پژوهشی و فعالیت‌های دانشمندان را در یک حوزه (میدان) علم سامان‌دهی می‌کند. به عبارت دیگر، نتیجه‌ي فعالیت در خارج از پارادایم، چیزی کمتر از علم است، چون فاقد یک مجموعه از معتقدات مورد قبول است.

  • حسین سوزنچی ۱۳۹۲-۱۰-۰۷ ۱۲:۰۶

    حسین سوزنچی؛

    چگونگی بازتولید فلسفه‌های علوم انسانی با تکیه بر فلسفه‌های اسلامی(2)

    در فلسفه‌ی صدرایی، با اثبات اصالت وجود و به تبع آن وحدت تشکیکی وجود، تمامی اجزای عالم به هم مرتبط هستند و این ارتباط یک ارتباط حقیقی در مقام وجود و هویت حقیقی اشیاست، نه فقط در حد روابط خارجی و بیرونی اشیا.

  • حسین سوزنچی ۱۳۹۲-۱۰-۰۴ ۰۸:۱۴

    حسین سوزنچی؛

    چگونگی بازتولید فلسفه‌های علوم انسانی با تکیه بر فلسفه‌های اسلامی(1)

    تبیین‌های مناسب از وجودشناسی انسان در هر یک از رشته‌های علوم انسانی، توان عظیمی در نقد و هضم تحلیل‌هایی که در علوم انسانی مدرن رایج است، می‌دهد و تدوین این چنینی فلسفه‌های علوم انسانی، می‌تواند طلیعه‌ی تحولی جدی در عرصه‌ی علوم انسانی شود.

  • خسروپناه ۱۳۹۲/۰۹/۲۷

    به مناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه(2)؛

    عبدالحسین خسروپناه: وحدت حوزه و دانشگاه مقدمه تاسیس تمدن اسلامی

    برای تمدن اسلامی نیاز به تئوری‎پردازی است و یکی از مهم‎ترین مولفه‎های آن، دانش است. و دانش اسلامی نیز بدون همکاری حوزه و دانشگاه امکان‎پذیر نیست. منظور از وحدت حوزه و دانشگاه، وحدت ساختاری و مدیریتی نیست؛ بلکه مقصود تعامل و همکاری، برای تولید دانش اسلامی، برای رسیدن به پیشرفت و تمدن اسلامی است.

  • مهدی گلشنی ۱۳۹۲/۰۹/۲۷

    به مناسبت روز وحدت حوزه و دانشگاه(1)؛

    مهدی گلشنی: «حوزه» بیش‌تر تلاش کند

    وقتی گفته شد وحدت حوزه و دانشگاه، تلقی اولیه این بود که منظور این است که دروس حوزوی در دانشگاه وارد شود و یا بعضی دروس دانشگاهی در حوزه تدریس شود. در صورتی که آن چیزی که ابتدا، حداقل کسانی که آگاه به قضیه بودند، انتظار داشتند این بود که تفکر دینی در جامعه حاکمیت پیدا کند.