روش شناسی

کل اخبار:123

  • ۱۳۹۸-۰۷-۱۷ ۱۵:۰۰

    ​فراخوان پژوهشی پژوهشکده تاریخ اسلام

    گروه روش‌شناسی تاریخی و تاریخ نگاری پژوهشکده تاریخ اسلام از تمامی استادان، پژوهشگران و دانشجویان دکتری برای همکاری دعوت به عمل می‌آورد.

  • حضرتی ۱۳۹۸-۰۴-۲۶ ۱۰:۰۵

    به بهانه انتشار ویراست جدید روش پژوهش در تاریخ‌شناسی اثر حسن حضرتی؛

    در گیر و دارِ فرم

    روش پژوهش در تاریخ‌شناسی حسن حضرتی اثر آموزشی حائز اهمیتی در روش تحقیق دانش تاریخ آکادمیک ایرانی است که در قوام‌بخشی به فرمالیسم پژوهش‌های این رشته نقش مهمی ایفا می‌کند. اما این فرمالیسم روشی برداشتی از رویکرد معرفت‌شناختی پوزیتیویستی است که براساس اسطوره علم وجه هژمونیک یافته؛ ارزش‌ها و مبانی این رویکرد غالب در دانشگاه ایرانی چنان در ذهن و زبان دانشجویان و پژوهشگران نهادینه شده که طرح روش‌ها و رویکردهای متفاوت در رشته تاریخ آکادمیک، آب در هاون کوفتن را ماند.

  • ۱۳۹۸-۰۴-۰۱ ۱۶:۳۰

    کنفرانس «روش های فلسفی» برگزار می‌شود

    کنفرانس روش های فلسفی در روزهای ۵ و ۶ دسامبر ۲۰۱۹ در زاگرب، کرواسی برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۸-۰۳-۱۳ ۱۷:۲۰

    نشست «روش‌شناسی تاریخ فرهنگی» برگزار می‌شود

    نشست «روش‌شناسی تاریخ فرهنگی» با حضور قباد منصوربخت و نعمت‌الله فاضلی برگزار می‌شود.

  • وبر ۱۳۹۸-۰۲-۰۳ ۱۰:۳۹

    نگاهی به روش‌شناسی ماکس وبر در باب مسئلۀ خلاف واقع؛

    امر خلاف واقع و روش‌شناسی علوم انسانی

    امر خلاف واقع به نظر وبر برساختی ذهنی از جریان رویدادها است که به‌واسطة تعدیل یک یا چند شرط دگرگون می‌شود. وبر معتقد است «برای رسوخ در روابط علّی واقعی، روابط علّی ناواقعی برمی‌سازیم.» آنچه در اینجا اهمیت فراوانی دارد پرسش از علت یا علل رویدادهای تاریخی منفرد است. وبر برای پاسخ دادن به این پرسش در قالب اصطلاح «چه می‌شد اگر» از امور خلاف واقع استفاده می‌کند.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۱۷ ۱۵:۲۰

    «بحران در تاریخ» بررسی می‌شود

    گروه روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری پژوهشکده تاریخ اسلام نشست علمی با عنوان «بحران در تاریخ» را برگزار می‌کند.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۱۱ ۱۴:۰۰

    بحث روش شناسی علوم تا پیش از ابن سینا مطرح نشده بود

    غلامرضا اعوانی، چهره ماندگار فلسفه گفت: بحث روش شناسی علوم را برای اولین بار ابن سینا مطرح کرد و تا پیش از ابن سینا این بحث مطرح نشده بود.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۰۹ ۱۵:۴۰

    روش شناسی پژوهش های فلسفی منتشر شد

    کتاب «روش شناسی پژوهش های فلسفی» تألیف علی‌ اصغر جعفری‌ولنی از سوی انتشارات ققنوس منتشر شده است.

  • پاتریشیا کرونه ۱۳۹۷-۰۸-۱۳ ۱۰:۳۶

    پاتریشیا کرونه و تاثیر روش او بر مطالعات اسلامی؛

    غروب روش «بازنگریست‌ها»

    کتاب‌های جان ونز برو، مایکل کوک و پاتریشیا کرونه اساس معرفتی جریان تجدیدنظرخواهی را تشکیل می‌دهد. جریانی که به دنبال برکندن زمینۀ تاریخی از نص قرآنی است و استدلال می‌کند قرآن در شکل متداول امروزی، ساخته‌پرداختۀ مسلمانان در اواخر قرن دوم هجری است. این جریان مبتنی است بر تشکیک در روایت‌های اسلامی و تشکیک در هرآنچه در منابع و مصادر اسلامی رایج و شایع است و در همان حین، اعتماد بر منابع غیرکلاسیک سنتی و نیز منابع دیگری که به زبان‌های غیرعربی نگاشته شده‌اند.

  • وبر ۱۳۹۷-۰۶-۱۸ ۱۰:۲۵

    آیا تذکر یوسف اباذری مبنی بر «سیاست‌زدایی» در جامعه ایرانی به معنای «شکست» جامعه‌شناسی در آکادمی ایرانی است؟ (۲)؛

    ارتباط سیاسی شدن دانشمند و ناتوانی او در کار علمی

    ایدآل تایپ وبری را می‌توان به تعبیری معقولیت رویداد تاریخی و هم‌زمان قضاوت ما (دانشمند) دربارۀ آن دانست و چنان که از دو سخنرانی «علم در مقام حرفه» و «سیاست در مقام حرفه» بر می‌آید، قضاوت سخن گفتن دربارۀ محتوای پدیدۀ فرهنگی نیست بلکه توجه به فرم و گونۀ آن است. کوتاه سخن آن که سیاسی شدن دانشمند در معنای اکید و سرراست کلمه فقط یک معنی می‌تواند داشته باشد: ناتوانی دانشمند در کار علمی‌اش.       

  • ۱۳۹۷-۰۶-۱۷ ۱۲:۲۱

    ویراست جدید «روش در روش» منتشر شد

    نشر لوگوس ویراست دوم «روش در روش: درباره ساخت معرفت در علوم انسانی» اثر مهم احمد محمدپور را منتشر کرد.

  • یوسف اباذری ۱۳۹۷-۰۶-۱۳ ۰۹:۳۰

    آیا تذکر یوسف اباذری مبنی بر «سیاست‌زدایی» در جامعه ایرانی به معنای «شکست» جامعه‌شناسی در آکادمی ایرانی است؟ (1)؛

    قانون و رویداد

    مفاهیم برآمده از قوانین عام هرگز نمی‌توانند توضیح دهند که چرا برخی رویدادها و پدیده‌های تاریخی اجتماعی از آرایشی خاص برخوردارند و نه از آرایشی دیگر. علوم قانون‌محور یکتایی و ویژه بودن واقعیتی را که در آن زندگی می‌کنیم به چنگ نمی‌آورند. فهم مناسبات و دلالت‌های تاریخی فرهنگی رویدادها در کلیت قانون از هم می‌پاشد.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۵ ۱۶:۴۰

    شعیری: ادبیات ما غنی است اما تفکرمان را به نظریه تبدیل نکرده‌ایم

    حمیدرضا شعیری می‌گوید: واقعیت این است که ادبیات ما بسیار غنی است و می‌تواند سرچشمه نظریه‌های زیادی باشد ولی ما آن را تبدیل به نظریه نکرده‌ایم. یعنی اتفاقی که اینجا نیفتاده، این است که ما تفکر را به نظریه تبدیل نکرده‌ایم.

  • اقتصاد ۱۳۹۷-۰۵-۱۴ ۱۵:۱۴

    گفتارهایی در روش‌شناسی علم اقتصاد

    موسی غنی‌نژاد

    اوج نفوذ اندیشه‌های پوزیتیویستی در اندیشۀ اقتصادی مدرن درست در زمانی روی داد که پوزیتیویسم اولیۀ طرفدار اثباتِ صحتِ تجربی در علوم طبیعی رو به زوال نهاده بود و جای خود را به نوعی رویکرد «فرضیه‌ای استنتاجی» می‌داد.

  • ۱۳۹۷-۰۴-۳۰ ۱۲:۴۰

    کنفرانس بین‌المللی فلسفه و روش شناسی علمی برگزار می شود

    بیست و دومین کنفرانس بین‌المللی فلسفه و روش شناسی علمی ماه مه ۲۰۲۰ در توکیو ژاپن برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۷-۰۴-۱۲ ۱۶:۲۰

    کتاب «روش‌شناسی انتقادی حکمت صدرایی» منتشر شد

    کتاب «روش شناسی انتقادی حکمت صدرایی» نوشته حجت ­الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا، از سوی انتشارات کتاب فردا و دفتر نشر معارف منتشر شد.

  • جامعه شناسی هنر ۱۳۹۷-۰۳-۲۰ ۱۰:۲۱

    نگاهی به رشته جامعه‌شناسی هنر؛

    شناخت جوهر اجتماعی هنر

    جامعه‌شناسی نومارکسیستی هنر از تحلیل‌های مارکسیست سنتی گام فراتر گذاشته، دیگر آثار هنری را صرفاً به‌مثابه «بازتاب‌های» طبقاتی یا نیروهای اقتصادی تلقی نمی‌کند، بلکه به دیگر عوامل مؤثر نیز توجه دارد. ازجمله نویسندگان این مکتب می‌توان به گرامشی، آدرنو، آلتوسر و گلدمان اشاره کرد که در تدوین چنین تحلیل‌هایی پیشگام بوده‌اند.

  • ساشادینا ۱۳۹۷/۰۲/۲۵

    گفت‌وگو با عبدالعزیر ساشادینا دربارۀ نسبت «اسلام‌شناسی» شریعتی با اسلام‌شناسی آکادمیک؛

    آکادمیسینی که عامه را خطاب قرار می‌داد

    شریعتی نه علاقه‌ای به پدیدارشناسی استعلایی داشت و نه به هیچ‌یک از انواع دیگر آن در پژوهش فلسفی. شریعتی به‌عنوان پژوهشگری که جداً به دین خویش اعتقاد دارد، مشتاق بود تا نشان دهد که اگرچه مدرنیته تأثیری منفی بر مسیحیت گذاشته بود، اما اسلام به‌مثابۀ نوعی عبودیت فعالانه، قادر بود تا در برابر یورش مدرنیزاسیون که از طریق سکولاریزاسیون و عقل‌گرایی صورت می‌گرفت، ایستادگی به خرج دهد.

  • ۱۳۹۷-۰۲-۰۱ ۱۷:۲۰

    اهمیت آشنایی با مکاتب روش‌شناسی در مطالعات ایرانشناسی

    کرسی ترویجی «اهمیت آشنایی با مکاتب روش شناسی در مطالعات ایرانشناسی» با ارایه «منصور طرفداری» برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۶-۱۲-۰۹ ۱۱:۲۰

    کتاب بررسی آموزش زبان از روش تا پساروش» رونمایی می‌شود

    نخستین نشست علمی بنیاد سعدی با همکاری نشر خاموش و با موضوع بررسی روش­ های آموزش زبان دوم، روز چهارشنبه نهم اسفند ماه برگزار خواهد شد.

  • ۱۳۹۶-۱۱-۲۸ ۱۵:۰۰

    پرکردن خلاء روش‌شناختی و غنابخشیدن به نقدهای نظام آموزشی کشور

    آنچه کتاب «علوم انسانی و اجتماعی در ایران؛ چالش‌ها، تحولات و راهبردها» بر پایه رویکردی کاملا دیگرگون و براساس روش خودمردم‌نگاری بیان کرده تلاشی برای پرکردن خلاء روش‌شناختی و غنابخشیدن به تحلیل‌ و نقدهای نظام آموزشی در کشور است.

  • ۱۳۹۶-۱۰-۰۹ ۰۹:۲۱

    روش هایدر بر پایه شناخت ابژکتیو است/توجه سینمای پساپاپ به خرده‌روایت‌های زندگی

    محمد تهامی‌نژاد در مراسم رونمایی از دو کتاب سینمایی درباره روش‌ هایدر مردم‌شناس گفت: : روش هایدر بر پایه شناخت ابژکتیو است. روش‌شناسی هایدر بسیار مهم است و او کسی است که انسان‌شناسی را از جامعه‌شناسی مجزا می‌کند.

  • معتضد ۱۳۹۶/۱۰/۰۶

    گفت‌وگوی فرهنگ امروز با خسرو معتضد؛

    مورخ عامه‌پسند نیستم!

    من احتیاجی به دفاع ندارم، چون هیچ نقطه‌ضعفی ندارم. من هیچ مقامی نمی‌خواهم، بارها دولت‌های مختلف آمدند و گفتند اما من قبول نکردم... من اصلاً دنبال مقام و جاه‌طلبی نیستم. به من پیشنهاد فلان اداره و وزارتخانه می‌شود، اما من در پی این‌ها نیستم. من بیکار نیستم، اگر تا ۲۰ سال دیگر هم زنده باشم کلی کار دارم... اینجا من از ۴ طرف در کتاب محصور شدم، بنابراین اهمیتی نمی‌دهم که دیگران چه می‌گویند.

  • ۱۳۹۶-۱۰-۰۴ ۱۱:۲۱

    نشست«روش‌شناسی تحقیق مبتنی بر نگرش سیستمی» برگزار می‌شود

    نشست «روش شناسی تحقیق مبتنی بر نگرش سیستمی» از سلسله نشست های تخصصی روش شناسی تولید علم دینی به همت دبیرخانه دوره های آموزشی و پژوهشی فعالان علوم انسانی اسلامی، برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۲۶ ۱۰:۲۰

    کرسی «روش شناسی فرهنگ اصطلاحات سیاسی در قرآن» برگزار می شود

    کرسی ترویجی عرضه و نقد ایده علمی «روش شناسی فرهنگ اصطلاحات سیاسی در قرآن» به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ برگزار می شود.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۰۵ ۱۶:۰۰

    نظریه توطئه و فقر روش شناسی عبدالله شهبازی منتشر شد

    کتاب «نظریه توطئه و فقر روش شناسی» نوشته عبدالله شهبازی از انتشارات سوره مهر، از جمله کتاب‌هایی است که به بررسی «نظریه توهم توطئه» پرداخته است.

  • فوکو ۱۳۹۶-۰۸-۲۳ ۱۱:۴۵

    آیا تاریخ‌باوری جدید را می‌توان به‌مثابۀ یک نظریه قلمداد کرد؟

    تاریخ‌باوری جدید و نظریه

    در دیدگاه فوکو، تاریخ نوشتاری، یعنی متن تاریخی و ادبی که هم‌اکنون در دستان ماست، متنی است که متأثر از ساختارهای قدرت نمی‌تواند معنایی مطلق و غایی داشته باشد؛ چراکه از دیدگاه او، نظام‌های قدرت ما را تا اعماقِ وجودمان شکل می‌دهند و از همین روست که هر متنی که تولید می‌شود، سرکردۀ سازوکارهای قدرت زمانۀ خویش است.

  • فلسفه تاریخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۰

    کاربست نظریه در تاریخ در گفت‌وگو با حسینعلی نوذری (۲)؛

    خانه‌تکانی تاریخ

    در قرن بیستم تحولاتی رخ داده است که این تحولات در برداشت‌ها و رهیافت‌های روش‌شناختی، این زمینه را طرح کرد که تاریخ نمی‌تواند نه دربست تابع ارزش‌ها و قواعد پوزیتیویستی باشد که مانند جامعه‌شناسی پوزیتیویستی چشم خود را بر واقعیت‌های انسانی می‌بندد و نه می‌تواند آن‌چنان در چارچوب‌های روش‌شناسی غیرعلمیِ غیرواقع‌گرایانه برود که فقط با مشتی نظریه‌پردازی روبه‌روست. این بحران در رهیافت‌ها و برداشت‌های روش‌شناسی موجب خانه‌تکانی اساسی در رویکردها و رهیافت‌هایی شد که به مطالعۀ تاریخ می‌پرداخت.

  • کاوه بیات ۱۳۹۶/۰۶/۲۶

    پاسخ کاوه بیات به پرسش‌های «فرهنگ امروز» دربارۀ چرایی ناتوانی دانشگاه در نوشتن تاریخ (۲)؛

    تاریخ و ادیب مورخان

    طیف متنوعی از درس تاریخ ‌نخوانده‌ها و چند نسل از «ادیب مورخان» تا حالا و ظاهراً تا اطلاع ثانوی، بخشی از مسئولیت‌های این حوزه را بر دوش کشیده و کارهای درخور توجهی نیز انجام داده‌اند، ولی می‌دانیم که چنین تمهیداتی یا به عبارت دقیق‌تر، حسن تصادف‌هایی در درازمدت کارساز نیست و دیر یا زود فکری باید کرد.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۱۰ ۱۶:۰۰

    مناقشه روش و نظریه‌

    متن زیر معرفی کوتاهی است از کتاب «روش و نظریه در علوم اجتماعی» .