روش شناسی

کل اخبار:97

  • فوکو ۱۳۹۶-۰۸-۲۳ ۱۱:۴۵

    آیا تاریخ‌باوری جدید را می‌توان به‌مثابۀ یک نظریه قلمداد کرد؟

    تاریخ‌باوری جدید و نظریه

    در دیدگاه فوکو، تاریخ نوشتاری، یعنی متن تاریخی و ادبی که هم‌اکنون در دستان ماست، متنی است که متأثر از ساختارهای قدرت نمی‌تواند معنایی مطلق و غایی داشته باشد؛ چراکه از دیدگاه او، نظام‌های قدرت ما را تا اعماقِ وجودمان شکل می‌دهند و از همین روست که هر متنی که تولید می‌شود، سرکردۀ سازوکارهای قدرت زمانۀ خویش است.

  • فلسفه تاریخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۰

    کاربست نظریه در تاریخ در گفت‌وگو با حسینعلی نوذری (۲)؛

    خانه‌تکانی تاریخ

    در قرن بیستم تحولاتی رخ داده است که این تحولات در برداشت‌ها و رهیافت‌های روش‌شناختی، این زمینه را طرح کرد که تاریخ نمی‌تواند نه دربست تابع ارزش‌ها و قواعد پوزیتیویستی باشد که مانند جامعه‌شناسی پوزیتیویستی چشم خود را بر واقعیت‌های انسانی می‌بندد و نه می‌تواند آن‌چنان در چارچوب‌های روش‌شناسی غیرعلمیِ غیرواقع‌گرایانه برود که فقط با مشتی نظریه‌پردازی روبه‌روست. این بحران در رهیافت‌ها و برداشت‌های روش‌شناسی موجب خانه‌تکانی اساسی در رویکردها و رهیافت‌هایی شد که به مطالعۀ تاریخ می‌پرداخت.

  • کاوه بیات ۱۳۹۶/۰۶/۲۶

    پاسخ کاوه بیات به پرسش‌های «فرهنگ امروز» دربارۀ چرایی ناتوانی دانشگاه در نوشتن تاریخ (۲)؛

    تاریخ و ادیب مورخان

    طیف متنوعی از درس تاریخ ‌نخوانده‌ها و چند نسل از «ادیب مورخان» تا حالا و ظاهراً تا اطلاع ثانوی، بخشی از مسئولیت‌های این حوزه را بر دوش کشیده و کارهای درخور توجهی نیز انجام داده‌اند، ولی می‌دانیم که چنین تمهیداتی یا به عبارت دقیق‌تر، حسن تصادف‌هایی در درازمدت کارساز نیست و دیر یا زود فکری باید کرد.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۱۰ ۱۶:۰۰

    مناقشه روش و نظریه‌

    متن زیر معرفی کوتاهی است از کتاب «روش و نظریه در علوم اجتماعی» .

  • پایان نامه ۱۳۹۶-۰۵-۰۷ ۱۰:۱۳

    کاربست نظریه و بحران پایان‌نامه‌نویسی در رشتۀ تاریخ(۱)؛

    مواجهه با یک بحران

    تردیدی نیست که تحول دانش تاریخ و رشد کیفی پژوهش‌های تاریخی نیازمند رشد معرفت تاریخی، تحول روش‌های تحقیق در تاریخ، استفاده از تجربه‌ها و یافته‌های علوم دیگر، روابط علمی با نهادهای پژوهشی در خارج از ایران، رشد آگاهی‌های اجتماعی، گام نهادن در میدان مطالعات میان‌رشته‌ای، بین‌رشته‌ای و فرارشته‌ای و انبوهی از مسائل دیگر است.

  • والرشتاین ۱۳۹۶-۰۴-۱۸ ۰۹:۳۷

    نگاهی به جامعه‌شناسی تاریخی امانوئل والرشتاین؛

     دورۀ تاریخی والرشتاین

    با توجه به اینکه تعریفی که والرشتاین از سرمایه‌داری می‌دهد با تعریف اکثریت متفکران مارکسیست تمایز آشکار دارد، تعریف او از سوسیالیزم نیز صورتی دیگر دارد. والرشتاین سوسیالیزم و امکان بروز انقلاب سوسیالیستی را در چهارچوب دولت‌های ملی غیرممکن می‌داند، از نظر او سوسیالیزم نیز (مانند نظام جهانی) یک سیستم اقتصادی جهانی است، سیستم اقتصادی‌ای که برخلاف نظام جهانی مدرن بر مبنای استثمار بنا نمی‌شود.

  • سیدان ۱۳۹۶/۰۳/۱۶

    گفت‌وگو با آیت‌الله سیدجعفر سیدان در باب الحیاه؛

    از اصطلاح تفکیک سوءاستفاده کرده‌اند

    مجموعۀ «الحیاة» ضمن اینکه در پی حفظ آثار مکتب وحی و جمع‌آوری مطالب است، هدف اصلی آن این بوده است که به جامعه جهت و به خوانندگان هدف دهد؛ خوانندگان را در جهت هدف‌های این روایات و مطالب قرار دهد تا به روایات اعتقادی معتقد شوند، به صفات مطرح‌شده در روایات اخلاقی متخلق شوند و به روایات عملی عمل کنند.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۱۹ ۱۵:۰۰

    نشست «روش در تاریخ نویسی» برگزار می شود

    گروه تاریخ سیاسی پژوهشکده علوم تاریخی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نشست«روش در تاریخ نویسی» را با ارائه محمد علی مرادی برگزار می کند.

  • ۱۳۹۶-۰۱-۲۸ ۱۰:۴۰

    کارگاه «روش‌شناسی تحلیل گفتمان فوکویی»برگزار می شود

    کارگاه «روش‌شناسی تحلیل گفتمان فوکویی» با تدریس مهدی یوسفی از ۳۰ فروردین۱۳۹۶ در انجمن جامعه شناسی ایران برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۵-۱۰-۲۲ ۱۴:۰۰

    ویرایش در ایران، نگرش، یا فروکاستن به روش؟ / عبدالحسین آذرنگ

    آموزش های ویراستاری در کلاس های درس، و حتی در کارگاه های عملی، به تجربۀ مستقیم نگارنده، در مجموع با زمان، نیرو و هزینه های صرف شده در این راه تناسب ندارد. از دوره های کوتاه مدت و عملی در شماری از موسسات در دهۀ ۱۳۴۰ تا اواسط دهۀ ۱۳۵۰ش که بگذریم، تا جایی که اطلاع دارم و منابع را بررسی کرده ام، نخستین دورۀ آموزش برنامه ریزی شده و نسبتاً بلند مدت برای تربیت ویراستار، در انتشارات سروش برگزار شد.

  • ۱۳۹۵-۰۹-۳۰ ۱۰:۲۰

    کرسی ترویجی تاریخ فرهنگی؛ معرفت‌شناسی و روش‌شناسی برگزار می شود

    کرسی ترویجی تاریخ فرهنگی؛ معرفت‌شناسی و روش‌شناسی به همت گروه تاریخ و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۵-۰۹-۰۷ ۱۶:۴۰

    بازگشت به فوکوی متقدم

     «نشانگر همه چیزها» متشکل از سه فصل است که هر کدام با تحلیل یک مفهوم مشخص شروع می‌شود و در حکم پیش‌درآمد آگامبن برای تحلیل ایده آن فصل در چارچوب فلسفه غرب است.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۱۳ ۱۵:۰۰

    تکثر رویکردهای روش‌شناسی در حوزه علوم انسانی چگونه است؟/ دلاپورتا و کیتینگ پاسخ می‌دهند

    موضوع کتاب «رویکرد و روش‌شناسی‌ها در علوم اجتماعی» مربوط به تکثر رویکردهای روش‌شناسی در حوزه علوم انسانی است که در سال‌های ۲۰۰۰ میلادی به بعد طی همایشی توسط چند تن از استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در انستیتو دانشگاه اروپایی ایتالیا آغاز و در نهایت منجر به تدوین کتاب حاضر شد.

  • لاکاتوش ۱۳۹۵-۰۵-۰۳ ۰۹:۴۴

    تاملی در فلسفه‌ی ریاضیات ایمره لاکاتوش؛

    انقلاب کپرنیکی در فلسفه‌ی ریاضیات

    بیشترین چیزی که از لاکاتوش یادگار گذاشته شده است، عبارت است از: تأکید بر روی دامنه‌ی تاریخی؛ اختصاص دادن به مسئله‌ی رشد و توسعه و کوشش برای فهم ریاضیات نه به‌عنوان یک چیز صوری که غریبه با ما است، بلکه به‌عنوان چیزی که توسط ریاضی‌دانان به کار گرفته می‌شود. او ریاضیات را از اسطوره‌ی کامل بودن به قلمرو هستی‌های بشری آورد که برای رسیدن به درجه‌ی بالاتری از کامل شدن مسئولیت دارد که این رویکرد یک انقلاب کپرنیکی در فلسفه‌ی ریاضیات است.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۲۷ ۱۱:۰۰

    رویکردهای روش‌شناسی جامعه‌شناسی اسلامی بررسی شد

    نشست هم‌اندیشی با موضوع «روش‌شناسی علوم انسانی اسلامی با تاکید بر علوم اجتماعی»۲۴ تیرماه در مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا برگزار شد.

  • ۱۳۹۵-۰۳-۱۷ ۱۹:۰۰

    شماره ۸۵ فصلنامه روش شناسی علوم انسانی منتشر شد

    مقالات شماره ۸۵ فصلنامه روش شناسی علوم انسانی در ادامه قابل دریافت است.

  • ۱۳۹۵-۰۲-۰۶ ۱۵:۵۰

    آیاروش‌شناسی معینی برای کشف مرادشارع مقدس وخداوند متعال وجود دارد

    متفکران اسلامی و غربی در زمینه منطق فهم اسلام به دو دسته تقسیم می‌شوند. گروهی به منطق فهم دین اعتقاد داشته و دسته دیگری، منکر وجود چنین منطقی شدند.

  • ۱۳۹۵-۰۱-۲۹ ۱۴:۴۰

    روش‌شناسی علوم اجتماعی/ نقدی بر نظریه ابطال‌گرایی

    همان‌طور که اثبات صددرصد امکان‌پذیر نیست؛ ابطال صد درصد هم امکان‌پذیر نیست. چه‌بسا به‌تدریج زوایا و ابعاد دیگری از مسئله آشکار شود و بفهمیم که حتی در ابطال اشتباه کرده‌ایم.

  • ۱۳۹۵-۰۱-۲۵ ۱۶:۳۰

    متدلوژی شرق شناسی در مطالعات تاریخ اسلام

    موضوع روش شناسی مطالعات شرقی در تاریخ اسلامی, موضوع بسیار دشواری است; زیرا اصطلاحات مورد نظر ما با توجه به انعطاف پذیریشان, نسبت به تفسیرات مختلف, تا حد زیادی تغییرپذیرند. از این رو هدف ما در این گفتار این نیست که به طور کامل این موضوع را بررسی کنیم.

  • ۱۳۹۵-۰۱-۲۵ ۱۱:۴۵

    کارگاه روش شناسی مطالعات میان رشته ای درعلوم انسانی برگزار می شود

    کارگاه یک روزه روش شناسی مطالعات میان رشته ای درعلوم انسانی با حضور دکتر احمد پاکتچی و دکتر قاسم درزی در دانشگاه شهید بهشتی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۵-۰۱-۱۸ ۱۱:۴۰

    بررسی تولید اندیشه در جامعه ایرانی

    چهارمین کرسی ترویجی با رویکرد عرضه و نقد ایده علمی با محوریت روش شناسی نائینی به مثابه الگوی تولید اندیشه در جامعه ایرانی برگزار می شود.

  • تولید دانش ۱۳۹۵-۰۱-۱۵ ۰۹:۰۱

    تاملی بر فرایند تولید علم و اندیشه (۱)؛

    در جست‌وجوی اصالت

    آیا می‌باید مقالات علمی - پژوهشی را نوشته‌ها و مقالاتی «فنی» و «تکنیکی» دانست و یا «هنری» و «ذوقی»؟عنصر خلاقیت و منحصربه‌فرد بودن تا چه حد در این نوشته‌ها راه دارد؟ نویسندگان مقالات چاپ‌شده در مجلات دانشگاهی و علمی-پژوهشی غالباً «تکنسین» و شاغلان به اِعمال الگو هستند و یا «هنرمند» دارای نبوغ؟ این پرسش مهم که در حوزه‌ی علوم انسانی نوشتن مقاله با کدام خصوصیات دارای مطلوبیت و اقبال بیشتری در جامعه‌ی دانشگاهی ماست؟

  • ۱۳۹۵-۰۱-۱۴ ۱۶:۱۵

    نشست «روش‌شناسی نائینی به مثابه الگوی تولیداندیشه» برگزار می‌شود

    نشست«روش شناسی نائینی به مثابه الگوی تولید اندیشه در جامعه ایرانی» به همت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۴-۱۱-۲۵ ۱۶:۴۵

    فراخوان ارسال مقاله از سوی «فصلنامه روش‌‌شناسی علوم انسانی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه»

    فصلنامه علمی پژوهشی روش شناسی علوم انسانی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه فراخوان ارسال مقالات با هدف بررسی ابعاد تاریخی، اجتماعی، فلسفی و اخلاقی فناوری ها را اعلام کرد.

  • ۱۳۹۴-۱۰-۲۰ ۱۲:۴۵

    کتاب «مقدمه‌ای بر تاریخ‌نگاری» نقد می‌شود

    کتاب «مقدمه‌ای بر تاریخ‌نگاری» از سوی گروه روش‌‌شناسی و تاریخ‌نگاری پژوهشکده تاریخ اسلام نقد و بررسی می‌شود.

  • قران ۱۳۹۴-۱۰-۰۳ ۰۹:۵۳

    تاملی بر روش مطالعات قرآنی خاورشناسان معاصر؛

    قرآن به زبان غربی

    در طول تاریخ بر مطالعات خاورشناسان، اصل مسلم و بدیهی‌ای سایه افکنده است، اینکه قرآن از طرف خداوند نیست، بلکه از طرف خود محمد است؛ تمام همّ و تلاششان این بوده است که رابطه‌ای وهمی و یا موضوعی بین قرآن و کتاب مقدس به اثبات برسانند! با این سابقه باز مدعی روش علمی بی‌چون‌وچرا هستند! البته روش علمی، موضوع‌محور و بی‌طرفی در این عرصه، الزامات معرفتی بسیاری دارد که نمی‌شود آن‌ها را نادیده گرفت.

  • ۱۳۹۴-۰۹-۲۸ ۱۷:۰۰

    نشست «روش‌شناسی نقد متون علوم انسانی» برگزار می‌شود

    نشست «روش‌شناسی نقد متون علوم انسانی(مدیریت)» با حضور اندیشمندان و صاحب نظران و به میزبانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۴-۰۹-۱۶ ۱۵:۰۰

    نشست «تفسیرهای راست‌گرایانه از فلسفه تاریخ هگل» برگزار می‌شود

    باشگاه اندیشه پژوهشکده تاریخ اسلام نشست «تفسیرهای راست‌گرایانه از فلسفه تاریخ هگل» از سلسله نشست‌های علمی گروه روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری را برگزار می‌کند.

  • لاکاتوش ۱۳۹۴/۰۹/۱۰

    روش‌شناسی علوم سیاسی در مصاحبه با محمد عبدالله‎پور ؛

    کاربست برنامه‌ی پژوهشی لاکاتوش در علوم سیاسی

    در خصوص امکان کاربست «برنامه‌ی پژوهشی لاکاتوش» چندین دیدگاه مطرح شده است: برخی هرگونه کاربست را نفی کرده و حکم به «امتناع» داده‌اند، برخی دیگر «امکان» کاربست را به‌صورت مطلق پذیرفته‌اند و برخی دیگر راه میانه را در پیش گرفته و سخن از کاربست با «جرح و تعدیل‌ها» گفته‌اند، یعنی راهی میانه بین امتناع و امکان مطلق. بنده به جریان سوم معتقدم و دلیل این امر بیشتر در مسئله‌ی «خلاقیت» پژوهشگر است.

  • ساشادینا ۱۳۹۴-۰۸-۲۳ ۱۱:۱۷

    پاسخ عبدالعزیز ساشادینا به نقد سعید عدالت‌نژاد؛

    جای خالی منابع دست اول در مطالعات پژوهش‌گران ایرانی

    طبیعی است که آقای عدالت‌نژاد با اطلاعات اندک خود درباره‌ی غرب و تأثیر مدرنیزاسیون بر حقایق مطرح در دین،  گفتارهای مربوط به متدولوژی را به مثابه یک معرفت‌شناسی و نظریه‌ی بی‌مبنا تلقی ‌کند. نگاه معیوب ایشان به مقوله «روش»‌ در مطالعات آکادمیک دین در دنیای معاصر، خود گواهی است بر مدعیات ایشان در مورد اصالت و سندیت (authenticity) که در اصرار نابه‌جای ایشان مبنی بر این‌که «من همه چیز را می‌دانم!» تبلور یافته است.