مشروطه

کل اخبار:148

  • ۱۳۹۹-۰۶-۱۹ ۱۱:۰۰

    اصناف قاجاری و فرهنگ چانه‌زنی/ضرورت تدوین قوانین حمایتی از تولید

    اصناف قاجاری تا پیش از مشروطیت امور را از طریق چانه‌زنی پیش می‌بردند که باعث فرهنگ منحطی شده بود. آنها پس از تشکیل مجلس نیز نتوانستند، این نهاد را به تصویب قوانین حقوقی حمایتی مجاب کنند.

  • تورج اتابکی ۱۳۹۹-۰۶-۱۸ ۱۲:۰۵

    گفت‌وگو با تورج اتابکی درباره مشروطه و تجددخواهی در ایران به بهانه تجدید چاپ کتاب «تجدد آمرانه»؛

    تاریخ‌سازانی که صدای‌شان شنیده نمی‎شود

    روحانیت چون دیگر اقشار یا گروه‌های اجتماعی یکدست یا یک قشر نیست. واقعیت این است که جانمایه مشروطه حکومت مردم و حکومت قانون بود که قرار بود متشرع هم نباشد. مشروطه‌خواهان همیشه تلاش می‌کردند بگویند که ما دین‌ستیز نیستیم اما با الهیات کاری نداریم و خودمختاری فردی‌مان را می‌خواهیم. مشروطه می‌خواست بگوید آحاد مردم در برابر قانون برابرند و هیچ ‌کس از جمله روحانیت قرار نیست که جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

  • ۱۳۹۹-۰۵-۱۹ ۱۰:۰۰

    نقش تجارتخانه‌های زرتشتیان در جنبش مشروطه‌خواهی

    شاید بتوان یکی از انگیزه‌های زرتشتیان که در جنبش مشروطه‌خواهی حضور داشتند دلبستگی به ایران و سربلندی و سرافرازی در مبارزه با استبداد دانست و این‌که به باور آن‌ها باید با بدی جنگید تا نیکی پیروز شود.

  • ۱۳۹۹-۰۴-۲۹ ۱۵:۳۰

    کتاب «مشروطیت از زبان تقی‌زاده» خواندنی شد؛ پاسخ تقی‌زاده به انتقادهای احمد کسروی درباره مشاهداتش از مشروطه

    کتاب «مشروطیت از زبان تقی‌زاده» محدود به سه سخنرانی تقی‌زاده درباره مشاهدات او از مشروطیت (تا پایان استبداد صغیر) است.

  • ۱۳۹۹-۰۳-۲۶ ۱۱:۳۰

    «تکاپو برای آزادی»؛ فرصتی برای بازاندیشی درباره مساله تاریخی ایران

    کتاب «تکاپو برای آزادی» بیشتر داستان تلاش نخبگان ایرانیان باشد که از بستر تحولات واقعی جامعه­ ایران سربرآورند. عنوان این کتاب، استعاره‌­ای است از وضعیت ایران و فرصتی است برای بازاندیشی و طرح دوباره­ مساله­ تاریخی ایران یعنی رهایی از خودکامگی.

  • ۱۳۹۹-۰۳-۲۰ ۱۳:۰۰

    کتاب سوم کسروی درباره مشروطه/آیا استالین در فتح گیلان شرکت داشت؟

    «مشروطه به روایت کسروی» شامل یادداشت‌های این مورخ مشهور در روزنامه پرچم است و حاوی نکات جدید به نسبت دو کتاب دیگری کسروی درباره مشروطه. این کتاب به کوشش نورمحمدی توسط نشر علم منتشر شده است.

  • اشکانیان ۱۳۹۹-۰۳-۱۷ ۱۲:۰۵

    تاملی در یونان دوستی اشکانیان و غرب دوستی مشروطه خواهان؛

    امری از سر ناچاری

    باید غرب دوستی مشروطه خواهان را همانند یونان دوستی اشکانیان امری از سر ناچاری و اضطرار و یا فرمایشی و دستوری دانست که خود در حکم مقدمه و تمهیدی برای ارتقا به وضعیت بهتر و پیشرفته تر بود ، نه ناشی از خود باختگی و وادادگی فرهنگی و هویتی .

  • ۱۳۹۸-۱۲-۱۳ ۱۶:۰۰

    روایتی از اسناد گیلان در دوره مشروطه و پهلوی همراه با آغاز عصر مدرنیته

    دو کتاب «اسناد گیلان در عصر پهلوی اول» و «اسناد گیلان در دوره مشروطیت (مجلس دوم تا پنجم شورای ملی)» به قلم عباس پناهی منتشر شد. این دو اثر به دوره‌های تاریخی گیلان در مجلس پرداخته است.

  • ۱۳۹۸-۱۰-۲۵ ۱۰:۳۰

    عرضه چاپ سوم کتابی که معلمان مشروطه را بابی می‌خواند

    سومین چاپ کتاب «تاریخ مکتوم» مقداد نبوی رضوی منتشر شد. نویسنده در این کتاب با تفسیرهای مغرضانه و شخصی از برخی اسناد تاریخی معلمان جنبش مشروطه خواهی ایرانیان را بابی خوانده است.

  • ۱۳۹۸-۰۹-۲۷ ۱۶:۰۰

    کتاب کودک اولویتی برای سیاستگذاران فرهنگی نیست/مشروطه و کتاب کودک

    کاشفی خوانساری می‌گوید که در دوره مشروطه روشنفکران توجه جدی به ادبیات کودک داشته و آن را راه نجات مملکت می‌دانستند اما امروزه سیاستگذاران فرهنگی هیچ اولویتی برای کتاب کودک قایل نیستند.

  • کریم سلیمانی ۱۳۹۸/۰۸/۲۱

    گفت‌وگو با کریم سلیمانی در باب نوسازی عصر پهلوی اول؛

    دیکتاتور نمی‌تواند صالح باشد

    روشن‌فکرانی مثل علی‌اکبر داور، منادیان عصری متکی بر انقلاب صنعتی و اصلاحات اقتصادی بودند. آن چیزی که هسته‌ی اصلی تفکر این‌ها را تشکیل می‌داد، در نهایت توسعه‌ی اقتصادی بود. از توسعه‌ی سیاسی فاصله گرفتند. روشن‌فکران عصر مشروطه به توسعه‌ی سیاسی فکر می‌کردند.

  • اتحادیه ۱۳۹۸/۰۸/۰۶

    گفت‌وگو با منصوره اتحادیه در مورد تاریخ نگاری؛

    پژوهش تاریخی؛ پرسش مهم‌تر است یا منبع؟

    تاریخ‌نگاری قبل از مشروطه هم در حال تحول بود و لزوماً انقلاب باعث این مسئله نشد. البته انقلابات تاریخ‌نگاری را هم ارتقا می‌دهد و متحول می‌سازند. این یک قاعده است. مثلاً تاریخ‌نگاری مدرن اروپا از انقلاب فرانسه شروع شد. هر انقلابی تکانی به تاریخ‌نگاری می‌دهد، ولی قبل از مشروطه نیز تاریخ‌نگاری در حال تحول بود.

  • ۱۳۹۸-۰۷-۲۳ ۱۶:۰۰

    بررسی تاثیر قیام مشروطه بر آموزش و پرورش ایران در یک کتاب

    «نقد و بررسی سیر تحول آموزش و پرورش از آغاز مشروطه تا ۱۳۲۰» نوشته فریده رحمتی توسط انتشارات دارالفکر در قم منتشر شد.

  • ۱۳۹۸-۰۷-۱۴ ۱۱:۳۰

    مهم‎ترین روایت ناسیونالیسم ایرانی از دوره مشروطه شکل گرفت/ وطن در نگاه ایرانی مفهومی نژادپرستانه ندارد

    رضامختاری اصفهانی با اشاره به ‌این‌که مهم‎ترین روایت ناسیونالیسم ایرانی از دوره مشروطه شکل گرفت گفت: ایران یک مفهوم تمدنی و فرهنگی بود که با جابه‎جایی مرزها زایل‎شدنی نبود. بر مبنای این مفهوم، اندیشه ایرانشهری با میراثی مانا به وجود آمد.

  • ۱۳۹۸-۰۶-۲۷ ۰۹:۳۰

    گفت‌وگو با محمد صدرا نویسنده کتاب «روحانیت و اندیشه‌های چپ»؛ ارتباط روحانیت و اندیشه‌های چپ جدال میان سنت‌هاست

    صدرا می‌گوید: نیروهای چپ در ایران حداقل در مورد مفهوم خدا نوعی از عقب‌نشینی را تجربه کرده‌اند. در متون دوران مشروطه که از نیروهای چپ باقی مانده مشاهده می‌کنیم که گفته شده ما با مفهوم خدا هیچ مشکلی نداریم.

  • ونسا مارتین ۱۳۹۸-۰۶-۲۵ ۱۵:۳۵

    نگاهی به کتاب ایران بین ناسیونالیسم اسلامی و سکولاریسم؛

    مشروطه خارج از تهران

    به باور ونسا مارتین با شروع سده بیستم بسیاری از کسانی که مسائل و مشکلات زمانه خود را به زبان دین بیان می‌کردند، در دوره پهلوی به چهره‌هایی سکولار بدل شدند و کسانی هم که در دوره پهلوی بالیده و پرورش یافته بودند هم سکولاریسم را راه و روش طبیعی نگاه به مسائل سیاسی و نقش مذهب می‌دیدند. بااین‌حال، حتی در دوره‌ای که کشور تحت تأثیر نهادهای سیاسی، افکار و اندیشه‌ها و آموزش‌های جدید، به‌ویژه آموزش‌های علمی و تکنولوژیک عمدتاً غربی قرار گرفت، بسیاری از کسانی که به انتخاب خود و با اشتیاق آن آموزش‌ها را فرا گرفته بودند هویت ملی شیعی خود را کماکان حفظ کردند.

  • ۱۳۹۸-۰۵-۱۹ ۱۵:۰۰

    در نشست مشروطیت و نظریه حکومت قانون مطرح شد؛ مشروطه، انقلاب نبود/ تلاش ایرانیان برای بازآفرینی هویت جدید

    فریدون مجلسی در نشست مشروطیت و نظریه حکومت قانون گفت: مشروطیت یک انقلاب نبود هر چند آثار انقلابی زیادی داشت.

  • ۱۳۹۸-۰۵-۱۶ ۱۳:۳۰

    «دوران مشروطه» در گفت‌وگو با احمد موثقی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران؛ روشنفکر مشروطه می‌دانست بدون دین نمی‌تواند استبداد را ساقط کند

    سیداحمد موثقی می‌گوید با توجه به تجربه نهضت تنباکو، روشنفکران متوجه شدند که بدون داشتن سلاح دین و همراهی روحانیت نمی‌توانند استبداد را ساقط کنند، بنابراین در مشروطه خواهی همراه روحانیت شدند.

  • ۱۳۹۸-۰۵-۱۵ ۱۳:۳۰

    هوشنگ طالع، تاریخ‌پژوه ایرانی: مشروطه مظلوم‌ترین نهضت و خیزش در کشور ایران است

    هوشنگ طالع می‌گوید: اگر نهضت مشروطه را درست بررسی کنید می‌بینید مظلوم‌ترین نهضت و خیزش در کشور ایران است. تاریخ‌پژوهان به دلایل گوناکون نگاه یکسانی به جنبش مشروطه ندارند و حب و بغض‌هایی در این زمینه وجود دارد.

  • ۱۳۹۸-۰۵-۱۵ ۱۱:۳۰

    زنان و بازیابی هویت در عصر مشروطه

    علی باغدار دلگشا گفت: زن ایرانی در عصر مشروطه با مجهز شدن به سلاح تفکر انتقادی: شناخت به منظور تغییر، در تلاش بوده است تا به بازیابی هویت مستقل خود از خلال تاریخ مذکر بپردازد.

  • 6656 ۱۳۹۸-۰۴-۲۶ ۱۰:۴۸

    روایت‌های آزادی در گفتارهایی از مصطفی ملکیان، سعید عدالت‌نژاد و احمد هاشمی؛

    اندیشه را نمی‌توان به غل و زنجیر کشاند

    چه کسی می‌تواند هدف آزادی را معین کند؟ آیا هدف آزادی رسیدن به کمال انسانی است؟ اگر چنین است تعیین مقتضیات کمال فرد برعهده کیست؟ بر عهده‌ی خود فرد؟ یا شاه و دولتیان؟ یا علما به عنوان مفسران دین؟ یا مجلس به عنوان نماینده اکثریت مردم؟ آیا آزادی‌ خودش هدف است یا ابزاری برای رسیدن به هدف؟

  • ۱۳۹۸-۰۴-۰۳ ۱۷:۰۰

    پرورش ذوق عامه در گفت‌وگو با علی قلی‌پور: مردم مقاومت می‌کنند

    ایده سیاست‌زدایی با سیاستگذاری فرهنگی دهه 60 همسو بود و این همسویی در دهه 70 کمرنگ می‌شد. یعنی می‌گفتند اگر ما زیاد بر سیاست‌زدایی تاکید کنیم، انگار سیاستگذاری فرهنگی دهه 60 را تکرار می‌کنیم. یعنی در دهه 60 هم کسانی که در حوزه هنری فعالیت می‌کردند و هم کسانی که منتقد آن بودند، مخالف سیاست‌زدایی بودند و اسم رمزشان هنر متعهد بود. یعنی می‌گفتند هنر باید متعهد باشد و در نتیجه امثال کارگاه نمایش جزو هنر متعهد نبودند. بعدا که نگاه سیاستگذارانه دهه 60 به حاشیه رفت، به این نتیجه رسیدند که اصلا هنر متعهد را کنار بگذاریم و به غیرمتعهدها بپردازیم!

  • مشروطه ۱۳۹۸-۰۴-۰۲ ۱۱:۱۹

    اعتبارسنجی وقایع از دل «ناگفته‌های مشروطیت» خاطرات میرزا محمدعلی‌خان یاور سالار معتضد؛

    سخن از ناگفته‌ها

    متأسفانه نگاه ما به موضوع مشروطه، قداست‌وارانه است و این مسئله ما را از کنه ماجرا به‌دور می‌اندازد. در همین دوران، یعنی ۱۲۹۰، قشون بختیاری و مجاهدان حامی مشروطه نیز رفتارهای غارتگرانۀ زیادی انجام داده‌اند که نمی‌توان از آن‌ها چشم‌پوشی کرد. این منبع به‌خوبی نشان می‌دهد ملتی که عادتش غارت است و مردمی که به این سبک قشون‌داری عادت کرده‌اند، یک‌شبه تغییر نخواهند کرد.

  • ۱۳۹۸-۰۳-۱۱ ۱۲:۰۰

    رقابت اسلام و سکولاریسم در تبریز، اصفهان، شیراز و بوشهر عصر مشروطه

    سابقه پژوهشی ونسا مارتین او را تبدیل به پژوهشگری ساخته که بر مقوله توسعه اجتماعی ایران تمرکز دارد و این سابقه نمود خود را در منظری که او نسبت به پژوهش در حوزه قاجاریه اتخاذ کرده نیز نشان داده است.

  • ۱۳۹۸-۰۳-۰۴ ۱۷:۰۰

    چرا «ثقةالاسلام تبریزی» دخترش را «مشروطه‌ خانم» صدا می‌زد؟

    ثقةالاسلام تبریزی از پیشوایان شیخیان بوده و در دوران مشروطه همواره بر حفظ وحدت میان اهل تبریز تاکید داشته است.

  • 656 ۱۳۹۸-۰۲-۲۹ ۱۱:۴۸

    کلمات انجمن

    ملا عبدالرسول مدنی کاشانی

    ملا عبدالرسول در طول حیات خود ۱۹ عنوان کتاب نگاشته است که از آن میان سه کتاب رساله انصافیه، تاریخ اشرار کاشان و کلمات انجمن از نظر تاریخی مهم هستند.

  • تقی زده ۱۳۹۸-۰۲-۲۱ ۱۰:۲۱

    تأملی بر مقالۀ «سید حسن تقی‌زاده؛ سه زندگی در یک عمر»، نوشتۀ محمدعلی همایون کاتوزیان؛

    خود را در آینۀ تقی‌زاده دیدن

    یک‌تکه ندیدن زندگی ‌تقی‌زاده به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین روشنفکران مشروطه تاکنون و همچنین یک‌سر خائنانه ندیدن کنش‌های سیاسی-اجتماعی وی حاکی از رویکرد منطقی‌تری به این چهرۀ تاریخی ایران معاصر است؛ رویکردی که با سیطرۀ نگاه ایدئولوژی‌زده و شبه‌امنیتی تلاش دارد تا از مشروطه یک انحراف موقت که با وقوع انقلاب اسلامی از بین رفت، بسازد و چهره‌های اثرگذار در آن را اعضای مخوف لژهای فراماسونی، مزدوران دین‌ستیز، خودفروخته و خودباخته و مترسک‌ها و آلت دست‌های ابرقدرت‌های زمانۀ خود خصوصاً انگلستان نشان دهد.

  • امیرکبیر ۱۳۹۸/۰۲/۱۱

    سید علی آل‌داود از ظرافت‌های فهم امیرکبیر از لابه‌لای منابع تاریخی می‌گوید (۲)؛

    خیالات اتابکی امیر

    مرحوم دکتر آدمیت می‌گوید امیرکبیر یک رسالۀ خیالات اتابکی نوشته و هدف او این بوده که بعد از آنکه ایران قدرت یافت، مشروطه‌خواهی را در ایران برقرار کند؛ ولی خود دکتر آدمیت هم می‌گوید که این رساله به دست نیامده است. آدمیت در رسالۀ خیالات اتابکی حدس می‌زده که هدف امیرکبیر این بوده که در ایران به‎تدریج حکومت مشروطه برقرار کند، اما آن زمان پشتیبان نداشتند و نیروهای اجتماعی حامی نداشتند.

  • ایرانشهری ۱۳۹۸-۰۱-۱۷ ۱۲:۰۷

    دیدگاه انتقادی به تاریخچۀ فکر ایرانشهری؛

    مبادی دولت ملی در تاریخ ایران

    از آغاز برآمدن ساسانیان تا فراهم آمدن مشروطه‌خواهی (دوران قدیمی ایران) تمامی دولت‌هایی که بر این سرزمین فرمان راندن، نتوانستند و یا به عبارتی امکانات نظری آن را نداشتند که در تشکیل «دولت انضمامی» توفیق یابند. حتی این امکانات نظری که بعدها به دست مشروطه‌خواهان افتاد، به دلیل برچسب وارداتی بودن، خاصیت اولیه‌اش را از دست داد و در نهایت آماج غرب‌زدگی شد. به‌عبارت‌دیگر، حتی در آنجایی که موادی برای توصیف دولت انضمامی فراهم آمد، نتوانست پاسخ‌گوی نیازهای اولیه آن باشد.

  • ۱۳۹۷-۱۲-۱۹ ۰۹:۲۰

    میرحسینی: وضعیت ایران در عصر قاجار را بدون مشروطیت نمی‌توان درک کرد

    میرحسینی گفت: من بیشتر تمایل داشتم که در کتاب «پایان عصر قاجار» به ایران در جنگ جهانی اول بپردازم. اما نمی‌توان وضعیت ایران در آن دوره را بدون مشروطیت درک کرد. این دو تجربه در هم تنیده هستند.