مشروطه

کل اخبار:117

  • 78 ۱۳۹۷-۱۱-۱۵ ۱۱:۵۱

    جریده‌نگاران

    مریم کامیاب

    این کتاب بحثی است درباره کارکردهای ادبیات مطبوعاتی در مشروطه ایرانی.

  • رضاشاه ۱۳۹۷/۱۰/۱۹

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۱۳)؛

    نتایج توسعه نیم‌بند

    توسعۀ نیم‌بند دوام و عمق ندارد. توسعۀ دوام‌پذیر و بازگشت‌ناپذیر با استبداد و ایدئولوژی ممکن نمی‌گردد. بالا رفتن تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه و رفاه اجتماعی و بهره‌گیری بهینه و آینده‌نگرانه، مدیریت صنعتی کارآمد و مولد، پرورش متخصصان، و شاخص‌هایی که بیش‌تر متخصصان در تعریف و توصیف توسعه می‌گنجانند، بدون توسعۀ فرهنگی و اجتماعی و سیاسی به حدّ مطلوب و هم‌وزن با توسعه در جوامع پیشرفته نمی‌رسد.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۱۱ ۱۳:۴۰

    مشروطه‌خواهی که محافظه‌کار نبود/ اهمیت رساله لالان در تئوری‌های مشروطه

    ثقةالاسلام تبریزی علیرغم اینکه به مشروطه دلبسته بود اما هیچگاه خوی محافظه‌کاری به خود نگرفت و در نقادی از مشروطه‌خواهان سنگ تمام گذاشت. او رساله لالان را نیز در لزوم مشروطیت نوشت. لزوم پژوهش دقیق درباره او و تامین یک منبع مطالعاتی برای نسل جدید بیش از پیش به چشم می‌خورد.

  • فردید ۱۳۹۷/۱۰/۱۰

    گفت‌وگو با موسی اکرمی در مورد احمد فردید(۲)؛

    کاش پدیدۀ فردید در کشور ما اتفاق نمی‌افتاد

    بنابراین من هنگامی که به گذشته می‌نگرم، همچنان که بعضاً به روزگار خودمان نگاه می‌کنم، به شدت غصه دار می‌شوم، برای دانشگاه، برای کشور، برای فلسفه، برای خودمان. فردید و امثال او روشنفکر نبودند که نبودند. فیلسوف نیز نبودند. آنان روشنفکرستیز یا پادروشنفکر و فلسفه‌ستیز یا پادفیلسوف بودند که در روایتی کج و معوج از تاریخ فعالیت نظری و عملی انسان چیزی جز نفرت از این تاریخ، و سردرگمی در برابر حال و آینده نپراکندند.

  • سیاوش جمادی ۱۳۹۷/۰۹/۲۷

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۱۱)؛

    رنسانس وقتی رنسانس می‌شود که اجتماعی شود

    رنسانس و روشنگری و پروژۀ پیشرفت و همۀ عناصر کانونی مدرنیته فرق‌شان با آن‌چه ما رنسانس ایرانی یا اسلامی می‌نامیم، در افکار مکتوب‌شده در کتاب‌ها نیست. فرق‌شان در عمومی شدن آن‌ها و اجتماعی شدن و تبدیل شدن آن‌ها به فرهنگ است. ...رنسانس وقتی رنسانس می‌شود که اجتماعی شود یا از آغاز هستی اجتماعی ایجادش کرده باشد. اگر درهم‌کنشی فرهنگ‌پرور میان آثار نخبگان و اذهان و زندگی جمعی رخ ندهد، چرخشی عصری نیز که با غروب قدیم و طلوع جدید همراه باشد، رخ نخواهد داد. رنسانس در آثار اقلیتی از نخبگان محصور نمی‌ماند.

  • ۱۳۹۷-۰۹-۲۶ ۱۶:۴۰

    نشست «بررسی تحولات ایران از آستانه مشروطیت تا پایان قاجار»

    «ایران در گذار» با هدف بررسی تحولات ایران از آستانه مشروطیت تا پایان قاجار توسط دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۷-۰۹-۲۴ ۱۳:۰۰

    اکبر ثبوت: نگذاریم فضای علمی کشور درباره آخوند خراسانی تک قطبی شود

    یکی از تالیفات اکبر ثبوت با عنوان «دیدگاه‌های آخوند خراسانی و شاگردانش» درباره مرحوم آیت‌الله آخوند خراسانی باعث رواج گفت‌وگو و بحث درباره آرای این مرجع اعلای شیعیان جهان در دوران مشروطه خواهی ایرانیان شد. ثبوت می‌گوید باید فضای علمی کشور را تک قطبی نکنیم و بگذاریم قرائت‌های متفاوتی از آخوند ارائه شود.

  • ۱۳۹۷-۰۹-۲۴ ۱۱:۴۰

    چرا بازخوانی اندیشه‌های آخوند خراسانی مهم است؟

    محسن آزموده که اخیرا کتابی از او با عنوان«آخوند خراسانی و حکومت اسلامی» منتشر شده، همزمان با سالروز درگذش آخوند خراسانی در ۲۱ آذرماه، در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) قرار داده به این موضوع پرداخته که چرا بازخوانی اندیشه‌های آخوند خراسانی مهم است؟

  • ۱۳۹۷-۰۹-۲۱ ۰۹:۲۰

    کتاب «مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی» برگزیده شد

    کتاب «مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی» نوشته علی باغداردلگشا که از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر شده در جشنواره ملی حرکت حائز رتبه نخست شد.

  • مالجو ۱۳۹۷-۰۹-۱۷ ۱۰:۲۳

    محمد مالجو؛

    اثر مشروطه‌ستیزی بر نظام اقتصادی در ایران امروز

    در شرایط کنونی می‌بینیم دو گرایش اصلی به‌طور توأمان میان همین نیروهای واحد فعال است: یک گرایش در حوزه سیاسی و یک گرایش در حوزه اقتصادی. در حوزه سیاسی شاهدیم نیروهای تحول‌خواهِ درون حکومت عملا الگوی تمنای نافرجام از بالا و وعده‌های توخالی‌دادن به پایین را که شکل از ریخت افتاده آرمان مشروطه است جایگزین الگوی فشار از پایین و چانه‌زنی از بالا کرده‌اند. در حوزه اقتصادی اما همین نیروها استقرار و برقراری نوعی نظام بازار آزاد یا، به زبان دیگر، نوعی نظام سرمایه‌داری متعارف را طلب می‌کنند.

  • ۱۳۹۷-۰۸-۰۵ ۱۵:۰۰

    مسعود کوهستانی‌نژاد: روح حاکم بر رمان فارسی مشروطه، روح رمانتیک است

    مسعود کوهستانی‌نژاد درباره دو مجموعه «مشروطیت ایران و رمان فارسی و رمان خارجی» گفت: روح حاکم بر این رمان‌ها، روح انسانی است که می‌خواهد آزاد باشد. روح رنسانس حاکم بر اروپا است. این رنسانس به طور خاص، ضد مذهب نیست. روح انسانی است که از جامعه‌اش در حال کنده شدن است و می‌خواهد آزاد باشد. شما تاریخ تطور غرب را که از قرن چهاردهم در نظر بگیرید، اغلب کاراکترهای ادبیات این دوره، انسان‌های رمانتیکی هستند که می‌خواهند از جامعه خودشان کنده شوند. آنان شورش‌گر مثبت هستند.

  • تاریخ ۱۳۹۷/۰۸/۰۵

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۷)؛

    صغیر ماندگی یا روشنگری عقیم شده

    مسئلۀ نسل ما بی تاریخی یا کمداشت حافظۀ تاریخی نیست. ما با ناخودآگاهی تاریخی زندگی می کنیم و آنچه کم داریم خودآگاهی تاریخی است ، از همین روست که همچنان حامل برخی از فراداده های خوگرفتۀ فرهنگ گذشته ایم ؛ آزادی اندیشه نیاز ناگزیرمان نشده و خودگردانی و خودسالاری در فکر و امورهمگانی مان را دشوارتر از سپردن امورمان به یک شاه چارساله می یابیم.از اندیشمندان چپ دربارۀ اتمیزه شدن انسان ها و فقدان خود آیینی در سرمایه داری پسین بسیار آموخته ایم اما تفاوتی عظیم است میان دگرسالاری پسمانده از فرهنگ قرون وسطی و خودآیینی خنثا شده در غرب پیشرفته.

  • ۱۳۹۷-۰۸-۰۵ ۱۰:۴۰

    خاطراتی از سیاستمدار عصر مشروطه/ ماجرایی از دولت‌آبادی و ظل‌السلطان

    حاج میرزا سید یحیی دولت‌آبادی، شاعر، خوشنویس، نویسنده وقایع مشروطه و پس از آن چهارم آبان‌ماه سال 1318 دیده از جهان فروبست. به‌مناسبت سالروز درگذشت این مبارز مشروطه‌خواه نگاهی به کتاب «حیات یحیی» انداختیم و خاطراتی از زندگی او به نقل از پسرش را روایت کرده‌ایم.

  • ۱۳۹۷-۰۷-۱۸ ۱۷:۲۰

    سرداری دین مدار/ نود و هفتمین سالگرد شهادت کلنل‌ پسیان

    کلنل‌ پسیان نه تنها آشنایی کاملی با آرمان امام‌حسین(ع) در قیام خود داشته، بلکه خود نیز به این آرمان اعتقاد راسخ داشته است.و سرانجام آخرین و بارزترین نماد دین‌مدار بودن این مرد بزرگ، دارایی باقی‌مانده از او پس از شهادتش است.

  • اشتراوس ۱۳۹۷/۰۷/۱۵

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۵)؛

    اشتراوس چگونه بر مدرنیته می‌تازد؟

    اشتراوس در مقام یک مدرن ستیز و مدافع فلسفۀ یهودی قرون وسطی دارد به ما می گوید که فلسفۀ سیاسی حکمای قرون وسطی افلاتونی و افلوتینی بوده است./ خودِ اشتراوس در نوشته ای با عنوان «پیشرفت یا بازگشت» می نویسد که پیشرفت مدرن و تمدن غرب به بحران و آستانۀ مغاک رسیده است.مکرراً با کاربرد ضمیر «ما » حکم می دهد که ما باید آلترناتیو دیگری برگزینیم ، ما باید چنین و چنان کنیم.

  • ۱۳۹۷-۰۷-۰۳ ۱۴:۴۰

    ساز به ‌مثابه سلاح/ مروری بر آثار موسیقی حماسی، از مشروطه تا امروز

    اما در گرماگرم جنگ 8 ساله درک این نکته که استفاده از موسیقی‌های حماسی و رزمی می‌تواند به عنوان ضرورتی برای روحیه بخشیدن به سربازان ایران تلقی شود، برخی از مداحان و نوحه‌خوانان وارد عرصه شدند و فرم جدیدی از نوحه‌خوانی را ارایه کردند. تغییر شکل نوحه‌خوانی از حالت عزا و اندوه به شکل حماسی، سبب ورود فرمی نوین در این عرصه شد که در آن نوحه‌خوانان آهنگی مهیج و برانگیزاننده با هدف ایجاد شور در بین رزمندگان اجرا می‌کردند.

  • بهار ۱۳۹۷/۰۶/۳۱

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۳)؛

    ملک الشعرای بهار، شاعر، سیاستمدار یا متفکر

    ملک‌الشعرا متفکر نیست تا برای خودسالاری تفکر با زبان شاعرانۀ پارسی درآویزد؛ گرچه شاید او را محیط و مسلط بر زبان خوانده‌اند. ملک‌الشعرای دربار مظفرالدین شاه و مداح او همان کسی است که قصیدۀ دماوند و جغد جنگ را سروده است و از توس برای مظفرالدین شاه مدح‌نامه می‌نویسد و این شاه علیل و بی‌کفایت را خدایگان سلاطین عالم و شهریار کارآگاه می‌خواند.

  • سیاوش جمادی ۱۳۹۷/۰۶/۰۷

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۱)؛

    ایدئالیسم وخیم شیگالفی

    آن‌چه تاریخ ما گواهی می‌دهد این است که اقتدار مستبدان و دیکتاتورها نه از خودشان بلکه در ضعف تسلیم‌طلبانهٔ جماعتی بوده است که مناسبات استبداد و در نتیجه یا بنده یا ارباب بودن در روحیۀ خودشان نیز منتشر است و بنابراین آزادی هرگز نیاز ناگزیر و اول و آخر آن‌ها نمی‌گردد. روشنفکر آزادی‌خواهی است که بیرون حکومت و منتقد آن است. با این تعریف شمار روشنفکران ما آن‌قدر اندک بوده است که چشمداشت زیر و روکردن جامعۀ استبدادزده با قلم آن‌ها خود مبتلا به همان ایدئالیسم وخیم شیگالفی است.

  • ۱۳۹۷-۰۶-۰۶ ۱۶:۲۰

    اندیشه حکومت اسلامی بین علما از زمان شیخ صدوق بوده است

    سیدحسن قریشی اعتقاد دارد که در هنگامه انقلاب مشروطه خواهی مردم ایران، شهر قم و مدارس علمیه آن بدل به پایگاهی برای روشنفکران شده بودند و مورخانی چون سیداحمد کسروی و ناظم‌الاسلام کرمانی در کتاب‌های خود به این مهم اشاره کرده‌اند.

  • ۱۳۹۷-۰۶-۰۴ ۱۱:۴۰

    ایرانیان عصر قاجار مکالمات خیالی را برای انتقاد از متون غربی‌ها گرفتند

    علی باغدار دلگشا مولف کتاب «مکتوبات خیالی» می‌گوید: نمونه‌هایی متعددی از مکتوبات خیالی که در عصر مشروطه می‌بینیم پیش از آن در ادبیات ایتالیا و فرانسه وجود دارد. البته این الگوی انتقادی را ایرانیان دوره مشروطه احتمالا از آثار غربی اتخاذ کرده‌اند و نگاه ایرانیان متجدد و دگراندیش در این دوره به متون غربی در تقلید از ساختار الگوی نگارشی مکالمات خیالی بوده است.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۲۳ ۱۰:۴۰

    رقابت‌های محلی که بین امیرمؤید و سردارسپه بعد از کودتا صورت گرفت

    مصطفی نوری گفت: امیرمؤید با وجود این که همیشه به نظام متحد و دولت قوی توجه داشت و می‌گفت: «باید تفنگ را از دست سرباز محلی گرفت و به جای آن، کتاب به دستش داد»، اما رقابت‌های محلی نگذاشتند که امیرمؤید و رضاخان با هم به نتیجه مطلوب برسند. مذاکرات بسیاری بین آنها انجام شد که در نهایت هم امیرمؤید مغلوب شد.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۲۲ ۱۳:۴۰

    سالروز درگذشت میرزای‌نایینی در گفت‌وگو با عبدالله ناصری: در جست‌وجوی رهایی

    خیلی‌ها بحث‌شان این است که مرحوم نایینی ولایت را به همان معنای حقوقی و رهبری جامعه معنا می‌کند اما به نظر می‌رسد مرحوم نایینی بحث حکومت شورایی را از سنخ امانت و ولایت به معنای عام تلقی می‌کند.

  • مشروطه ۱۳۹۷-۰۵-۱۷ ۱۰:۴۶

    مروری بر رویدادهای انقلاب مشروطه توأم با پیگیری سویه‌های تئوریک آن‌ها (۲)؛

    روشنفکران و مدرنیزاسیون خشن

    جریان روشنفکری اینک متوجه هندسۀ زیربنایی ایران شده بود. انگار توافقی نانوشته ایجاد گردید که تا این ساخت زیربنایی تغییر نکند، کشور آمادۀ پیشرفت در عرصه‌های گوناگون نمی‌شود. روشنفکران به‌سرعت تیپ عوض کردند و پدیدۀ روشنفکر-کارمند رخ نمود. آن‌ها خود را آمادۀ یک مدرنیزاسیون اساسی و خشن در تمامی عرصه‌های هندسۀ اجتماعی ایران می‌کردند.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۵ ۱۷:۰۰

    سلیمانی: مشروطه‌طلبان خواستار رسیدن به مافیای اقتصادی نبودند

    کریم سلیمانی در نشست «نگاهی دیگر به مشروطه ایرانی» گفت: پایان آن چیزی که مشروطه‌طلبان خواسته بودند، رسیدن به یک مافیای اقتصادی نبود. اما این اتفاق به دلیل تقسیم نشدن قدرت افتاد. داریوش رحمانیان نیز کتاب احمد کسروی را نخستین روایت از انقلاب مشروطه دانست و گفت: کسروی با محوریت مردم و نقش توده‌های گمنام، تاریخ مشروطه را روایت کرد.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۵ ۱۶:۰۲

    فراستخواه: مشروطه نتوانست شهرهای ما را میر احوال کند!

    مقصود فراستخواه گفت: مشروطه یک جنبش شهری بود اگرچه توانست جنبشی را در شهرها به پا کند و همه اقشار جامعه در آن مشارکت کنند اما مشکل قبض و بسط شهری ما حل نشد نتوانست شهرهای ما را میر احوال کند و در آن تاب آوری به‌وجود بیاورد. به گفته وی به همین دلیل نویسندگانی چون مشفق کاظمی و جلال ستاری در نوشته‌هایشان از تهران مخوف بعد از مشروطه گفتند!

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۴ ۱۱:۴۳

    بنیاد مشروطه اومانیسم است/نگاهی به اندیشه سیاسی علمای دوره مشروطه

    عضو هیأت علمی فرهنگستان علوم اسلامی قم گفت: مشروطه نقطه اقدامی بود برای بسط ساختارها و نظام‌های غرب و کفر در جهان اسلام و به‌ صراحت می‌توان گفت که بنیاد مشروطه همان اومانیسم است.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۴ ۱۰:۴۰

    «معایب الرجال» زمینه ساز آغاز مبارزه با کلیشه‌های جنسیتی در مشروطه

    نگارش رسائل انتقادی چون «معایب الرجال» زمینه‌ساز آغاز مبارزه با کلیشه‌های جنسیتی بود. پس از آن با نگارش مکتوبات متعدد از زنان که در روزنامه‌های دوره مشروطه منتشر شده، این مبارزه قلمی و زبانی شدت بیشتری یافت و البته تا حد زیادی هم موفق بود. در این میان توجه زنان برای انتشار روزنامه‌های مخصوص زنان نیز نقشی حائز اهمیت داشته است.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۴ ۰۹:۴۴

    ادبیات دوران مشروطه با تکیه بر آثار ملک‌الشعراء

    نشست علمی بهار مشروطه (ادبیات دوران مشروطه با تکیه بر آثار ملک‌الشعراء) در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار می‌شود.‏

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۳ ۱۵:۴۰

    انقلابی گمشده در غبار زمان/ سالروز امضای فرمان مشروطیت در گفت‌وگو با مسعود کوهستانی‌نژاد

    مشروطیت و انقلاب مشروطه، انقلابی گمشده در غبار زمان است. مشروطیت تنها چهار یا پنج سال در ایران دوام آورد و موج تفکر دولت‌گرا و دولت‌سالار در ایران و ساختار حکومتی کشور در آن زمان به سرکوب کامل انقلاب مشروطه منجر شد. این موج تنها ظواهری از انقلاب مشروطه را تا دهه‌ها بعد ادامه داد اما مانع از تحقق آرمان‌های اصیل مشروطه شد.

  • مشروطه ۱۳۹۷-۰۵-۱۳ ۱۰:۳۸

    مروری بر رویدادهای انقلاب مشروطه توأم با پیگیری سویه‌های تئوریک آن‌ها (۱)؛

    ما و میراثی که منتظر تصمیم است

    مسیر انطباق شریعت اسلام با تجدد، نه تفکیک لوتری، بل همان راهی بود که آخوند خراسانی رفت؛ یعنی استفادۀ هوشمندانه و پیشرو از اجتهاد. راه وی در یک قرن اخیر کمتر دنبال شده، ولی تجربه نشان داده که راه‌های دیگری که روحانیون در مشروطه پیش رو نهادند به کجا رسیده است و دیر یا زود حوزه‌های علمیۀ ایران و سایر حوزه‌های شیعی باید به سراغ مجرایی بروند که آخوند خراسانی بنا نهاد.