نمایش همه
  • تهامی نژاد ۱۳۹۵-۰۷-۲۲ ۱۳:۵۰

    محمد تهامی‌نژاد؛

    تاریخ، سند و سینما

    همواره بین مورخان و فیلم رابطه‌ای سخت‌گیرانه بر قرار بوده است. نخستین گام برای مورخان، شناخت فیلم به عنوان منبعی ارزشمند برای مطالعه بود. فرایندی که از دهۀ ۱۹۶۰ آغاز شد. از آن پس فیلم معمولاً به عنوان یک شاهد مکمل مورد پذیرش قرار گرفت که دارای این قابلیت بود که به رخدادهای گذشته پرتو بیفکند. این دستاورد از جمله به خاطر تغییرات تاریخ‌نگارانه‌ای بود که - عمدتاً تحت تأثیر نسبی‌گرایی فرهنگی - در جریان آن مورخان به طور روز افزونی به منابع مختلف روی آوردند.

  • ترنس مالیک ۱۳۹۵-۰۶-۲۱ ۰۹:۰۵

    نگاهی به سینمای ترنس مالیک؛

    زیارتِ تعالی: «شوالیۀ جام‌ها» و فیلم‌های مالیک

    «شوالیۀ جام‌ها»، غنی‌ترین جست‌وجوی امر روحانی که تاکنون مالیک بدان دست زده، تحت‌تأثیر سلوک زائر است؛ تمثیلی از گرویدن به مسیحیت که مالیک آن را به‌روز می‌کند و در برابر لذت‌پرستی هالیوود، فرهنگ پسامدرن و شکاف فزایندۀ میان فقیر و غنی قرار می‌دهد. هرچند در «دنیای نو» و می‌توان ادعا کرد «درخت زندگی» نیز اشاراتی سیاسی وجود دارد، اما «شوالیۀ جام‌ها» نخستین فیلمی است که در آن جهان‌بینی روحانی مالیک آشکارا بر تفکر و مواضع سیاسی او تأثیر می‌گذارد.

  • نانسی ۱۳۹۵-۰۶-۰۷ ۱۵:۵۹

    یادداشت ژاک لوک نانسی برای عباس کیارستمی؛

    این فرزندِ سرزمینِ غنی...

    کیارستمی زمانی سر از تاریخِ سینما درآورد که در سینما شکی شایع بود مبنی بر احساسِ گونه‌ای فقدان یا پایان، همانطور که گهگاه در همه‌ی قلمروهای دیگر پیش می‌آید. این امر بی‌تردید با نوسانات و جابه‌جا شدنِ قطب‌ها و توازن جهانی در ارتباط است. او اما هیچ نگفت، ساخت.

  • ژیژک ۱۳۹۵-۰۵-۱۹ ۰۹:۱۰

    نگاه اسلاوی ژیژک به آثار دیوید لینچ؛

    دیوید لینچ یا افسردگی زنانه

    محور بنیادی جهان لینچ شامل تنش میان ورطه ژرفای «زنانه» و سطح بیرونی صافِ نظم نمادین است: ژرفای جسمانی، دائم سطح را مورد تهاجم قرار می دهد و آن را تهدید به فروبلعیدن می کند. کدام dyad فلسفی هماهنگی و پیوند این محور را فراهم می کند؟

  • کیارستمی ۱۳۹۵-۰۴-۱۵ ۱۱:۰۸

    لورا مالوی/کیارستمی؛ سینمای عدم قطعیت، سینمای تأخیر؛

    جایگاه مرگ در فرم روایت سینمای عباس کیارستمی

    کیارستمی مثل بسیاری دیگر از هم‌نسلانش، تحت تأثیر سینمای نئورئالیسم ایتالیا بود و فیلم‌های قبل‌ترش، از جمله «خانه‌ی دوست کجاست؟» در دوره‌ی بازپروری یک زیبایی‌شناسیِ واقعیِ ایرانی ساخته می‌شد. شوکِ زلزله و عواقب بعد از آن، رئالیسم کیارستمی را به مسئله‌ی دشوار واقعیتی کشاند که بازنماییِ درخور را به چالش می‌کشید.

  • مجلس ضربت زدن ۱۳۹۵-۰۴-۱۵ ۱۰:۴۹

    نقدی بر نمایش مجلس ضربت زدن؛

    چشم پوشی از رئالیسم به سود ضدرئالیسم

    رحمانیان توانسته در مواجهۀ دو گانه ماده و معنا، از رئالیسم به سود ضدرئالیسم چشم بپوشد و قاعده را بر این مبنا پیش ببرد که ما باید در دل داستان ضربت خوردن که شمایل عینی اش بنابر باورهای مذهبی ممنوع است، نوعی جایگزین را به دنبال بیاوریم.

  • سینما ۱۳۹۵-۰۳-۱۰ ۰۹:۰۶

    به بهانه‌ی کار فرهنگی در پاساژها با نگاهی به فیلم ابد و یک روز؛

    «دیدن»

    همه‌ی آنچه که پیش و پس از نمایش فیلم، محیط مخاطب را تشکیل داده است، می‌تواند عمل دیدن را متأثر از خود کند؛ این تفاوت‌ها ناشی از نقطه‌ی اتصال افراد با یک اثر «دیدنی» است. برخلاف تصور رایج، روند دیدن، به فهم درآوردن معنای نهفته در یک تصویر یا مجموعه‌ای از تصاویر نیست، مخاطب با بخشی از عادت‌های رفتاری‌اش در شکل دادن به این تجربه سهیم می‌شود و هر تجربه‌ی دیدن، شکلی متفاوت از تجربه‌های مشابه را رقم می‌زند.

  • درون و برون ۱۳۹۴-۱۲-۰۹ ۰۹:۱۸

    نگاهی فلسفی به انیمیشن «درون و برون» برنده جایزه گلدن گلوب ۲۰۱۶ ؛

    «عواطف» چگونه ما را مدیریت می‌کنند؟

    آنچه فیلم بر آن تأکید می‌ورزد این است که کنترل ما به دست «عواطف» ما است. فیلم مبتنی بر «نگاهی ماشینیستی عمیق به انسان» است. «رایلی» در واقع انسان نیست، بلکه رباتی است پیچیده که رفتار و نیاتش را «اشخاصی» دیگر در درون او، عواطفش در درجه اول و کارگران بخش خاطراتش در درجه دوم، کنترل می‌کنند.

  • فرهادی ۱۳۹۴-۱۲-۰۱ ۰۸:۵۲

    نظریه‌ی خانه، خانواده و خیابان در سینمای فرهادی؛

    مدرن شدن خانه در کنار عقب‌ماندگی خیابان

    سینمای فرهادی نشان می‌دهند که در زندگی امروز ایرانی باید برخلاف نظریه‌های کسانی چون لفور، اوج هیجانات مدرنیته را در خانه جست‌وجو کرد و نه در خیابان‌های شهر. در جامعه‌ی ایران، خانه تنها محل تحرک است که طبعاً تحرکات درونی آن باعث ایجاد خطرهای جدی برای خانواده می‌شود. ما مدرنیته و ناخوشایندی‌های آن را در درون خانه تجربه می‌کنیم و نه در فضای زندگی روزمره در شهر.

  • رحمانیان ۱۳۹۴-۱۱-۱۱ ۰۸:۳۱

    نگاهی به تئاتر آدامس‌خوانی به کارگردانی محمد رحمانیان؛

    آدامس‌خوانیِ رحمانیان، نقطه‌ی صفر مطلق

    اجزای مختلف صحنه‌ در آدامس‌خوانی تابلوهایی را در خود جای داده که یادآور تابلوهایی از وارهول، همیلتن، پائولوتزی ... است؛ این تابلوها به‌خوبی مصرف‌گرایی و میل مضاعف در دنیای جدید را تداعی می‌کنند، نمایش این مصرف‌گرایی در برخی تابلوها با چرکی، شکستگی تصویر، تراکم تصویر ... حالتی تکان‌دهنده‌ را به مخاطب منتقل می‌کنند؛ بازیگران هریک داستانی مرتبط با آدامس را روایت می‌کنند که در نهایت قرار است به نقطه‌ای تراژیک و پوچ ختم شود، این نقطه‌ی پوچ همانی است که آدامس نماد آن است، یعنی صفر مطلق.

  • امیرکبیر ۱۳۹۴-۰۹-۳۰ ۰۸:۴۴

    یادداشتی بر نمایش «خاطرات و کابوس‌های یک جامه‌دار از زندگی و قتل میرزاتقی‌خان فراهانی»؛

    امیرکبیر بازمی‌گردد

    اگر بتوان هنری تاریخی خلق کرد که از تحریف و تپق‌های تاریخی در امان باشد، تازه می‌توان بحث‌های جدی‌تری را در رابطه با بازنمایی تاریخ آغاز کرد. در واقع آنچه به عنوان تاریخِ مستند و موثق به دست ما رسیده است، یک گزارش دقیق و لحظه به لحظه نیست که هنرمند فقط بازسازی آن را بر عهده بگیرد. انبوهی از خلأها وجود دارد که هنرمند باید با تخیل خود آن‌ها را پر کند (و آیا مورخ کاری جز این می‌کند؟).

  • احمد آرام ۱۳۹۴-۰۷-۱۳ ۰۹:۱۲

    احمد آرام؛

    مساحی زبان در پهنای روایت

    هر شخصیتی که از درون فضای یک کتاب سر برآورد، با او یک روایت نیز زاده می‌شود و همین روایت برای هر سینماگری جذاب می‌شود تا نقل و انتقالی صورت بگیرد و فضای بصری یک فیلم با روایت ادبی به سمت سینمای داستان‌گو کشیده شود. البته نظریه‌پردازان و سینماگران مدرن‌اندیش در حواشی این مجادله‌های ادبی و هنری گرد هم جمع شدند تا تفکر مدرنیته در سینما را به‌عنوان موج نویی بر‌آمده از فرم و تکنیک و گونه‌ای ضدروایت ترویج دهند و به ثبت رسانند.

  • پدرو کاستا ۱۳۹۴/۰۶/۲۹

    مصاحبه با پدرو کاستا؛

    در هر نما خطر می‌کنم

    ما سعی نمی‌کنیم رؤیا بسازیم یا با رؤیا بسازیم؛ بله، روان‌شناسی وارد فیلم می‌شود و به نظر من و به نظر اشتروب و به نظر بسیاری از فیلم‌سازان به‌ خصوص کلاسیک‌ترها -آنانی که حداقل متکی به ‌نوعی روایت هستند، روایت ممکن است مدرن باشد ولی به‌هرحال روایت است- روان‌شناسی وقت تدوین وارد فیلم می‌شود. وقتی فیلم را تدوین می‌کنید، دارید عمیق‌تر از وقتی فیلم می‌گیرید ترکیب و تحلیل و انتخاب می‌کنید.

  • صابر ابر ۱۳۹۴-۰۶-۲۳ ۰۸:۴۱

    به بهانه‌ی برگزاری اینیستالیشن، انتشار کتاب و مشارکت در انتشار آلبوم موسیقی توسط صابر ابر؛

    تاملاتی پیرامون مفهومِ سلبریتی

    اینکه عکس‌ها و «گزین‌گویه‌ها»ی صابر ابر فاقد ارزشِ کیفی است نیازی به دلیل آوری ندارد. چون اساسا فردِ شناخته شده و محبوب نیازی به چنین اعتبار سنجی‌ای در عرصۀ عمومی ندارد. اما چرا یک فرد احساس می‌کند همه‌ی چیزهایش ارزش درمیان گذاشتن دارد؟ آیا این احساس فردی- که ظاهرا منحصر به سلبریتی‌ها نیست- را ده‌ها شبکۀ مجازی ارضاء نمی‌کنند؟

  • کاستا ۱۳۹۴-۰۶-۱۰ ۰۹:۳۵

    درس‌گفتاری از پدرو کاستا (۳)؛

    ترجمان امر نادیدنی به امر دیدنی

    هنرمند چیزی بیش از یک مغز، یک آپاراتوس ثبت‌کننده و مخزنی برای انباشت احساس‌ها نیست؛ اما اگر این مغز مداخله کند، اگر این آپاراتوس ضعیف و ناتوان به خودش جرئت دهد که تعمداً در چیزی که می‌بایست ترجمه شود مداخله کند، در واقع کوچکی خود را وارد تصویر می‌کند و اثر به چیزی نامرغوب و درجه دوم تبدیل می‌شود.

  • کاستا چاپلین ۱۳۹۴-۰۶-۰۴ ۰۹:۲۴

    درس‌گفتاری از پدرو کاستا (۲)؛

    چاپلین بزرگترین شیزوفرن است

    چاپلین چیزهایی را در فیلم‌هایش به کار گرفت که در زندگی‌اش اصلاً به کار نیامده بودند؛ بنابراین مایلم چاپلین را به‌عنوان بزرگ‌ترین فرد شیزوفرنیک به شما معرفی کنم. رمبو شاعر فرانسوی عبارت معروفی دارد که می‌گوید: «من، یک دیگری است» [je est un autre]؛ این در واقع چاپلین است که می‌گوید: «من، یک دیگری است»، او بزرگ‌ترین شیزوفرن است؛ چراکه در عمل هم ارباب است و هم بنده، هم هنرمندیست واقعی و هم محبوبیت خاص خودش را نزد عموم داشته است.

  • فیلم اشیا از .. ۱۳۹۴-۰۶-۰۳ ۰۹:۲۷

    نقدی بر فیلم «اشیا از آنچه می‌بینید به شما نزدیک‌ترند»؛

    آینۀ تمام‌نمای بی‌سامانی سینمای کنونی ایران

    موفقیت‌های عباس کیارستمی در فرمی که به اعتقاد بسیاری از منتقدینش – که اصلاً سینما به معنی مصطلح نیست، باعث شده است تا جوانان بسیاری سعی کنند تا فرم وی را که حاکی از ریتم کند، مستندگونگی، داستان‌گریزی، گرایش به درام درونی و توجه بیش از حد به جزئیات است را برای هنرنمایی و جلوه‌گری برگزینند، بدون اینکه نسبت این نوع فیلم‌سازی را با مخاطب ایرانی و حتی جهانی بسنجند.

  • کاستا ۱۳۹۴-۰۶-۰۱ ۱۱:۲۵

    درس‌گفتاری از پدرو کاستا (۱)؛

    دری بسته که ما را به حدس زدن وامی‌دارد

    این ترجمه در ارتباط مستقیم با پرونده سینمایی شماره هفت فرهنگ امروز تحت عنوان «با خون و استخوان»(در بررسی سینمای پدرو کاستا)است که می‌تواند به عنوان مقدمه و ضمیمه‌ای برای آن پرونده در نظر گرفته شود.

  • در دنیای تو ۱۳۹۴-۰۵-۱۴ ۰۹:۲۲

    حسین پاینده؛ خوانشی روانکاوانه از فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟»

    وقتی که زمان متوقف می‌شود

    گذشته در فیلم در دنیای تو … با تمهیدهای مختلف برجسته می‌شود. آشکارترین این تمهیدها، سرریز شدن خاطرات گیله‌گل از ضمیر ناخودآگاهش است. برای مثال، در صحنه‌ای که گیله‌گل در حیاط خانه‌ی پدری با لباسی مبدل قدم می‌زند، خانه‌ای که اکنون چند سال است خالی از سکنه مانده، ناخودآگاه خود را در سن دختربچه‌ای شش‌ـ‌هفت‌ساله به یاد می‌آورد.

  • دلوز ۱۳۹۴-۰۵-۱۲ ۱۲:۰۳

    پائولا ماراتی؛

    ژيل دلوز و سينما

    مفهوم زمان – تصویر به دلوز این فرصت را داد تا به شرح موتاسیونی(جهش) بپردازد که در سینمای بعد از جنگ اتفاق افتاد و باعث جدایی سینمای کلاسیک از سینمای مدرن شد. بیان بین حرکت – تصویر و زمان -تصویر نه تنها به گفتمان داخلی در تاریخ سینما توجه دارد بلکه به بازگویی بین سینما و و دیگر هنرها می پردازد. طبقه‌بندی تصاویر دلوز، تاریخی از سینما را به عنوان تاریخی از اصول زیبا‌شناسی، علوم سیاسی و موضوعات فلسفی در قرن بیستم روشن می‌کند.

  • مهر هفتم ۱۳۹۴-۰۵-۰۸ ۰۹:۳۸

    درآمدی بر مفهوم مرگ در سینمای برگمان؛

    نجوای مرگ و زندگی در سمفونی برگمان

    مهم‌ترین مسئله‌ی فیلم­های برگمان وانهادگی و رنج انسان معاصر است. بدون شک او به دنبال معنویت ازدست‌رفته است، اما این تعالی و معنویت را نه در دوردست‌ها و آسمان، بلکه در خود انسان می‌جوید. به بیان دیگر، می‌توان گفت مفاهیم متعالی نزد برگمان، به مفاهیمی زمینی و انسانی بدل می‌شوند.

  • چشم در برابر چشم ۱۳۹۴-۰۴-۱۷ ۱۹:۲۰

    به بهانۀ مستند «چشم در برابر چشم»؛

    دانشگاه، فساد، پالایش سلامت

    مردم از لحاظ اینکه به پریشانی هیجانی دیگران چگونه پاسخ می‌دهند، تفاوت‌های زیادی با هم دارند؛ در یک سو کسانی هستند که زندگی خود را به خطر می‌اندازند تا به دیگری کمک کنند، در سوی دیگر کسانی قرار دارند که از ایجاد درد و تحقیر کردن یک قربانی بی‌گناه لذت می‌برند. پاسخ این وضعیت در ترکیبی از تفاوت‌های زیست‌شناختی و تفاوت در تجربه‎ نهفته است.

  • هایدن وایت ۱۳۹۴-۰۴-۱۰ ۰۹:۲۸

    هایدن وایت / تأملی در نسبت میان تاریخ و فیلم تاریخی؛

    تاریخنگاری و تاریخعکسی

    شواهد تاریخی که در عصر ما تولید می‎شود اغلب به همان اندازه که شفاهی و نوشتاری است در سرشت خود دیداری نیز هست. همچنین، قراردادهای ارتباطی وضع‎شده در علوم انسانی به همان اندازه که در اشکال مسلط بازنمایی خود کلامی هستند به نحو فزاینده‎ای تصویری نیز می‎شوند. مورخان عصر مدرن باید آگاه باشند که تحلیل تصاویر دیداری نیازمند شیوه‎ای برای «خوانش» است که کاملاً متفاوت از شیوه‎های توسعه‎یافته برای بررسی اسناد نوشتاری است.

  • شهیدثالث ۱۳۹۴-۰۴-۰۹ ۰۹:۳۷

    امید روحانی/ به مناسبت زادروز سهراب شهید ثالث؛

    سهراب شهید ثالث؛ اتفاق ساده‌ی سینمای ایران

    سینمای شهید ثالث طناز نبود، عبوس بود، جدی بود، حتماً اجتماعی بود و حتماً سیاسی. تحت تأثیر نگاه چخوفی به موقعیت‌ها و آدم‌ها و تحت تأثیر نوع پرداخت برسون، ملویل، اوزو، هرتسوگ و گدار و کلوگه، کافکا و کامو و چخوف. این نگاه هرچه بود، از همان ابتدا تأثیر گذاشت. این تأثیر را مردم و تماشاگران شاید درنیافتند، اما سینماگران بسیاری این تمهیدات را گرفتند.

  • آلن ۱۳۹۴-۰۴-۰۳ ۱۰:۴۸

    نگاهی به بخشی از تأثیر سینمای اروپا بر سینمای آمریکا؛

    تأثیر برگمان بر وودی آلن و سینمای او

    این که ارتباط بین آلن و برگمان را غیرمعمول می‌دانند احتمالاً ناشی از این است که افراد بسیاری آلن را که به خاطر کمدی‌هایش شناخته‌شده است جزیی از هالیوود می‌دانند که بیشتر فیلم‌های کمدی آمریکایی در آن جا تولید می‌شود. آلن فیلم‌های کمدی بسیاری ساخته، اما آثار او محدود به این ژانر نیستند. او میل بسیاری به نوشتن و ساختن درام‌های قوی داشت.

  • معتمدی ۱۳۹۴-۰۳-۲۶ ۰۹:۰۸

    گزارشی از نشست فلسفه و رسانه با حضور رضا داوری، منوچهر صدوقی سها و احمدرضا معتمدی؛

    فیلم بیانیه نیست، فیلم زندگی است

    نخواهیم که فیلم برای ما فلسفه بگوید، فیلم‎‎‎سازی که می‎‎‎خواهد درس فلسفه بدهد، برود کلاس فلسفه درس بدهد. خیلی از فیلم‎‎‎سازها فیلسوف هستند، اما در فیلم‌شان فلسفه نمی‎‎‎گویند، فلسفه را پشتوانه‎‎‎ی دیالوگ‎‎‎ها و حرف‎‎‎هایی می‎‎‎کنند که باید معرف شخصیت‎‎‎ها باشند.

  • کن ۱۳۹۴-۰۳-۲۰ ۰۹:۴۳

    تجربه‌ای ایرانی از جشنواره کن؛

    بزرگترین جشنواره فیلم دنیا

    جدا از حواشی پر زرق و برق آن، می­‌توان به یقین گفت که این جشنواره مدیریت بسیار هوشمندانه‌‌ای دارد. هم مدیریت هنری جشنواره و هم مدیریت اجرایی برنامه­‌های متنوع جشنواره؛ و همه­‌ی این ظرافت و هوش مرهون مردی به نام ژیل ژاکوب است.

  • کن ۱۳۹۴-۰۳-۱۲ ۱۳:۳۶

    درنگی درباره حضور فیلم‌های ایرانی در جشنواره کن؛

    در لحظه زندگی کن

    به‌نظر می‌رسد جشنواره‌ها محلی برای تبادل ایده‌ها و دیدار رودرروی فیلم‌سازان، ویترین یک‌ساله‌ی سینما و مهم‌تر شاید، محلی برای کشف استعدادهای تازه هستند که یا به‌علت سازوکارهای اقتصادی و سیاسی دیده نشده‌اند و یا نمی شوند؛ این فیلم‌سازان به طور طبیعی پس از بازگشت به کشور خودشان الگو و معرف گونه و نوع خاصی از فیلم می‌شوند.

  • سینما تک ۱۳۹۴/۰۳/۱۰

    گفت‌وگو با مدیر سینماتک موزۀ هنرهای معاصر تهران به مناسبت بازگشایی سینماتک؛

    میراث بزرگان

    چطور می‌توان مخاطب جدی امروز را که می‌تواند فیلم‌ها را در سینمای خانگی‌اش کامل ببیند، به سینما کشاند؟ به نظرم باید فیلم‌هایی را انتخاب کرد که با ضوابط و آیین‌نامه‌های موجود، تناقض جدی‌ای نداشته باشند و نیاز چندانی نباشد که آن‌ها را اصلاح و تعدیل کرد.

  • اودیار ۱۳۹۴-۰۳-۰۷ ۰۹:۳۲

    به بهانه اعطای نخل طلای جشنواره کن به ژاک اودیار؛

    خشونت تنهایی

    عده‌ای از منتقدان، اودیار را از جهت میزان خشونت جاری در سینمایش با کوئنتین تارانتینو مقایسه می‌کنند، اما او اصلاً علاقه‌ای به این مقایسه ندارد و بنا به گفته‌ی خودش ترجیح می‌دهد با سام پکین‌پا، فیلم‌ساز محبوبش در این زمینه مقایسه شود. ژاک اودیار در سینمای بی‌رمق این سال‌های فرانسه حالا دیگر وزنه‌ای محسوب می‌شود، کارگردانی که تسلط تکنیکی‌اش بر ابزار کارگردانی شاید بتوان گفت در میان سینماگران فرانسوی بی‌نظیر باشد.