تیتر1 صفحه اول

واتیمو

درنگی در کلام واتیمو، متفکر پست مدرن؛

 پایان تاریخ؛ پایان مدرنیته

واتیمو راجع به پیشرفت خطی تاریخ و پایان تاریخ در لیبرالیسمِ فوکویاما می گوید که " من متاثر از نیچه به " غلبه بر غلبه " و عبور از نظریه خطی پیشرفت و پایان تاریخ لیبرالی قائلم و نظریه خود را پایان تاریخ نامیده ام؛ پایان تاریخ به منزله تاریخ خطی معین با هدف و غایت متعین. بنابراین سخت در برابر این مزدور یعنی فوکویاما قرار می گیرم که امروز باب میل رسانه های غربی سخن می گوید". میان " پایان تاریخ" او با "پایان تاریخ" فوکویاما فرقی است فارق ، یعنی تفاوت از زمین تا آسمان است . " پایان تاریخِ " واتیمو "پایان  مدرنیته " و تمامیت یافتن متافیزیک است اما "پایان تاریخِ " فوکویاما تازه اوج سلطه و سیطره مدرنیته به واسطه حاکمیت مطلق و جهانی لیبرالیسم سرمایه داری است.

دانشگاه

نگاهی به نسبت دانشگاه و امر سیاسی؛

دانشگاه بدون ایدئولوژی

در مطالعه تاریخ ایران ، نهاد دانشگاه زیر سایه ، نفوذ و سیطره نهاد حکومت و دخالت دولتمردان، خود را هویت داده و دارای اثر بخشی است. موضوع جالب توجه این که دانشجو به عنوان عضوی از جامعه دانشگاهی در فرآیندها و تحولات سیاسی خود را در معرض قضاوت افکار عمومی قرار داده است. با تحولات دهه بیست و سی خورشیدی در ایران ، با شکل گیری احزاب سیاسی ، دانشجویان با امر سیاسی پیوندی هویتی و ایدئولوژیک یافتند. با ظهور مفاهیمی چون جنبش دانشجویی دخالت نهاد سیاست و احزاب در نهاد دانشگاه ، ایده فلسفی دانشگاه دچار تغییرات هویتی و دگرگونی مفهومی در پیوند با ایدئولوژی اندیشی گردید.

گوله

ترجمه مقاله‌ای از نیلوفر گوله؛

مدرنیته غیرغربی

رابطه بین سنت و مدرنیته در کشورهای غیرغربی همچنان ما را شگفت‌زده خواهد کرد.  زمانی که گمان می کنیم مدرنیته توانسته پروژه  سنت زدایی را به اتمام برساند و جهانی شدن را در اشکال بومی بازآفرینی کند، درست در زمانی که انتظارش را نداریم علاقه جدیدی نسبت به گذشته و رنگ و بوی فراموش شده آن، سرراهمان سبز می شود. «آلاتورک بودن» که قبلاً تحقیر می شد، دوباره ارزشمند می شود.  این بیش از آنکه بازگشت به گذشته باشد، جستجویی برای هارمونی محتملاً دست نیافتنی بین فردیت و مدرنیته است.

  • تذ ۱۳۹۹-۱۲-۱۲ ۱۰:۰۹

    نشستی در خصوص برآمدن ژانر خلقیات ایرانی؛

    واسازی سوژه بیرون از تاریخ

    گفتمان مسلط در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ در زمینه‌های مختلف، تغییر از بالا و دگرگونی‌خواهی ساختاری است. اکثریت آثار ادبی و روشنفکری و هنری دهه‌های ۴۰ و ۵۰ بر خلاف متون افرادی خاص و آکادمیک، نسبتی با خلقیات‌نویسی جمالزاده یا بازرگان ندارد و همگان بازنمایانگر دیسکورس تحول خواه ساختاری و انقلابی هستند. بنابراین اگر موضوع را به صورت تحلیل گفتمان در نظر بگیریم، دو نوشته جمالزاده و بازرگان را نمی‌توان پدیدآورنده ژانر به معنای مد نظر نویسندگان کتاب در نظر گرفت. به هیچ‌وجه جمالزاده و بازرگان پاسخگوی زمینه اجتماعی دهه‌های ۴۰ و ۵۰ نیستند.

  • کرونا ۱۳۹۹-۱۱-۱۳ ۱۲:۲۶

    نگاهی به پیامدهای کرونا در ایران؛

    ابعاد زبان‌شناختی «ایرانِ دوره کرونا»

    «فاصله» با مفهوم سنتی و جغرافیایی-تاریخی آن در گذشته تفاوت دارد؛ ازاین‌رو، این مفهوم در تجربه جدید دوران کرونا با تغییرات معنایی روبه‌رو شده و تغییر در سبک زندگی و شیوه ارتباطات اجتماعی را تداعی می‌کند. فاصله اجتماعی در مفهوم کرونایی با هجرت زبانی از «دنیای واقعی ارتباط» به «دنیای مجازی ارتباط» نیز همراه می‌شود و گواهی بر ابزار نوین و زبان دیجیتالی در عرصه گفت‌وگو و تعامل است؛ به همین دلیل بازماندگان نسل گذشته را بیشتر دچار آسیبب و شوک می‌کند و «شکاف زبانی-نسلی» میان نسل گذشته و اکنون را عمیق‌تر کرده است.

  • حسین مجتهدی ۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۱۰:۱۶

    حسین مجتهدی؛

    رویا و نقد ادبی

    در فصل VII تعبیر رویا فروید تصریح می‌کند با رویا چون متن مقدّس رفتار می‌کنیم و از ابرازهای کلامی رویا سخن می‌گوید. رویا در ساحت تصویری است، که در هنگام بیان و تعبیر به ساحت نمادین در می‌آید و متن بیان رویابین در این‌جا بسیار مهم و محوری است. امّا این ابزار تصویری نیز سناریوی نگاشته دارد، که حقیقت مندرج در ضمیر ناآگاه است، که تحریف شده از سانسور عبور کرده، به تصویری درآمده است که در تعبیر و نقل بازخوانی می‌شود.

  • خشونت ۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۱۰:۴۹

    خوانشی سلبی از نسبی‌انگاری؛

    نسبی‌انگاری به مثابه‌ اقتصاد خشونت

    تفاوت میان نسبی‌انگاری به معنای ضدمطلق‌انگاری و نسبی‌انگاری به معنای اعتبار یکسان باورها، تفاوت میان تساهل موجه از دید عمل‌گرایانه و بی‌مسئولیتی نابخردانه است. خوانشی سلبی از نسبی‌انگاری، به مثابه‌ی یک فرم زندگی خشونت را کمینه می‌کند و بیش از مطلق‌انگاری «امکان» دیالوگ را برقرار می‌کند و پذیرای تنوع و تکثر و معرفت شبکه‌ای است که در آن «دیگری» سرکوب نمی‌شود.

  • کارگر ۱۳۹۹-۱۰-۳۰ ۰۸:۵۱

    اشارتی به مفهوم توسعه و کارگر؛

    " قفس آهنین" جامعه مدرن

    توسعه در هیچ نقطه ای از جهان عملی مانند اعمال پیش از مدرنیته غربی نمی تواند باشد . به دیگر سخن ، توسعه در همه جای جهان اندیشه و عملی" فاوستی" است، و این اندیشه و عمل پیش از مدرنیته غربی وجود نداشته است. اندیشه و عمل فاوستی طبیعتاً به نابودی حلبی آبادها، کوخ نشینی ها، حاشیه نشینی ها و چادرنشینی های فقرا و مساکین خواهد انجامید و فقر و بیچارگی و فلاکت را تشدید خواهد کرد. توسعه مدرن در همه جای جهان دوروی دارد : روی علم و تخصص و روی استثمار و استعمار،  روی آزادی و روی سلطه، روی ارباب و صاحب کارخانه (بورژوا) و روی عمله و مستخدم کارخانه (کارگر).

  • بوعلی ۱۳۹۹-۱۱-۱۲ ۱۰:۰۴

    جایگاه ابن‌سینا در تاریخ فلسفه در گفتاری از حسین معصومی همدانی؛

    بنیانگذار آکاد میای فلسفه اسلامی

    بن‌سینا در بسیاری از موارد، در طرح برخی از مسائل طبیعی می‌گوید من از دوستان مشایی‌ام یک کلمه حرف حساب در این زمینه نشنیده‌ام! یعنی در برخی مسائل تا این اندازه منتقد آرای فیلسوفان مشایی بوده است. او در بسیاری موارد در منطق و طبیعیات از دیدگاه‌های آنها تجاوز کرده است. در الهیات که دیگر بحث مفصل و جداگانه‌ای است. اما به هر حال، این ایده که ابن‌سینا شارح ارسطو بوده، دیدگاه درستی نیست. ابن‌سینا فیلسوفی است که مثل همه فیلسوفان، متکی بر یک سنتی موجود است که در آن سنت تصرف کرده و مسائل جدید و راه‌حل‌های جدید ارایه کرده است و از این حیث می‌توان او را یک فیلسوف بزرگ و درخور توجهی دانست. 

  • سروش ۱۳۹۹-۱۰-۲۲ ۱۰:۳۷

    نگاهی انتقادی به اظهارات اخیر دکتر عبدالکریم سروش؛

    وداع «روشنفکری دینی» با دین

    تلقی‌ای که البته ریشه در آرای مرحوم اقبال لاهوری در این زمینه دارد و مرحوم استاد مطهری درباره‌اش گفته بود «خاتمیت» نزد اقبال، «خاتمیت دیانت» است و نه «خاتمیت نبوت»! به گمان نگارنده با درک و تلقی دکتر سروش از خاتمیت، بی‌دینان عالم از هر مسلمانی، مسلمان‌ترند و اگر اصول مسلمانی برای‌شان احصا شود از هر اصل دیگری به این یکی دلبسته‌تر خواهند بود!

  • رضا داوری اردکانی ۱۳۹۹-۱۰-۲۱ ۱۴:۰۳

    رضا داوری اردکانی؛

    علوم انسانی و مهندسی اجتماعی

    مهندسی اجتماعی سودای ساختن پیکره‌ای است که اجزاء و اعضایش باهم تناسب ندارند و در جای خود نیستند و در آن پروای چه می‌توان و چه نمی‌توان کرد وجود ندارد به این جهت در آن به علوم اجتماعی هم اعتنا نمی‌شود. حزب بلشویک به هیچ یک از علوم اجتماعی جز علم زبان مجال نداد و علم زبان و نقد ادبی را هم از آن جهت آزاد گذاشت که در آن خطری برای انقلاب نمی‌دید و نمی‌دانست که زبان و ادبیات اگر نه در کوتاه مدت، در زمانی نه چندان دور نظم تصنعی و سست بنیان را از هم می‌پاشاند.

  • وایت ۱۳۹۹-۱۰-۱۴ ۱۱:۳۱

    گفت‌وگو با محمد غفوری مترجم کتاب «هایدن وایت»؛

    چرا وایت فیلسوف تاریخ رهایی­ بخش است؟

    وایت متفکری سنت‌شکن است و کاستی­‌های نگاه پیشاانتقادی به تاریخ­‌نگاری و نقش ایدئولوژی را در آن به خوبی آشکار ساخته است. مهم­ترین نقشی که وی می­‌تواند در حوزه تاریخ‌­نگاری در ایران ایفا کند این است که مورخان را وادارد تا پیش­فرض­‌ها و بینش­‌های رشته‌­ای خود را بازبینی کنند و برخی از جزمیات را کنار گذارند.

  • لطفی ۱۳۹۹-۱۰-۱۶ ۱۱:۰۸

    زندگی و هنر محمدرضا لطفی در گفت‌وگو با همسرش ربکا جلیلی؛

    یک بار به دنیا آمد و دیگر نرفت

    لطفی مصاحبه‌ای دارد اگر درست در خاطرم باشد مربوط به سال ١٣٩٠ که در آن به همین پرسش پاسخ می‌دهد: در ایران هنرمند باید بندباز باشد تا بتواند کار هنری‌اش را پیش ببرد. چنین در خاطر دارم که در آن مصاحبه می‌گوید، در عرصه آموزش مشکلی ندارد چون به عنوان یک موسسه و آموزشگاه خصوصی تبادلی با بیرون از سیستم آموزشگاه ندارد. مشکل از آنجا آغاز می‌شود که بخواهد به عنوان یک هنرمند و موسیقیدان کنسرت برگزار یا اثری تولید کند. در کشوری که هنر و بالاخص موسیقی بلاتکلیف است، مگر می‌شود کار موسیقی آن هم در سطح استاد لطفی بی‌دغدغه و سنگ‌اندازی پیش برود.

  • ایرانشهری ۱۳۹۹-۰۹-۲۲ ۰۰:۴۲

    نگاهی به مولفه های ایرانشهر؛

    ایرانشهر یعنی ادب، رواداری و مردم آزاری نکردن

    ایرانشهر یا دولت کشور ایران دارای مولفه هایی در سیاست داخله و خارجه است که در غیبت آن کشور با بحران مواجه شده است. رعایت ادب، تشریفات، در جای خود بودن، فهم منافع ملی، تلاش برای ایران، حکومت قانون، نظام مند بودن و رعایت ترتیبات و اصول با رویکردهای واقع گرایانه و محافظه کارانه اساس سیاست ایرانشهری است.

  • مارادونا ۱۳۹۹-۰۹-۲۳ ۱۲:۵۰

    به مناسبت درگذشت مارادونا؛

    مارادونا، ورزشکاری سیاسی و نمادی برای ژئوپولیتیک ورزش

    مارادونا هیچ وقت در دوران فوتبال در ایالات متحده آمریکا بازی و مربیگری نکرد و حرفش با عملش یکی بود نه مثل بعضی سیاست مداران که علیه آمریکا و سیاست های غربی شعار می دهند اما فرزندانشان در آمریکا و دیگر کشورهای غربی زندگی و تحصیل می‌کنند. او حتی با سیاست مداران کشورخودش نیز رابطه خوبی نداشت چنانکه یک بار با لباس غیر متعارف به حضور رئیس جمهور آرژانتین رفت.

  • ارس ۱۳۹۹-۰۹-۲۵ ۱۱:۴۳

    در دفاع از ایده ایران؛

    آذربایجان سر ایران است

    آنجا که ساکت نشستیم و از ایران به لحاظ فکری و فرهنگی دفاع نکردیم از قدرت های مرکز تا ریز کشورهای منطقه نه تنها توهین که به خاک ایران چشم طمع پیدا کرده اند. دانشگاه و حوزه در ایران باید امر ملی را در جهت دولت کشور ایران ترویج دهند. ما جز ایران خانه و کاشانه ای نداریم و همه هستی و سهم ما از جهان وطنی است که به آن افتخار می کنیم.

  • هایدگر ۱۳۹۹-۰۹-۱۲ ۱۰:۰۴

    رویارویی هایدگر با کانت در گفت‌وگو با مهدی نصر

    هستی در هاله‌ای از فراموشی مدفون شده

    هایدگر رویکرد انسان‌شناسانه را نگاه غالب تفکر معاصر نسبت به جهان و انسان می‌داند. امروزه ما با رویکرد سوژه‌گرایانه مدرن آنقدر اطلاعات جورواجور درباره انسان داریم که انبان‌مان لبریز شده است...از نظر کانت، شخص‌مندی انسان، ترکیبی از قانون اخلاقی و احترام است. احترام گذاشتن برای چیزی، به معنای دسترس‌پذیر کردن قانون است و این یعنی نفی خودبینی و به‌درآمدن از خویشتن خویش. یعنی خویشتن انسان به پیشگاه خود خویشش، تسلیم شده است.

  • داوری ۱۳۹۹-۰۹-۱۰ ۱۱:۲۵

    شاعران در شهر در گفتاری از رضا داوری‌ اردکانی؛

    بالله‌که شهر بی‌تو مرا حبس می‌شود

    بودلر گرچه از مدرن‌سازی پاریس از جهتی استقبال کرده، تضادهای درونی مدرنیته و آثار و عوارض مدرن‌سازی را نیز از نظر دور نداشته است. او در ملال پاریس نشان داده است که چگونه فقر حاشیه شهر پاریس با ساختن خیابان‌های سراسری و بلوارهای روشن به درون شهر می‌آید و تضادهای جامعه جدید با پیشرفت مدرنیته آشکارتر می‌شود. او همچنین توجه کرده که شاعر نیز در جامعه جدید دیگر شأن و مقام سابق را ندارد و حکایت کرده است.

  • افخمی ۱۳۹۹-۰۹-۱۱ ۱۶:۳۰

    گفت‌وگو با بهروز افخمی

    سروش توطئه‌اندیش بود

    از دکتر سروش بعید بود که فکر کند هیچ‌کس در سوره فکر نمی‌کند و در مورد مسائل مختلف، تحلیل و تعمق و تفکر نمی‌کنند. من آنجا متوجه شدم که ایشان شاید مطالب را نمی‌خواند یا دنبال نمی‌کند و خیلی به‌روز مطالعه نمی‌کند. سروش فکر نمی‌کند که شاید ما هم حرف‌های جالب توجهی داشته باشیم و همین‌که فکر می‌کرد ما نسبت به او موضع انتقادی داریم یا سرمقاله‌های سوره موضع انتقادی نسبت به تفکرات پوپری دارد، پس ما یک باند هستیم، درحالی‌که اصلاً این‌طور نبود.

  • ولتر ۱۳۹۹-۰۸-۲۸ ۱۲:۰۴

    به بهانه انتشار کتاب "رساله‌ای در باب مدارا و بردباری”؛

    ولتر و گشایشی بر تعصب‌زدایی

    ولتر  بسط اندیشه و گسترش تفکر در سطحی جهانی را  توصیه می‌کند. او با ذکر نمونه های تاریخی واقعی، به پوچی،بطلان و بیهوده گی سبعیت، تعصب و عدم‌بردباری پرداخته وبه سردمداران مدعی دین‌داری ،طبقه ی روحانیت  و بزرگان کلیسا تاخته انتقاد و عده ای از آنان را متهم به قدرت‌طلبی،‌مال‌اندوزی  وثروت طلبی می‌نماید.  

  • علامه جعفری ۱۳۹۹-۰۸-۲۶ ۱۰:۲۶

    ۲۵ آبان ، سالروز فقدان ارسطوی زمان؛

    شمس العقل تبریزی

    در روزگاری که آثار راسل به زبان فارسی ترجمه شد و فضای دانشگاهی ما را تحت تأثیر خود قرار داد، ایشان به نقد و بررسی دو اثر راسل پرداخت تا دانش پژوهان تصویری دقیق و همه جانبه از شخصیت فکری این متفکر داشته باشند و تحت تأثیر اندیشه های منفی او قرار نگیرند. هنگامی که ماتریالیست ها از نظریه جبر اجتماع طرفداری می کردند، استاد به بررسی همه جانبه پیرامون مسأله جبر و اختیار پرداخت و سرانجام کتاب نفیس جبر و اختیار را منتشر ساخت.

  • اکرمی ۱۳۹۹-۰۹-۰۸ ۱۰:۳۹

    مقاله موسی اکرمی در در نقد فردریش فون هایک؛

    «عدالت اجتماعی: سراب هایکی برخاسته از بازگشت آرزوی نیاکانی یا آرمان دیرین تحقق‌پذیر در همکاری علم و فلسفه؟»

    این تجلی نولیبرالیسم ملهم از اندیشه‌های کسانی چون هایک است که هوادارنش چنان آن را بر سر بازار جار زدند که بسیاری را، حتی در حکومت ایران، فریفته و شیفتۀ آن کردند؛ و چنان شد که ایران نیز، همچون آمریکا و انگلستان و شیلی و آرژانتین و برزیل و بسا کشورهای دیگر، در مسیری قرار گرفت که کاش هایک زنده بود و می‌دید و به ما پاسخ می‌داد آیا همین آرزو را برای حذف دخالت دولت در اقتصاد داشته است؟

  • فیرحی ۱۳۹۹-۰۸-۱۹ ۱۰:۴۵

    درنگی بر نگاه جدید داود فیرحی؛

    اندیشه ایرانشهری مرده است؟!

    داود فیرحی می بایستی با بسط و نقد نظریه جدید خویش مشخص کند نهاد دولت ، فرهنگ و تمدن ایران ، حفظ کیان ملی و تمامیت ارضی ایران در ارتباط با سرنوشت ایران چگونه با "فقه شبیه حقوق " جایگاه فکری عملی خواهند یافت؟!

  • پدرام پاک آیین ۱۳۹۹-۰۸-۱۴ ۰۰:۰۹

    با انتشار بیانیه ای اعلام شد

    حمایت انجمن صنفی مدیران رسانه از پدرام پاک آیین

    انجمن صنفی مدیران رسانه با انتشار بیانیه ای از نامزدی پدرام پاک آیین، کاندیدای فراجناحی حقوقدان و مدیر کل پیشین مطبوعات داخلی در انتخابات نماینده مدیران مسئول در هیئت نظارت بر مطبوعات حمایت کرد.

  • تورج دریایی ۱۳۹۹-۰۸-۰۷ ۱۱:۰۸

    چیستی و چرایی ایرانشهر در گفت‌وگو با تورج دریایی، استاد تاریخ دانشگاه کالیفرنیا؛

    ایرانشهر توهم و اغراق نیست

    من کاملا با نظر دکتر طباطبایی هم‌عقیده هستم و فکر می‌کنم که ایشان درست می‌فرمایند. اما برای من مساله ایرانشهر اولا یک مساله تاریخی در دوره ساسانی است ثانیا یک مساله فرهنگی است. به نظر من ابعاد فرهنگی ایرانشهری یا ایرانی با ما هست و ما هر قدر هم سعی کنیم، نمی‌توانیم این را انکار کنیم. البته در طول تاریخ این ایده دستخوش تغییر و تحول می‌شود.