تیتر1 صفحه اول

توسعه

نگرشی بر مواجهه ایرانیان با توسعه؛

ما و توسعه

بسیاری از محققان به این نتیجه رسیدند که تنها شاخص‌های اقتصادی و مقیاس‌هایی که نشان‌دهندۀ افزایش رشد و بهره‌وری و ظرفیت‌های اقتصادی هستند، نشان‌دهندۀ پیشرفت نیستند. عده‌ای توسعه را به معنای از بین رفتن نابرابری در جامعه و افزایش شاخص‌های اجتماعی مثل کاهش فقر، بیکاری، عدالت و ... دانستند. همچنین عده‌ای توسعه را در افزایش ضریب مشارکت مردم در مسائل اجتماعی و سیاسی و عده‌ای توسعه را با کارآمدی نظام سیاسی و دموکراتیک بودن نظام سیاسی یکی دانستند.

ترازو

ارزیابی اثربخشی پژوهش‎های ایران (۲)؛

وزن یافته‌های پژوهش در ایران

آنچه بسیار عجیب است این است که دست‎اندرکاران پژوهش در ایران نه تنها با مشاهدۀ «عدم اثربخشی پژوهش‎ها» از سرعت رشد آن‌ها نکاسته و بر «شناسایی علل این بی‎اثری» متمرکز نشده‎اند، بلکه اصولاً نسبت به این مهم بی‌تفاوت بوده و رشد کمّی «علم و پژوهشی که از طبیعت خود خارج شده است» را به شکلی تصاعدی افزایش داده‎اند!

ارسطو

عشق از منظر ارسطو؛

عشق به‌مثابۀ دوستی کامل

از نظر ارسطو، پاک‌ترین نوع عشق -یعنی عشقی که بر پایۀ خیرخواهی برای دیگران و خوبی کردن به آنها به‌خاطر خودشان، و نه فقط برای لذت قرار دارد– ماهیتاً اخلاقی است. پیوندهای اروتیک، با اینکه می‌توانند با دوستی- عشقی همراه باشند یا حتی تبدیل به دوستی-عشق شوند، اما ذاتاً پیوندهایی اخلاقی نیستند، چرا که از رهگذر میل به لذت و تملک کنترل می‌شوند.

  • پایان نامه ۱۳۹۶-۰۵-۲۱ ۱۰:۲۰

    کاربست نظریه و بحران پایان‌نامه‌نویسی در رشتۀ تاریخ(۲)؛

    نگاه صورت‌گرایانه و فرمالیستی به طرح‌نامه‌ها

    بخشی از مشکلات ناشی از نگاه صورت‌گرایانه و فرمالیستی به طرح‌نامه‌ها یا پروپوزال‌هاست. در واقع اصرارهای نهادی و الزامات ساختاری دانشکده‌ها و قالب‌های بسته و یک‌شکل و ازپیش‌طراحی‌شدۀ این پروپوزال‌ها امکان ابداع و خلاقیت را از میان می‌برد. در برخی از این پروپوزال‌ها، اغلب اصرار می‌شود حتماً از یک چارچوبۀ نظری استفاده شود. بنابراین دانشجویان ناخواسته در دام نظریه‌ها گرفتار می‌شوند، بدون آنکه پایانه‌نامۀ آن‌ها بتواند نسبتی روش‌مند و عالمانه با این نظریه‌ها پیدا کند.

  • مادر قلب ۱۳۹۶-۰۵-۱۸ ۰۹:۴۴

    نگاهی به فیلم مادر قبل اتمی؛

    پساروایت ادبی- سینمایی با حداقل خودارجاعی

    موتور محرکۀ این داستان که با حداقل «خودارجاعی متن» و در مقابل با حداکثر درگیر کردن ذهن و حافظۀ مخاطب ارائه می‌شود، وقوع یک تصادف و به موازات آن ورود شخصیتی مرموز و روح‌مانند است که هم پلی میان واقعیت و خیال می‌سازد و هم ارجاع و نشانۀ ارجاعی برای مفهوم بازنویسی و بازنمایی قدرت است.

  • پوپولیسم ۱۳۹۶-۰۵-۱۷ ۰۹:۳۲

    ریشه‌های تاریخی پوپولیسم در سیاست آمریکا (۲)؛

    ریتوریک‌های پوپولیستی در امریکا

    ترویج تئوری توطئه و لیستی از بحران‌ها یا بزرگ‌نمایی تهدیدهای فرضی یا واقعی جهت بسیج توده‌ای همواره بخشی از گفتمان پوپولیسم است. این گفتمان و شیوۀ بیان سیاسی ریشه‌ای تاریخی در سیاست آمریکایی دارد و از سوی طیف وسیعی از سیاست‌مداران با گرایشات ایدئولوژیکی متفاوت در منازعۀ سیاسی به کار گرفته شده است و بیان جدید آن در شکل ترامپیسم، پدیدۀ جدیدی در دموکراسی آمریکایی نیست و تهدیدی نیز متوجه آن نخواهد ساخت.

  • پژوهش ۱۳۹۶-۰۵-۱۶ ۰۹:۵۰

    ارزیابی اثربخشی پژوهش‎های ایران (۱)؛

    بار حاصل از پژوهش‌های انجام شده در ایران!

    اهمیت توجه به «اثربخشی پژوهش‎های ایران» از آنجا ناشی می‎شود که بروز و نهادینه شدن معضل کم‎اثری و یا بی‎اثری پژوهش‎ها به معنای از میان رفتن امکان هرگونه توسعۀ هماهنگ، یک‌پارچه و پایدار در جامعه است. از سوی دیگر، تأکید فراوانی که در سیاست‎های کلی و سایر اسناد بالادستی نظام به مسئلۀ «افزایش کاربرد و اثربخشی پژوهش‎های کشور» دیده می‎شود حاکی از توافق صاحب‌نظران عالی‌رتبۀ ایران در خصوص اهمیت و ضرورت این مسئله است.

  • مجلس ۱۳۹۶-۰۵-۱۵ ۰۹:۳۵

    نظام قانون در ایران و ضدیت آن با اندیشۀ سیاسی ایرانشهری؛

    سرآغاز الهیاتی شدن سیاست در ایران

    با پیروزی مشروطیت در ایران و از هم گسستن بافت قدمایی، ایران متناسب با حرکت جوهری مبتنی بر خاص زمانه، وارد دوران جدید تاریخ خود شد. با پیوستن ایران در مدار دوران جدید، آنچه پیش‌تر بن‌مایه‌های نظام قدمایی بود، دیگر نمی‌توانست به لحاظ ماهیت، مواد و مصالح بنای جدید ایران را تأمین کند. اگرچه از ناحیۀ دستگاه شرع برای تدوین مناسبات قانونی موادی عرضه می‌شد، اما جز با تغییر ماهیت الهیاتی آن به گیتیایی‌شده، محال بود در مناسبات جدید همچنان ماهیت نخستین خود را حفظ کند.

  • مانفرد ۱۳۹۶-۰۵-۱۵ ۰۹:۳۶

    نگاهی به کتاب مانفرد اثر جرج گوردون بایرون؛

    مانفرد؛ قهرمانی بایرونی

    مترجم در مورد عبارت‌­ها و داستان­‌هایی از عهد عتیق و جدید، که بایرون به صورت کنایی در متن به آن اشاره کرده است، و همچنین اسطوره­‌هایی که نام­شان در متن آمده، توضیحاتی- در قسمتی به همین نام- ارائه کرده است؛ که مسیر خواندن را برای مخاطب هموار و لذت­بخش می­‌کند. همچنین مترجم پس­گفتاری کامل شامل زندگی بایرون و آثارش، رمانتیسم و قهرمان رمانتیک، مفاهیم اصلی داستان مانفرد و برخی نقدها و نظرات کلی در مورد این اثر  تهیه کرده است و در آخر به بیان نکاتی می­پردازد که در مورد ترجمه‌­ی این نثر شاعرانه با آن­ها روبرو شده است. 

  • دانشکده حقوق ۱۳۹۶-۰۵-۱۱ ۱۰:۵۱

    نگاهی به دروس جدید مقطع کارشناسی علوم سیاسی؛

    اسلامی‌سازی علوم سیاسی؟!

    کارگروه باید به این نکته توجه ورزد که اسلامی‌سازی علوم سیاسی با افزایش تعداد دروس اسلامی متحقق نخواهد شد، چنین رسالتی مستلزم افزایش کیفیت دروس مزبور است، امری که با تعریف کردن پروژه‌های تحقیقاتی، تشویق به نگارش کتب و مقالات، اعطای جوایز و بورس‌های تحصیلی در حوزۀ معارف سیاسی اسلامی میسر خواهد بود؛ و این فرایند هم‌اکنون تا حدی در جریان است.

  • سوژه مدرن ۱۳۹۶-۰۵-۱۰ ۰۹:۰۷

    تحلیل سیر تحول سوژۀ مدرن؛

    سوژه مدرن از دل منابع

    توفق فلسفۀ اصالت وجود بر اصالت ماهیت در سرآغاز فلسفۀ معاصر غرب، ماهیت‎‎گرایی را در مباحث فلسفی به محاق راند، در ادامه پدیدارشناسی هوسرلی نیز که بعضاً با عنوان ماهیت‎‎گرایی نوین وصف می‎‎شد، مورد انتقاد صاحب‎‎نظرانی قرار گرفت که عمدتاً اندیشه‎‎هایی چپ‎‎گرایانه داشتند؛ به‌این‌ترتیب، مهم‎‎ترین مکتب فلسفۀ معاصر (پدیدارشناسی) در آستانۀ قرن جدید مورد انتقادهای جدی واقع شد. بسیاری از انتقادهای متأخر به سوژۀ مدرن از منظر مسائل اجتماعی و سیاسی صورت گرفته است، مباحثی چون کنش ارتباطی یا قدرت و نقش آن در سرشت سوژه.

  • پوپولیسم ۱۳۹۶-۰۵-۰۹ ۰۸:۴۰

    ریشه‌های تاریخی پوپولیسم در سیاست آمریکایی(۱)؛

    رویکردهای آکادمیک در مطالعۀ پوپولیسم

    پژوهشگرانی که عمدتاً مطالعاتشان حول‌وحوش مدل‌های آمریکای لاتین یا جهان‌سومی پوپولیسم متمرکز بوده است، از فهم پوپولیسم به‌مثابه نوعی استراتژی سیاسی حمایت کرده‌اند که در این خصوص بر سه جنبۀ متفاوت استراتژی سیاسی ازجمله سیاست‌گذاری سیاسی و اقتصادی، سازمان سیاسی و مدل‌های بسیج سیاسی تأکید کرده‌اند. این پژوهشگران، پوپولیسم را شکلی از سیاست‌های اقتصادی خاص جهت بسیج توده‌ای می‌دانند

  • داوری ۱۳۹۶-۰۵-۰۸ ۰۹:۰۸

    رضا داوری اردکانی/ مقدمه‌ای برای همه آینده‌نگری‌ها (۲)؛

    لزوم خروج علم از فضای انتزاعی

    آینده‌نگری با درک و شناخت امکان‌ها و توانایی‌ها در نسبت با علم میسر می‌شود یعنی بسته به اینکه تا چه اندازه علم در جامعه جای خود را یافته و از غربت بیرون آمده باشد در ساختن آینده مشارکت می‌کند. علم محصور در دانشگاه، اگر ظهور داشته باشد ظهورش بیشتر در فهرست‌های علم‌نگاری و مقاله‌شماری است. این علم نه به آینده‌نگری مدد می‌رساند و نه با آن آینده محقق می‌شود و تا زمانی که علم و عزم آینده توأم نشوند علم در مقام خود قرار نمی‌گیرد و از قدرت تغییر جهان برای زندگی مدرن برخوردار نمی‌شود.

  • میرزاخانی ۱۳۹۶-۰۵-۰۷ ۱۲:۴۶

    موسی اکرمی/ آرامگاه ایراندخت بزرگ در سرزمینی دیگر؛

    شرایط سخت و تکلیف ما

    ایران در سنجش با دیگر کشورها بیشترین نخبه را در زمینه‌هایی چون علم، هنر، ادب، تجارت، کارآفرینی و سرمایه‌گذاری در خارج از مرزهای خود دارد. صرف‌نظر از مواضع سیاسی افراد وابسته به این جمعیت عظیم و همچنین گذشته از هر دیدگاهی که هرکس می‌تواند در مخالفت یا موافقت با نوع کار و فعالیت و دستاوردهای آنان داشته باشد، نمی‌توان چشم را بر این سرمایه عظیم بست.

  • پایان نامه ۱۳۹۶-۰۵-۰۷ ۱۰:۱۳

    کاربست نظریه و بحران پایان‌نامه‌نویسی در رشتۀ تاریخ(۱)؛

    مواجهه با یک بحران

    تردیدی نیست که تحول دانش تاریخ و رشد کیفی پژوهش‌های تاریخی نیازمند رشد معرفت تاریخی، تحول روش‌های تحقیق در تاریخ، استفاده از تجربه‌ها و یافته‌های علوم دیگر، روابط علمی با نهادهای پژوهشی در خارج از ایران، رشد آگاهی‌های اجتماعی، گام نهادن در میدان مطالعات میان‌رشته‌ای، بین‌رشته‌ای و فرارشته‌ای و انبوهی از مسائل دیگر است.

  • سینما ۱۳۹۶-۰۵-۰۴ ۱۳:۰۹

    دیالکتیک نگریستن و نگریسته شدن در تجربۀ سینمایی؛

    نگاه می‌کند، اما نمی‌بیند...

    در تجربۀ سینمایی اساساً چه کسی است که نگاه می‌کند؟ صورت‌بندی لکان از نگاه و دیدن در تجربۀ سینمایی، این نتیجۀ امیدبخش را در پی دارد که آپاراتوس سینمایی با تمام سازوکارهای پنهانش، در نهایت نمی‌تواند بر نگاه تماشاگر سیطرۀ مطلق یابد. به‌واسطۀ میل تماشاچی همواره مازادی از این انقیاد تام‌وتمام برجای می‌ماند که تنها با کژ نگریستن قابل ردیابی است.

  • رضا داوری اردکانی ۱۳۹۶-۰۵-۰۳ ۰۹:۰۸

    رضا داوری اردکانی/ مقدمه‌ای برای همه آینده‌نگری‌ها (۱)؛

    کدام زمان

    مهم نیست که پیرو کدام ایدئولوژی باشیم، هرچه باشیم صبر نداریم و منتظر آینده نمی‌مانیم و بی‌درنگ می‌خواهیم با ایجاد تدابیر صوری و احیاناً به پشتوانه خشونت هر آنچه با مقبولات رسمی و مشهورات سیاسی مناسبت و موافقت ندارد از میان برود. هیچ‌یک از صاحبان ایدئولوژی‌ها به اینکه چه می‌توان و چه نمی‌توان کرد و چه آثاری بر کرده‌ها و گفته‌هایشان مترتب می‌شود نمی‌اندیشند بلکه اجابت درخواست و تحقق فوری سودایشان را می‌خواهند.

  • فلسفه علم ۱۳۹۶-۰۵-۰۲ ۱۰:۵۶

    دربارۀ فلسفۀ علم در تمدن اسلامی؛

    فلسفه؛ عامل یا مانع رشد نظریات علمی در تمدن اسلامی

    فلاسفۀ دورۀ اسلامی به تبعیت از ارسطو، نه تنها از ورود علل فاعلی یا مکانیکی به علم طبیعیات جلوگیری می‌کردند بلکه روش لمّی را یک روش معرفت‌بخش حقیقی می‌دانستند و روش انّیِ ریاضی‌دانان (منجمان، اپتیک‌دانان و...) را تنها برای شناخت ظواهر امور مفید می‌دانستند، نه علل واقعی پدیده‌ها. به همین دلیل، یک طبیعیات غیرمکانیکی و غیرریاضی را به دست منجمان می‌دادند که وافی به مقصودشان نبود.

  • جیمز جویس ۱۳۹۶-۰۵-۰۱ ۱۰:۳۰

    چالشی در باب گفتمان رسمی آکادمیک؛

    «نظریه‌پردازی بچه‌مدرسه‌ای»: مواجهه با آکادمی در «اولیس»

    تحمیل معیار رسمی آکادمیک، باعث در کانون ‌قرار گرفتنِ نظامِ ارزشیِ غربی می‌شود؛ نظامی با ارزش‌هایی نظیر وضوح، شفافیت و خطی ‌بودن که اغلب نویسندگان ادبیات جهان اکیداً در برابر آن ایستادگی می‌کنند. افزون بر این، این معیار رسمی با تقویت گونه‌ای از تمرینات ذهنی، پتانسیل انقلابی اندیشه‌هایی را که در ادبیات جهان عرضه می‌شود، تحلیل می‌برد.

  • نراقی ۱۳۹۶-۰۴-۳۱ ۰۹:۳۰

    نگاهی به الگوی فعالیت احسان نراقی در ارتباط با نهاد حاکمیت دوران پهلوی؛

    کنش اجتماعی‌ در کارزار سیاسی

    نراقی بر دو نفر به‌عنوان کلید جلوگیری از خشونت در کشور و حل مسالمت‌آمیز درگیری‌های ناشی از انقلاب تأکید ویژه داشت: مرتضی مطهری و مهدی بازرگان. او عنوان می‌کند که «بازرگان هم به درد رژیم شاه می‌خورد و هم به درد انقلاب، ولی قدرش را هیچ‌یک از دو رژیم ندانستند. چون مسئولان، دوراندیشی لازم را نداشتند. من از ابتدا خیلی به مطهری و بازرگان کشش داشتم و معتقد بودم تعامل این دو معجونی است که هم روشن‌فکر حقش محفوظ می‌ماند و هم روحانی.

  • زمین ۱۳۹۶-۰۴-۲۸ ۰۹:۳۱

    آنچه دانشمندان در مورد آینده زمین می‌گویند؛

    بدرود سیارۀ زمین؟

    می‌توان سر این به توافق رسید که اکثر راه‌حل‌ها که تا به امروز پیشنهاد شده‌اند، زیادی فرضی‌اند و برای اینکه در سطحی جهانی اعمال شوند هزینه زیادی می‌برند و یا اینکه پیامدهای منفی دارند. پس چه باید کرد؟ ما زمین را درست می‌کنیم یا تعداد کمی از ما روزی عادات بدمان را جمع می‌کنیم و راه ستاره‌ها را در پیش می‌گیریم؟

  • اسلام ۱۳۹۶-۰۴-۲۶ ۱۲:۱۱

    آیا مدل فقه مدرن مطلوب دنیای فعلی است؟

    فقه سنتی، فقه پویا یا فقه مدرن؟

    سؤالی که در این میان بسیار مطرح شده آن است که آیا شرایط جدید اقتضا می‌کند تا ما فقه اصیل و سنتی خود را کاملاً رها کنیم و از تمام اصول و چارچوب کلی آن خارج شویم یا می‌توان با حفظ همان چارچوب و تکیه بر آموزه‌های اصیل دینی و فقهی، مسائل نوظهور هر عصر را از آن استنباط نمود؟ یا دنیای مدرن فعلی اقتضائات خود را بر تفکر و مبانی فقهی تحمیل می‌کند و آن را با عقل خودبنیاد درگیر کرده و عنان فقه را به نام عقلانیت اقتضایی به دست آن می‌سپارد؟

  • ادبیات ترکی ۱۳۹۶-۰۴-۲۷ ۱۰:۳۲

    نگاهی به نحوۀ تدریس ادبیات معاصر ترکی در دانشگاه‌های ترکیه؛

    دانشگاه زندگان؛ ادبیات مردگان

    الفبای لاتین قدمتی کمی بیشتر از هشتاد سال در ترکیه دارد و طبیعی است که این تغییر رسم‌الخط دگرگونی بزرگی در زبان و ادبیات را با خود به‌همراه داشت. برنارد لوئیس، که آثار بسیار مهمی پیرامون خاورمیانه، خاصه ترکیه دارد، می‌نویسد: درست است که ترکی شامل لغات اتخاذشدۀ بسیاری از فارسی و عربی است، ولی ساختار آن با هر دو زبان کاملاً تفاوت دارد و دامنۀ اشکال و صداهای آن چنان وسیع است که رسم‌الخط عربی قادر به رساندن مفهوم آن نیست.

  • فرهادپور ۱۳۹۶-۰۴-۲۴ ۱۲:۵۳

    بهزاد جامه‌بزرگ/ پروژه فکری مراد فرهادپور قصد  دارد گره از کدام مشکل معرفتی ما باز کند؟

    کور می کند، شفا نمی دهد

    مراد فرهادپور اگر به درست یا غلط مروج یک گرایش فکری خاص یا علاقه مند به یک یا چند فیلسوف و روانکاو چپ است، هرگز خطر نمی کند که در راه اشاعه مطلوب خود با سنت های فکری جغرافیا و تاریخی که پای در آن دارد، درگیر شود.

  • دلوز ۱۳۹۶-۰۴-۲۵ ۱۰:۴۰

    ترجمه یکی از مقالات ژیل دلوز در کتاب «مقالات انتقادی و کلینیکی»؛

    ادبیات و زندگی

    آدمی با روان نژندی‌اش نمی‌نویسد. روان نژندی یا روان‌پریشی گذرگاه‌های زندگی نیستند، بلکه حالاتی‌اند که وقتی در آن‌ها فرومی‌افتیم که فرایند تخریب، مسدود یا بند آمده باشد. بیماری نه یک فرایند، که یک توقف فرایند است؛ همچنان‌که در «مورد نیچه» چنین بود. افزون بر این، نویسنده به‌معنای دقیق کلمه، نه یک بیمار، که یک پزشک است؛ پزشک خودش و پزشک جهان.

  • دانشگاه ۱۳۹۶-۰۴-۲۱ ۱۰:۱۸

    اعمال قدرت سیاسی در دانشگاه چه تأثیری بر اخلاق آکادمیک دارد؟

    قدرت، اخلاق و دانشگاه

    توجه به تفکر لیبرالی و نیز سرمایه­ دارانه در غیاب تفکرهای چپ و سوسیالیستی در چند دهۀ گذشته حوزۀ آکادمیک را تحت تأثیر نیرومند خود دارد؛ بدون اینکه قدرت بخواهد مداخله‌ای مستقیم در این جهت انجام دهد، این تسلط و نفوذ لیبرالیسم در تفکر و ناخودآگاه اکثر نخبگان آکادمیک باعث شده تا جهت تفکر در نزد ایشان تحت تأثیر لیبرالیسم و روش زندگی سرمایه‌دارانه در حوزۀ اقتصاد قرار گیرد. در کنار این تأثیر قدرت عریان دولت نیز وجود دارد که به طور مستقیم بر تمام حوزۀ آکادمیک تسلط و کنترل دارد.

  • معرفت شناسی ۱۳۹۶-۰۴-۲۰ ۱۰:۳۲

    نگاهی به کتاب درآمدی بر نظریه معرفت؛

    مجرایی برای ورود به قلمرو پهناور معرفت

    مدافعان معرفت‌شناسی طبیعی‌شده بر این عقیده‌اند که میان روان‌شناسی و معرفت‌شناسی ارتباطی وجود دارد. طرف‌داران افراطی این رویکرد خواهان آن هستند که روان‌شناسی را جایگزین معرفت‌شناسی کنند و پیروان میانه‌روتر بر آن هستند که روان‌شناسی لااقل می‌تواند در حل بسیاری از مسائل به کمک معرفت‌شناسی بیاید.