تیتر1 صفحه اول

فرزان سجودی

«سبک زندگی» در یازدهمین همایش نشانه‌شناسی؛

سبک زندگی، بزنگاه چالش‎های بین‎گفتمانی

چطور زندگی می‎کنیم، وسایل زندگی خود را از چه نوعی تهیه می‎کنیم، چگونه چیدمان داریم، چگونه رفتار می‎کنیم، با چه لحن و بیانی سخن خود را به مخاطب منتقل می‌کنیم، این‌ها شبکه‎ی درهم‌پیچیده‎ای از لایه‎های متفاوتی است که اسم آن را سبک زندگی می‎گذاریم و این بستر خود جولانگاه عمل گفتمان‎های متفاوت دیگر است.

علم دینی

محمدتقی موحدابطحی/ نقدی بر کتاب «رابطه منطقی دین و علوم کاربردی» (۳)؛

ارزیابی معیار «اعتبار سنجی علوم»

پیروزمند در بخشی از کتاب تصریح می‌کند، بررسی آرا و نظریات گذشته، ناتوانی فلاسفه‌ی علم غرب از معرفی معیار صحت متقنی برای فرضیه‌های علمی را نشان داده است، لکن به لطف الهی با پیشنهاد کارآیی در جهت الهی به‎عنوان‎ معیار صحت قوانین علوم کاربردی، مشکل این بحث گشوده می‌شود. به اعتقاد ما نظریه‌ها، نظام احتمالات قاعده‌مندشده‌ای هستند که باید کارآیی آن‌ها‎ در جهت توسعه و تکامل الهی به اثبات برسد.

دهباشی

گفت وگو با مسئول پروژه تاریخ شفاهی عصر پهلوی دوم ؛

به ما مشکوک هستند!

اینکه بروی با سپهبدی که اموالش را مصادره کرده‌اند، فالوده بخوری مشکوک است چه برسد به اینکه با او دربارۀ گذشته تاریخی‌اش صحبت کنی/ دکتر نصر در ابتدا گفته بودند که کتاب را بعد از مرگ ایشان منتشر کنیم. اما بعد حاضر شدند که در زمان حیاتشان چاپ شود. هر موقع ایشان رسما نارضایتی خود را منتشر کردند ما هم متقابلاً سند کتبی موافقت ایشان را منتشر می‌کنیم.

  • افخمی ۱۳۹۴-۰۲-۰۲ ۰۸:۳۶

    گفت‌وگوی فرهنگ امروز با بهروز افخمی؛

    «روباه» سفارش من بود به دولت

    سفارشی در این کار وجود نداشته است. شاید بتوان گفت که این فیلم سفارش من به وزارت اطلاعات بوده است. برای من فرقی نمی‌کند که با تهیه‌کنندۀ خصوصی کار کنم یا دولتی. برای من تماشاچی مهم است. اینکه فیلم را ببیند و دنبال بکند؛ البته به شرطی که فیلم، خودش را خیلی جدی نگیرد، چون فیلم‌هایی که خودشان را خیلی جدی می‌گیرند، مخاطب‌زده می‌شود. حتی اگر مخاطب با فیلم خیلی هم ارتباط برقرار کند، ولی فیلم ژست بگیرد، باز دل مخاطب را می‌زند و مخاطب تحویلش نمی‌گیرد.

  • جامعه شناسی علم ۱۳۹۴-۰۲-۰۲ ۰۹:۴۱

    درآمدی بر جامعه شناسی علم؛

    مروری بر سه نسل جامعه‌شناسی علم

    از منظر علوم اجتماعی کلاسیک، علم نیز، همانند خانواده و دین، یک نهاد اجتماعی است؛ و به عنوان یک نهاد، حایز فرهنگی مستقل و مختص به خود. این فرهنگ در برگیرنده‌ی ارزش‌ها، باورها و معیارهای خاصی است که «به اعضای آن می‌گویند چه چیز مرجح، مقبول، پسندیده و مجاز است». این فرهنگ، «فرهنگ علم» نامیده می‌شود.

  • فیرحی ۱۳۹۴-۰۲-۰۱ ۰۹:۵۳

    نقد و بررسی کتاب «فقه و سیاست در ایران معاصر»؛

    دگرگونی تدریجی درک از دولت مدرن در دستگاه فقهی

    دولت و سیاست نقش مهمی در زندگی تک‌تک ما ایفا می‌کند، و بجاست که به طور جامع مورد نقد و کنکاش قرار گیرد؛ چراکه این دولت است که کنترل همه‌چیز را بر عهده دارد…«قبلاً حکومت و سلطنت موقوف به هم بودند، اما نائینی آن را زیر سؤال برد و با مطرح ساختن سلطنت به‌عنوان حکومت فاسد، حکومت جدید را مبتنی بر قرارداد تعریف نمود و این تغییر تدریجی چشم‌انداز نسبت به مفهوم دولت را نشان می‌دهد.»

  • هایدگر ژیژک ۱۳۹۴-۰۱-۳۰ ۰۹:۳۶

    اسلاوی ژیژک/ چرا هایدگر در سال ۱۹۳۳ گام درست را برداشت؟ (۵)

    تکرار و امر نو

    چیزی که محافظه‌کار باقی می‌ماند در امر تاریخ‌نگارانه به گِل می‌نشیند، فقط چیزی که انقلابی است به عمق تاریخ دست می یابد. انقلاب در اینجا به معنی سرنگونی و تخریب نیست، بلکه تحول و بازآفرینی امر متعارف است به‌نحوی‌که امر آغازین باید بازسازی شود و چون امر اولیه به امر آغازین تعلق دارد، بازسازی امر آغازین هرگز تقلید بینوای امر سابق نیست، کاملاً چیزی دیگر اما درعین‌حال همان است.

  • تاریخ تمدن دورانت ۱۳۹۴-۰۲-۰۱ ۰۹:۲۸

    دلایل اقبال به «تاریخ تمدن» ویل دورانت؛

    وقتی فیلسوف مورخ می‌شود

    بسیاری از داوری‌های ویل دورانت درباره‌ی نیات درونی شاهان و حاکمان و نیز دلایل شکل‌گیری تمدن‌ها و اضمحلال آن‌ها به حیطه‌ی نظریه‌پردازی نزدیک می‌شود و همچون همه‌ی نظریات، قابلیت صدق و کذب را در خود همراه می‌سازد./ویل دورانت تنها زمانی به بررسی زندگی قدرتمندان می‌پردازد که آن نام‌ها توان نورپردازی بيشتري بر جنبه‌های تمدنی و فرهنگی را داشته باشند و در روشن‌تر کردن شرایط ظهور و بروز فرهنگ‌ها، نهضت‌ها و فعالیت‌ بشر و مراحل بلوغ وی یاریگر باشند.

  • عبدالحسین خسروپناه ۱۳۹۴-۰۱-۳۱ ۰۹:۱۱

    گفتاری از عبدالحسین خسروپناه؛

    پارادوکس تحول علوم انسانی مدرن با حکمت اسلامی

    منظور از تحول علوم انسانی مبتنی بر حکمت اسلامی این نیست که می‌خواهیم علوم انسانی مدرن و پسامدرن موجود را با حکمت اسلامی متحول سازیم، زیرا این یک پارادوکس است و شدنی نخواهد بود، بلکه مقصود این است که بتوانیم با حکمت اسلامی یک مدل جدیدی از علوم انسانی ارائه دهیم.

  • ابطحی ۱۳۹۴-۰۱-۳۱ ۰۹:۵۲

    محمدتقی موحدابطحی/ نقدی بر کتاب «رابطه منطقی دین و علوم کاربردی» (۲)؛

    همان‎گویانه بودن استدلال پیروزمند در ارتباط با «نظریه مختار»

    پیروزمند در معرفی دیدگاه سوم می‌نویسد، علم ابزار است و ابزار راست و دروغ یا به تعبیر دیگر صادق و کاذب نیست. به بیان دیگر، درباره‌ی ابزارها صحبت از حقیقت‌نما، کاشف و مطابق بودن یا نبودن اصولاً معنا ندارد، تنها صحبت معنادار درباره‌ی ابزار کارآمد بودن یا نبودن آن در راستای هدف مورد نظر سازنده یا کاربرد آن است اعم از اینکه هدف صرفاً رفاه هرچه بیشتر دنیوی باشد یا تقرب به پروردگار یا ... .

  • نوزیک کوهن ۱۳۹۴-۰۱-۳۰ ۱۱:۱۴

    پنج کتاب سازنده فلسفه سیاسی/ گفت و گو با جاناتان ولف (۲)

    تقابل تامس کوون با نوزیک

    نوزیک شما را به فکر وامی‌دارد. می‌شود بیایید و یکراست فقط دو صفحه از نوزیک بخوانید. اگر آن قسمت خوب انتخاب شده باشد، با ایده‌ای روبه‌رو می‌شوید و شاید باورهای عمیقتان هم به نحوی فوق‌العاده قوی به چالش کشیده شود – یا شاید هم از آن‌ها حمایت شود. در هر صورت می‌فهمید قرار است دربارهٔ چه فکر کنید و می‌توانید تفکر را آغاز کنید؛ اما در مورد راولز، احتمالاً باید اول برای‌تان توضیح بدهند و بعد تفکر را شروع کنید.

  • حسن آبادی ۱۳۹۴-۰۱-۳۰ ۰۹:۴۵

    نیم‌نگاهی به روشی نو در تاریخ؛

    تئوری‌پردازی در تاریخ شفاهی ایران؛ از امکان تا ضرورت

    شکل‌گیری تاریخ شفاهی در ایران بیشتر از آنکه مبتنی بر ضرورت و برنامه‌ریزی باشد، متکی به نیاز بوده است و همین امر باعث شده تا استفاده از روش آزمون و خطا در آن رایج باشد. دولتی بودن و نگاه سلیقه‌ای به تاریخ شفاهی که برای حیات خود نیاز مستقیم به بودجه‌های دولتی دارد، زمینه‌ی عدم دسترس‌پذیری برای نقدهای عالمانه درباره‌ی روش و محتوا را فراهم کرده است.

  • فرهاد ساسانی ۱۳۹۴-۰۱-۲۹ ۰۹:۲۵

    تغيير در سبك زندگی مشترك در آينه‌ی تغيير معنای واژه‌ی «ازدواج»؛

    تغييرات سبك زندگی و تأثیر آن بر الگوهای «ازدواج»

    تغییرات سبک زندگی می‌تواند الگوهای ازدواج را دچار تغییر کند. الگوی ازدواج بر مبنای خواست شخصی بینافردی، بدون انجام مراسم و ثبت محضری و بدون بررسی می‌شود. اگرچه در زبان انگلیسی از این نوع همباشی با عنوان شراکت یا پارتنرشیپ یاد می‌شود، در ایران با عبارت «ازدواج سفید» از آن یاد می‌شود.

  • فکوهی 22 ۱۳۹۴-۰۱-۲۹ ۰۹:۵۳

    گفتگو با ناصر فکوهی؛

    سکانس‌هایی هویت‌ساز

    نوستالژی شدن، عموما و با کمک و حتی تحمیل دولت ها، از خلال قهرمانان ملی، جنگ ها، پادشاهان، تاریخ قهرمانی ها و روزهای بزرگ تاریخی برای ملت، شکل می گیرد. اما نوستالژی می تواند فرایندی هایی کاملا متفاوت داشته باشد، به صورتی که از یک خانه قدیمی تا یک شهر و روستای کوچک و یا خاطراتی دور و نزدیک از خانواده و دوران کودکی و غیره را برای ما به شکلی شادی آور یا حزن انگیز و اغلب همراه با یکدیگر در آورد.

  • ابطحی و نقد کتاب پیروزمند(3) ۱۳۹۴-۰۱-۲۹ ۱۰:۰۷

    محمدتقی موحدابطحی/ نقدی بر کتاب «رابطه منطقی دین و علوم کاربردی» (۱)؛

    تحریر محل نزاع

    چه معانی‌ای برای توسعه ارائه شده است؟ قلمرو دین کجاست؟ آیا دین برای توسعه‌ی اجتماعی بشر برنامه دارد؟ نقش‌آفرینی دین در اداره‌ی حکومت چه لوازمی دارد؟ محتوای علوم در قرون اخیر با سده‌های قبل چه تفاوتی کرده است؟ علت رشد سریع علوم جدید چیست؟ رابطه‌ی علم و تکنولوژی چیست؟ دانشگاه‌ها و حوزه‌ها در پاسخ‌گویی به نیازهای نظام جمهوری اسلامی چه وظیفه‌ای دارند؟ و ..

  • هونت 2 ۱۳۹۴-۰۱-۲۶ ۰۸:۴۶

    نگاهی به كتاب «حق آزادی: بنیان‌های اجتماعی زندگی دموكراتیك» اثر اکسل هونت؛

    احیای فلسفه سیاسی هگل

    شاید گیج‌کننده‌ترین وجه «حق آزادی» روش «بازساختن هنجاری» هونت باشد و اینکه نیروی انتقادی آن را چگونه باید درک کرد. چنان‌که هونت توضیح می‌دهد، او برای فرمول‌بندی نظریه‌ای در خصوص عدالت که بر تحلیل اجتماعی به روش بازسازی استوار باشد، بنا ندارد دفاعیه‌ای له جامعه موجود اقامه کند.

  • آدورنو- چاپلین ۱۳۹۴-۰۱-۲۷ ۱۱:۱۹

    به مناسبت زادروز چارلی چاپلین؛

    دو جستار از تئودور آدورنو در ستایش چاپلین

    فرد می‌تواند به خوبی تصور کند که بُعدِ مرموز چاپلین و یا دقیق‌تر آنچه که این دلقک را نسبت به دیگر همنوعانش، بی عیب و نقص کرده، با این واقعیت عجین شده است که گویی او، خشونت و غریزه‌ی سلطه‌جوی خود را بر محیط اطراف می‌افکند، و پیش از هرچیز به واسطه‌ی پرتو افکنیِ این گناه و تقصیر است که چاپلین معصومیتی را تولید می‌کند که بیش از هر قدرتی، به او قدرت می‌بخشد

  • نوذری کالینیکوس ۱۳۹۴-۰۱-۲۶ ۰۹:۱۱

    در نقد کتاب ساختن تاریخ/ بخش دوم؛

    مارکسیسم کالینیکوس

    مارکسیسم تحلیلی که در سال‌های دهه‌ی ۱۹۷۰ در واقع واکنشی بود بر نوشته‌ی کوهن، به‌زعم من بیشتر بیانگر تأثیرپذیری جریان‌های مارکسیستی است که در درون کانتکست بریتانیا و نظریه‌ی اجتماعی بریتانیایی قلم می‌زنند. حتی رویکرد خود کالینیکوس را هم جزء فلسفه‌ی تحلیلی نمی‌دانم، حتی نقدهایی هم به آن وارد می‌کند. این مارکسیسم تحلیلی بیشتر بر مبنای الگوی پیشنهادی جان الستر و جان گرومر و عمدتاً هم در الگوی روش‌شناسی فردگرایی سیر می‌کند.

  • مرتضی‎بابک معین ۱۳۹۴-۰۱-۲۶ ۰۹:۳۳

    «چهار طریق برخورد دیگری مغلوب با گروه مرکزی مرجع و شکل‎گیری چهار سبک زندگی»؛

    پدیدار شدن سبک زندگی در ارتباط با گروه مرکزی مرجع

    در مباحث اجتماعی ارتباط بین سوژه و دیگری او، سوژه‎ها همان شخصیت‎های اجتماعی هستند که به نسبت پراتیک‎هایی که انجام می‎دهند نقش‎ها و وضعیت‎های نسبی پیدا می‎کنند؛ کارها را به شکل بیناتعریفی به هم نزدیک یا از هم جدا می‎شوند.

  • گراس و بوردیو ۱۳۹۴-۰۱-۲۵ ۰۹:۱۸

    گفتگوی گونتر گراس و پیر بوردیو؛

    لب به اعتراض گشودن

    ما هر دو، جامعه شناس و نویسنده، فرزندان روشنگری اروپایی هستیم که امروز همه جا – یا لااقل در فرانسه و آلمان- به زیر سئوال رفته است. گویی این جنبش اروپایی روشنگری براستی شکست خورده باشد. بسیاری از جنبه هایی که در ابتدا در این جنبش وجود داشت – بیاییم تنها به مونتنی فکر کنیم- در طول قرنها از میان رفتند. از جمله جنبه طنز آمیز ماجرا.

  • هایدگر ۱۳۹۴-۰۱-۲۵ ۰۹:۴۶

    اسلاوی ژیژک/ چرا هایدگر در سال ۱۹۳۳ گام درست را برداشت؟ (۴)

    گواه مسلم هایدگر

    سوءظن به دموکراسی یک ویژگی همیشگی اندیشه‌ی هایدگر است، حتی پس از چرخش؛ ما این نکته را در درس‌گفتارهای نیچه‌ی او از سال‌های ۱۹۳۶ و ۱۹۳۷ درمی‌یابیم و نیز در سخنرانی‌اش با اشپیگل که پس از مرگش منتشر شد و در آن تردیدش را در این باره که دموکراسی متناسب‌ترین صورت سیاسی با تکنولوژی مدرن است اعلام کرد.

  • حمیدرضا شعیری ۱۳۹۴-۰۱-۲۵ ۰۹:۰۶

    از شیوه‌ی حضور اجتماعی تا شکل و سبک زندگی؛

    چالش‎های نشانه-انسان‌شناختی سبک زندگی

    گفتمان یک کنش نظام‎مند، نیت‎مند و آگاهانه است، همین وجه آگاهانه‌ی گفتمان سبب می‌شود تا بتوان نظام نشانه-معنایی دخیل در شکل‌گیری آن را یافت و مورد تحلیل قرار داد. هرگاه انسان در مرکز فرایندهای نشانه-معنایی قرار گرفته و در چالش با شرایط زیستی و اشکال حضور در پی ترسیم سبکی متفاوت باشد، با چالش‎های نشانه-انسان‎شناختی مواجه می‎شود.

  • آنتونی اسمیت ۱۳۹۴-۰۱-۲۴ ۰۹:۴۸

    گزارشی از نشست نقد و بررسی کتاب «ناسیونالیسم و مدرنیسم» اثر آنتونی اسمیت؛

    اهمیت نظریه های آنتونی اسمیت در بازشناسی ناسیونالیسم ایرانی

    مدرن‌ها معتقدند که دولت‌های مدرن برساخته‌ی انقلاب صنعتی و انقلاب فرانسه هستند. در ایران نگرش مدرن‌ها غالب است. این کتاب مهم است چون به نجات توهم نظریه‌های علوم اجتماعی، هویت ملی و هویت ایرانی کمک می‌کند، چون این نظریات در ایران انحرافات جدی با مسئله‌ی ملی دارد و این کتاب دائره‌المعارفی از نقد و بررسی این نظریات است.

  • نعمت فاضلی ۱۳۹۴-۰۱-۲۴ ۰۹:۲۱

    گفتاری از نعمت‎ا... فاضلی؛

    استوارت هال، قهرمان مطالعات فرهنگی

    مطالعات فرهنگی در بعد جهانی و محلی خود قهرمانانی دارد كه استوارت هال یکی از بنیان‌گذاران مركز مطالعات فرهنگي معاصر بيرمنگام، یکی از اسطوره‌های نمادين و قهرمانان نهادی مطالعات فرهنگی است. پرسش اين است كه استوارت هال به‌عنوان اسطوره‌ی قهرمانی در مطالعات فرهنگی چه ویژگی‌هایی دارد؟

  • کالینیکوس بخش اول ۱۳۹۴-۰۱-۲۳ ۱۱:۴۵

    نقد کتاب «ساختن تاریخ»/ بخش اول؛

    کالینیکوس و درآمیختن مارکسیسم با فلسفه‌ی تحلیلی

    کالینیکوس اساساً نه معتقد است انسان‌ها اسیر دست تاریخند، نه معتقد است که بر اساس موضع فردگرایانه انسان همه‌کاره است... کالینیکوس اظهار می‌کند که بر طبق فردگرایی روش‌شناختی ساختارها باید برحسب افراد تبیین شود، ... در این گفته‌ی کالینیکوس یک دیالکتیکی وجود دارد بین فاعلیت، عاملیت، کنشگری افراد و سوژه‌ها.

  • فیاض ۱۳۹۴-۰۱-۲۲ ۱۱:۴۸

    گفت‎وگو با «ابراهیم فیاض»؛

    موج ورود آقازاده‎های فارغ‎التحصیل خارج به دانشگاه‎ها

    متأسفانه ما الآن داریم می‎شنویم که استاد بی‎سواد در حال حکومت کردن است. ما الآن در دانشکده‎ی خودمان استادی داریم که به لحاظ دانش به‌قدری فاجعه است که دانشجویانش همه ناراحت هستند و چیزی به دانشجویانش نیاموخته است. این استاد باید برای چه کرسی استادی را داشته باشد؟ تمام این افراد با ارتباط و زدوبند وارد شده‎اند، چون افراد کافی نداشتیم، اگر مهارت وجود داشت به خیلی از این اساتید می‎گفتند که بروند.

  • ولف ۱۳۹۴-۰۱-۲۳ ۱۴:۱۲

    گفت و گوی نایجل واربرتون با جاناتان ولف؛

    پنج کتاب سازندۀ فلسفه سیاسی (۱)

    به معنایی راولز نویسنده چندان مد روزی نیست، اما به معنای دیگری هست. او نویسنده متظاهری نیست، از تمثیل استفاده نمی‌کند، خواننده را گام به گام جلو نمی‌برد. بسیار متراکم‌نویس است. ممکن است یک صفحه از او بخوانید و چندان به آن فکر نکنید و بعد از ده سال که خودتان به مسئله‌ای رسیده‌اید به آن بازگردید، ببینید راولز کاملاً آن مسئله را فهمیده و همه حالات ممکن را توضیح داده و نشان داده چرا فقط یکی از آن حالات درست است.

  • هنر و تکنولوژی ۱۳۹۴-۰۱-۲۲ ۱۰:۱۷

    گفتاری از مهدی معین‌زاده؛

    هنر به‌مثابه برون‌شو از گشتل تکنولوژی

    هایدگر هنر را نه به‌عنوان هنر سوبژکتیو و نه به‌عنوان هنر خاص و نه به‌عنوان شعر گفتن مطرح می‌کند، بلکه هنر به‌عنوان یک مطرح‌کننده‌ی نحوه‌ی حقیقت مطرح می‌شود، حقیقتی که در آن گوهر امری ثابت نیست، بلکه در هر نسخه‌ی جدیدی از نو گوهریده می‌شود.

  • استیوارت هال ۱۳۹۴-۰۱-۲۰ ۱۰:۳۱

    گزارش از سخنرانی محمود شهابی و احمد گل‌محمدی در نشست «میراث فکری استوارت هال»؛

    مخاطرات و امکانات نهادینه‌شدن مطالعات فرهنگی در ایران

    نهادینه شدن مطالعات فرهنگی در ایران به‌هیچ‌وجه به معنای سیاست‌زدایی از مطالعات فرهنگی نیست و این امکان وجود دارد که رابطه‌ی دیالکتیک بین گفتمان‌های مختلف مطالعات فرهنگی بیرون از دانشگاه‌ها شکل گرفته و تقویت هم بشود. یکی از دستاوردهای مطالعات فرهنگی در ایران می‌تواند شکل‌گیری انواع سنت‌های پژوهشی در دانشگاه‌ها به خصوص دانشگاه علامه باشد که بسیار انتقادی هم هستند.

  • هیوم ۱۳۹۴-۰۱-۲۰ ۰۹:۵۲

    سخنرانی محسن جوادی با موضوع «مسئله‌ی دانش و ارزش»؛

    تز هیوم در آرای اسلامی چه جایگاهی دارد؟

    در فلسفه‌ی اسلامی برخی گفته‌اند چیزهایی شبیه به تز هیوم وجود دارد مثلا در آثار ابن‌سینا. حتی شهید مطهری هم به این امر اشاره کرد و گسست بین باید و هست را در آثار ابن‌سینا متذکر شد؛ مثلاً ابن‌سینا می‌گوید ما در اخلاق به دنبال خیر هستیم، ولی در فلسفه و یا دانش یا حوزه‌های دیگر ما به دنبال هست‌ها هستیم و این شبیه تز هیوم تلقی شده است. اما این برداشت از سوی متفکران بزرگ از جمله لاهیجی و حائری و دیگران نقد شده است ...