تیتر1 صفحه اول

آلتوسر

مجید مددی؛

مارکسیسم و علم تاریخ

برخلاف تصور شاید همه‌ی ما، تاریخ صرفاً گزارش رویدادها نیست، تاریخ فرایند است، چیز «thing» نیست و این فرایند قوانین خود را دارد؛ در نتیجه تاریخ نه سوژه‌ی انسانی دارد و نه خدایان در آن نقشی دارند، بلکه خود بر اساس قوانین و قانونمندی‌های خودش عمل می‌کند که باید آن‌ها را کشف نمود. ؟ آلتوسر در تحقیقات خود به این نتیجه می‌رسد و می‌گوید موتور تاریخ مبارزه‌ی طبقاتی در جوامع انسانی است. آلتوسر وقتی می‌گوید مارکس قاره‌ی تاریخ را کشف کرد و علم تاریخ «Historical materialism» را به وجود آورد، این علم در حقیقت هنوز مارکسیسم نیست بلکه بخشی از آن است

عصر زرین

نقدی بر کتاب «نگاهی اجمالی به عصر زرین فرهنگ ایران»؛

وقتی تاریخنگاری غیرآکادمیک فاجعه می‌آفریند

نگارش چنین کتاب‌هایی برای تاریخ‌پژوهان حاوی هشداری جدی‌تر است و آن اینکه تاریخنگاران آکادمیک و متخصص نتوانسته‌اند چنان که باید و شاید ارتباط خود را با حوزه عمومی برقرار و و محصولات فکری لازم را برای اقناع اذهان غیر متخصص اما علاقه‌مند تولید کنند؛ در نتیجه چنین غفلت و اهمالی، این غیر متخصصان علاقه مند و ماجراجو هستند که متکفل انجام این وظیفه خطیر می‌شوند و بر هر نمط که می‌خواهند با این رشته معامله می‌کنند.

پائولو فریره

درآمدی بر اندیشه انتقادی فریره؛

پائلو فریره و نقد نظام آموزشی لیبرالیسم

نظام بانکیِ آموزش با کاهش قدرتِ نوآوری شاگردان یا از میان بردن کامل آن به نفع اهداف و مقاصد سرکوبگران، که دوست ندارند تغییری در جهان صورت پذیرد، عمل می‌کند. نظام بانکی، ابتدا شاگرد را تبدیل به یک ظرف خالی/شیء می‌کند (ازخودبیگانگی/الیناسیون) و بعد هرچه خود می‌خواهد در آن می‌ریزد.

  • تکنوکراسی 1 ۱۳۹۴-۰۵-۰۴ ۰۹:۲۴

    گفتاری از علیرضا منصوری پیرامون کاربردی‌سازی علوم انسانی(۲)؛

    علم کروزوئه‌ای فرآورده‌ی تکنوکراسی

    علم فعالیتی جمعی و دموکراتیک است که نخبه‌سالاری تهدیدی برای آن به‌شمار می‌رود. علم نیازمند تأیید نیست، بلکه بر نقد مداوم استوار است.. باید اجازه داد که پژوهشگر به انتخاب خود تخصص خود را انتخاب کند و گرنه این سیستم منجر به علم کروزوئه‌ای می‌شود که تکه تکه و منفصل است و وحدتی ندارد.

  • خط پیشنهادی ملکم ۱۳۹۴-۰۵-۰۴ ۰۹:۳۷

    ملاحظاتی درباره‌ی مسأله تغییر خط فارسی؛

    پرسش از پرسش

    از میان مخاطراتی که تغییر رسم‌الخط می‌تواند داشته باشد، بیش از همه این است که درک تبارشناسی کلمات در موارد بسیاری از همین حداقل قاعده‌مندی فعلی نیز بی‌بهره می‌ماند. از سویی نمی‌توان اشکال «ص» و «س» و «ث» را در خط جدید به یک شکل بدل نکرد و از سویی دیگر، اگر چنین کنیم، درک تمایز ریشه‌های «selaah» و «salaah» برای نسل‌های آتی (به‌خصوص) بسیار سخت‌تر از حالتی است که می‌نویسیم: «سلاح» و «صلاح». بنابراین هرگونه پیشنهادی برای تغییر خط می‌بایست هم‌زمان واجد پیشنهادی برای این مسئله نیز باشد.

  • پیکتی ۱۳۹۴-۰۵-۰۳ ۱۰:۵۱

    نقد توماس پیکتی بر کتاب «نابرابری: چه می‌توان کرد؟»؛

    دیدگاهی عملی برای جامعه‌ای برابر

    ایدهٔ ساختاری مترقی‌تر برای اخذ مالیات نقش مهمی در برنامهٔ عملی اتکینسن دارد. این اقتصاددان بریتانیایی به صراحت می‌گوید: کاهش نرخ مالیات درآمدهای بالا، نقشی اساسی در افزایش نابرابری از دههٔ ۱۹۸۰ تا به حال داشته و منافع قابل توجهی نیز برای جامعه در بر نداشته است. به همین دلیل باید بی‌درنگ تابوی بالاتر نرفتن نرخ مالیات از ۵۰ درصد را بشکنیم. اتکینسن اصلاح جامعی برای نظام مالیات بر درآمد انگلستان پیشنهاد می‌دهد.

  • دریدا ۱۳۹۴-۰۵-۰۳ ۱۰:۰۶

    سایمون کریچلی؛

    دریدا، خواننده (۲)

    برخورد فیلسوف‌های در مسند با دریدا در جهان انگلیسی‌زبان شرم‌آور بود، کاملاً شرم‌آور. به او در مضحک‌ترین اشکال توسط استاد-فیلسوف‌ها افترا زده می‌شد، اما آن‌ها خود بهتر می‌دانستند که این ناشی از کینه‌توزیِ کوته‌بینانه‌ای که انعکاس ناچیز انزاوای فرهنگی‌شان، خودشیفتگی روشن‌فکرانه‌شان، نافرهیختگی و حسادت ساده‌شان به شهرت، کاریزما و فروش فوق‌العاده‌ی کتاب‌های دریدا بدون اشاره به ظاهر خوب و شیک‌پوشی‌اش بود.

  • نسل کشی ۱۳۹۴-۰۵-۰۱ ۰۹:۳۴

    تأملی بر معنای جامعه‌شناختی پدیده‌ی نسل‌کشی؛

    نسل‌کشی فرهنگی به‌مثابه نسل‌کشی

    مشغولیات جامعه‌شناسان در دهه‌های اخیر همچنان بر مباحث تعریف گروه، مرکزیت قتل‌عام و نقش قصد و عمد متمرکز است. عمده‌ی مطالعات جامعه‌شناسان در مورد نسل‌کشی، به‌جز پاره‌ای از استثنائات قابل توجه، هم اهمیت «نسل‌کشی فرهنگی» درون مفهوم خود نسل‌کشی و هم ارتباط بین نسل‌کشی و استعمار را نادیده انگاشته‌اند، رابطه‌ای که در بررسی دقیقی‌تر در نوشته‌های تاریخ‌نگاران در رشته‌ی مطالعات نسل‌کشی مورد توجه قرار گرفته است.

  • تکنوکراسی ۱۳۹۴-۰۴-۳۱ ۱۰:۴۳

    گفتاری از علیرضا منصوری دربارۀ کاربردی‌سازی علوم انسانی (۱)؛

    خطر تکنوکراسی در کاربردی‌سازی علوم انسانی

    کارِ باخودبیگانه فقط در حیطۀ اقتصاد وجود ندارد؛ در فعالیت علمی هم بسیار رایج است که دانشجویان نسبت به کار خود بیگانه‌اند و کسانی دیگر مالک نهاییِ محصولات کاری آن‌ها، یعنی پروژه‌ها و مقالات آن‌ها به‌شمار می‌روند؛ دانشجویان مجبورند به‌جای کنجکاوی‌های ماجراجویانۀ شخصی روی مسائل اساتید یا اعضاء ارشد مؤسسه یا دانشگاه کار کنند.. پوپر، هم به دلیل این‌که به علم کروزوئه‌ای اعتقادی نداشت، و هم به‌دلیل ضدیت با تکنوکراسی یا نخبه‌سالاری، مخالف تقسیم کار در علم بود.

  • احمد تمیم داری ۱۳۹۴-۰۴-۳۱ ۱۰:۵۹

    احمد تمیم‎داری در گفت‎وگو با «فرهنگ امروز»؛

    «الهیات زبان»، مهم‎ترین چالش ترجمه

    یکی از ضعف‎های ما در ترجمه مربوط به «الهیات زبان» است. در ترجمه باید هستی‎شناسی زبان (تئولوژی) مورد نظر را آموخت تا بتوان در ترجمه حق مطلب را ادا کرد. شیخ‎الرئیس در مقدمه‎ی کتاب «شفا» می‎گوید، شما هر دانشی که می‎خواهید بیاموزید باید در ابتدا فلسفه‎ی آن دانش را بیاموزید.

  • دریدا ۱۳۹۴-۰۴-۳۰ ۰۹:۳۵

    سایمون کریچلی/ دریدا چگونه روش افرادی مثل من که فلسفه کار می‌کنند را دگرگون ساخت؟؛

    دریدا، خواننده (۱)

    دیکانستراکشن روال خوانش به‌مثابه‌ی ناراحتی از یک میراث است. فرضیه‌ی فلسفی‌ای که این روال را پیش می‌راند این است که اگر قرار است آغاز کنیم، بفهمیم که چه و کجا هستیم و آغاز کنیم تا تغییر دهیم که چه و کجاییم، آن‌وقت این موضوع توجهی پروسواس به میراثی که چه، که و جایی که هستیم را وضع کرده، طلب می‌کند.

  • هایدگر ۱۳۹۴-۰۴-۳۰ ۰۸:۵۳

    مارتین هایدگر؛

    مفهوم زمان در علم تاریخ

    سؤال این است که از کدام راه منطقی مطمئن به درک مفهوم‌ زمان‌ در علم تاریخ خواهیم رسید؟ سؤال دیگر ایـنکه، سـاخت‌ مفهوم‌ زمان‌ در علم تاریخ باید چگونه باشد تا‌ در‌ خدمت هدف علم تـاریخ باشد؟

  • ایمانوئل کانت ۱۳۹۴-۰۴-۲۹ ۱۱:۳۷

    محمدعلی مرادی؛

    نقد چگونه ممکن است؟

    خطا را نبایستی در بیرون جست، این ذهن است که همواره در معرض خطاست و به قولی بنیاد این خطا را باید در خود خرد و ذهن یافت، نه در این یا آن اشتباه. اما در اندیشه‌ی دگم، انسان در پی این کوشش است که چیزهایی را بشناسد که اساساً در توانایی او نیست، ازاین‎رو واجد بلندپروازی‌هایی است که این بلندپروازی‌ها خطا را ممکن می‌کند.

  • پل ریکور ۱۳۹۴-۰۴-۲۹ ۱۰:۴۴

    پل ریکور؛

    عينيت و ذهنيت در تاريخ

    ما هنوز هم از تاريخ انتظار داريم كه به غير از اين ذهنيت مورخ كه تاريخ می‌سازد، ذهنيت ديگری را آشكار كند؛ ذهنيتی كه حتی ذهنيت تاريخ و خود تاريخ است. اما اين امر ديگر از حرفه مورخ ناشی نمي‌شود بلكه از كار خواننده تاريخ منتج می‌شود، از دوستدار تاريخ كه همه ما هستيم و اين كه فيلسوف برای اين كه دوستدار تاريخ باشد دلايل خاص خود را دارد.

  • شبکه ۱۳۹۴-۰۴-۲۵ ۱۰:۲۷

    گفت‌وگو با هری هالپین؛

    در باب «فلسفۀ شبکه»

    هوشمندی ما تنها در مغزمان نیست، بلکه در میزان سرعت و راحتی استفاده ما از گوشی های هوشمند برای حصول فاکت‌های درست است آن هم تنها زمانی که به آن احتیاج داریم و این فاکت‌ها را در جهت حل مشکل بوجود آمده بکار می‌گیریم: یعنی نه «دانستن» چیز درست بلکه «جست‌وجو»ی آن. در نتیجه انبوهی از فاکت‌ها، درون پس زمینه‌ی وسیع و به لحاظ شناختی مبهمی باقی می‌ماند که متاثر از الگوریتم‌ها است. و این چالشی سترگ برای فلسفه معرفت‌شناسی است.

  • انفجار اتمی ۱۳۹۴-۰۴-۲۵ ۰۹:۳۲

    علوم انسانی، رقابت تسلیحاتی و آینده تمدن بشری؛

    برنامه‌ریزی و چشم‌انداز رادیکال

    همان‌گونه که جاناتان شل نوشته، «ما سعی می‌کنیم با یک سیاست نیوتونی در یک جهان انیشتینی سر کنیم.» آن‌چه بشریت بدان نیاز دارد، راهی است برای سامانِ نیرو‌های پیشرونده‌ای که به هزینه‌ی توسعه‌ی علوم اجتماعی و از این رو نهایتاً خود جامعه، ترقیات این چنین بهت‌آوری در علوم طبیعی حاصل کرده‌اند. دلیلی وجود ندارد که هوش بشر برای ساخت رایانه کفاف دهد ولی نتواند یاد بگیرد که جامعه‌اش را به شیوه‌ای سامان بخشد که اعضای آن از ابتکارشان برای حل معضلات اجتماعی و نه روانه کردن موشک به سمت یکدیگر استفاده کنند.

  • هایدگر ژیژک ۱۳۹۴-۰۴-۲۳ ۰۹:۴۵

    اسلاوی ژیژک / چرا هایدگر در سال ۱۹۳۳ گام درست را برداشت؟

    از هایدگر تا رانه

    اگر شر ریشه در پیچیدگی‌های خود هستی داشته باشد، آیا این امر سرانجام انسان را از مسئولیت شر انضمامی معاف نمی‌کند؟ به‌عبارت‌دیگر، پرسش ازاین‌قرار است که «آیا هایدگر در نسبت دادن منشأ شر به یک منفی‌بودگی در خود هستی، صراحتاً شر را به‌عنوان یک انحراف ضروری انتولوژیک توجیه نمی‌کند؟»

  • شعر حافظ ۱۳۹۴-۰۴-۲۴ ۱۰:۵۸

    مقدمه‌ای بر نقد رؤیاهای رسولانه از عبدالکریم سروش؛

    شراب و شناخت در شعر حافظ

    استوارت همروف و راجر پن‌رز صاحبان نظریه اُرک-اُر (Orch-Or) بیان می‌کنند که مغز انسان یک سیستم فرا-الگوریتمی (محاسبه‌ناپذیر) است. در اینجا تلاش می‌شود موضوع شناخت نزد حافظ با بخشی از مطالب مربوطه نیز مقایسه شود. در آنجا موضوع با تعریف خودآگاهی آغاز شده است و جنبه‌ی علمی دارد، در شعر حافظ «شراب» را به‌عنوان روشی از شناخت و تأثیر آن بر درونیات آدمی مطالعه می‌کنیم.

  • نوشتن ۱۳۹۴-۰۴-۲۳ ۱۷:۰۰

    مسعود صادقی؛

    بسیارنویسی یا پربارنویسی!؟

    ما همه‌ی پرنویسان و پرکاران عرصه‌ی علم و نشر را به یک چوب می‌رانیم. عده‌ای از پرنویسان سطحی لزوماً و واقعاً بیشتر ننوشته و نتیجتاً بیشتر نیز نیندیشیده‌اند؛ مثلاً استادی که سی مقاله‌ی علمی-پژوهشی نوشته، اما یازده‌تا را هریک با یکی و یکی را با دو تن و شش‌تا را با یکی دیگر و هفت‌تا را با دو دیگر و تنها پنج‌تا را به تنهایی نگاشته، معلوم است که پرنویسی است که امتیاز بسیاری از محل مقاله کسب کرده، اما واقعاً و شخصاً بسیار ننوشته و به تبع آن بسیار نیز نیندیشیده است

  • اسکینر- پاکاک ۱۳۹۴-۰۴-۲۳ ۱۰:۵۵

    نگاهی به تاریخ‌نگاری اندیشه‎ی جان پوکاک و کوئینتن اسکینر؛

    مکتب کمبریج و احیای اندیشه‎ی جمهوری‎خواهی

    مکتب کمبریج در تعارض با مکاتب تاریخ‌نگاری رایج مارکسیستی و تحت تأثیر مکاتب نئوایدئالیستی شکل گرفت؛ به‌عنوان مثال، کوئینتن اسکینر تحت تأثیر سخن مشهور کالینگوود که هر تاریخی نهایتاً «تاریخ اندیشه» است، بر این باور بود که تاریخ‌نگار اندیشه باید تلاش کند که اندیشه‎ی نویسندگان گذشته را مورد تأمل قرار دهد تا بتواند اغراض آن‌ها را به زبان معاصر بیان کند و معاصرت ببخشد.

  • فوگلین ۱۳۹۴-۰۴-۲۲ ۰۹:۲۵

    رضا بهشتی معز؛

    اریک وگلین: عرفان و سیاست در عصر مدرن

    آرزوی هر نوع جامعه‌ی ایده‌آل و آرمانی را از آنجا که مطالبه‌ی سعادتی معادشناختی است، باید نوعی رویکرد عرفانی به سیاست تلقی کرد. اندیشه‌ی عرفانی در این رویکرد خود یک «متا-سیاست» است که کیفیت و سیطره‌ی الهی، الهام و وحی رسالت و قدرت زمامدار را در خود یکجا گرد آورده است. شخص حاکم تبلور اراده‌ی الهی است و به‌عنوان عارف تمام‌عیار یا کسی که معارف مطلق نسبت به جان و جهان دارد، از اختیاراتی همپای ذات الوهی برخوردار است.

  • مراد فرهادپور ۱۳۹۴-۰۴-۲۲ ۱۱:۱۴

    گفتاری از مراد فرهادپور؛

    ایدئولوژی ميلياردرهای نيمه‌ديوانه آمريكايی

    اصولاً ما با انتخابی میان توحش و تمدن روبه‌رو نیستیم و به یك معنا این انتخاب پشت سر ما است. گفتار میلیاردرهای دیوانه‌ی امریكایی، همه‌ی آن‌هایی كه می‌گویند بحرانی نیست و گفتار شرکت‌های نفتی و صاحبان قدرت و همه‌ی الیت‌هایی كه سعی دارند بگویند تقصیر ما نبود، باعث می‌شود اتفاقاً ما این را درنیابیم كه همه‌ی ایدئولوژی‌ها، همه‌ی قدرت‌ها و نظام‌ها به یك‌سان درگیر این توحش هستند

  • مارکس لنین ۱۳۹۴-۰۴-۲۱ ۰۹:۳۳

    نقدی بر اظهارات محمد مالجو علیه كارل پوپر؛

    خصومت عامیانه با «جامعه‌ی باز» (۳)

    كسانی كه قائلند میان ماركسیسم روسی و ماركسیسم اروپایی مغاكی عمیق حائل است، عموماً به آثار متقدم ماركس كه بدان اشاره كردم تمركز می‌كنند و بخش بسیار حائز اهمیتی از میراث ماركس را كه اهمیت تئوریك و سیاسی بنیادین دارد، نادیده می‌انگارند، كمینه اینكه تلاش می‌كنند آثار اصلی چون «سرمایه» را از دریچه‌ی آثار متقدم مورد تفسیر قرار دهند.

  • میرموسوی ۱۳۹۴-۰۴-۲۱ ۰۹:۴۴

    گفت‌وگو با سید علی میرموسوی؛

    احکام اجتماعی اسلام در اصل ارشادی‌اند

    در این شرایط، بازنگری در فقه سنتی، اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. در این راستا، پروژه‌ای در دوران معاصر شکل گرفته است که می‌توان از آن به‌عنوان عقلانی‌سازی اجتهاد نام برد. به این معنی که با توجه به تغییر روابط و مناسبات انسانی، با بازنگری جدی در اجتهاد و با رویکردی انتقادی نسبت به فقه سنتی و رایج، باید به‌سوی تقویت نقش عقل در استنباط احکام مورد نظر پیش رویم. در این راستا، به نظر می‌رسد بهره‌گیری از یافته‌های عقلی و دستاوردهای علوم اجتماعی جدید، در استنباط فقهی گریزناپذیر است.

  • محیط زیست 2 ۱۳۹۴-۰۴-۲۰ ۱۰:۳۷

    گفتاری از محمدامین قانعی‌راد در خصوص «الگوهای توسعه، عدالت و محیط‌ زیست»؛

    مارکسیسم تاریخی، عامل جهانی تخریب محیط زیست

    فقط تفکر دکارتی نبود که توسط فروغی به ایران آمد، یک تفکر دیگر تفکر چپ مارکسیستی بود که توسط حزب توده وارد ایران شد و یک نوع عدالت توده‌گرایانه در کشور شکل داد. رکن سوم هم اندیشه‌ی دینی بود که بعد از انقلاب خود را بین نیروهای چپ مذهبی نشان داد. البته باید تأکید کنم برای همه‌ی این مسائلی که مطرح می‌کنم مارکسیسم، عدالت، مذهب و غیره یک کلمه‌ی متعارف هم بگذارید.

  • ابراهیم فیاض ۱۳۹۴-۰۴-۲۰ ۱۰:۱۳

    سخنرانی ابراهیم فیاض در نشست «دانشگاه در آینده»؛

    «اشرافیت‎زدگی» در واژه و مفهوم دانشگاه

    در مورد غرب این‌طور باید گفت که غرب قدیم با کانت شروع شد و با نیچه به پایان رسید. نیچه در دنیای غرب، خودش را تا الآن بازتولید کرده است، ولی ما در همان کانت مانده‎ایم. در غرب، آن ذهنیت سوژه‎محوری کانت کم‎کم از بین می‎رود و سیستم استاد و دانشجو که استاد سوژه و دانشجو ابژه است، به هم می‎خورد. دیگر سوژۀ استعلایی وجود ندارد.

  • پورجوادی ۱۳۹۴-۰۴-۱۳ ۱۷:۱۰

    گفت‌وگو با نصرالله پورجوادی؛

    ایزوتسو و فلسفه جهانی

    به نظر من ایزوتسو یکی از معدود کسانی بود که به چند فرهنگ مختلف اشراف داشت و می‌توانست این کار را انجام دهد. هانری کربن هم مقایسه می کرد؛ ولی کربن تفکر قرون وسطی مسیحی و نوافلاطونی را با تفکر اسلامی مقایسه می‌کرد و با توجه به فلسفه اسلامی و قرون وسطی غربی؛ ولی ایزوتسو دامنه وسیعتری را در نظر داشت. او به هند قدیم، چین، ژاپن، غرب و ادوار مختلف غرب، ادوار یونان و اسکندرانی و فلسفه یهودی کم و بیش اشراف داشت. فلسفه‌ای نبود که حس کنجکاوی را در ایزوتسو نسبت به آن برنینگیخته باشد. از این حیث بی‌نظیر بود.

  • بدیو ۱۳۹۴-۰۴-۱۶ ۰۹:۳۷

    آلن بدیو؛

    انقلاب مهمانی شام نیست

    من صراحتاً می‌گویم که برای انقلاب فرهنگی چین، ارزش زیادی قائلم. می‌دانم که کارگران و دانشجویانی که خود را به قلب انقلاب فرهنگی انداختند، هیچ شباهتی با مردانی که برای جنگ ۱۹۱۴ بسیج شده بودند، نداشتند. آن‌ها قربانیان دولت نبودند؛ قربانیانی که برای مرگ به زیر گلوله فرستاده شدند، نه! آن‌ها شیوه‌های جدیدی برای مشارکت خلق کردند و نحوه‌ای جدید از زندگی شبه‌نظامی (میلیشیایی) را به وجود آوردند.

  • پوپر ۱۳۹۴-۰۴-۱۶ ۱۲:۵۲

    نقدی بر اظهارات محمد مالجو علیه كارل پوپر؛

    خصومت عامیانه با «جامعه‌ی باز» (۲)

    پوپر علی‌رغم اینكه تئوری ماركس در خصوص تاریخ را مبتنی بر مذهب اصالت تاریخ می‌دانست كه حامل هیچ‌گونه مهندسی و تكنولوژی اجتماعی نیست، با این حال معتقد بود كه منطق رویكرد ماركس به تاریخ مبتنی بر همین اصل بنیادین آزمون و خطاست.

  • چشم در برابر چشم ۱۳۹۴-۰۴-۱۷ ۱۹:۲۰

    به بهانۀ مستند «چشم در برابر چشم»؛

    دانشگاه، فساد، پالایش سلامت

    مردم از لحاظ اینکه به پریشانی هیجانی دیگران چگونه پاسخ می‌دهند، تفاوت‌های زیادی با هم دارند؛ در یک سو کسانی هستند که زندگی خود را به خطر می‌اندازند تا به دیگری کمک کنند، در سوی دیگر کسانی قرار دارند که از ایجاد درد و تحقیر کردن یک قربانی بی‌گناه لذت می‌برند. پاسخ این وضعیت در ترکیبی از تفاوت‌های زیست‌شناختی و تفاوت در تجربه‎ نهفته است.