نمایش همه
  • ترزا آویلا ۱۳۹۸-۰۷-۲۰ ۰۹:۲۳

    نگاهی به شخصیت قدیسه ترزا و عرفان کاتولیکی او؛

    شعف به شیوۀ تِــرزا  آویلای

    عرفانِ کاتولیکی( با دو نقطۀ عطف: در قرنِ دوازدهم با عرفانِ راین، سپس در پی شورای تِرنت و اصلاح‌ستیزی آن، با به‌ویژه تِـرزا دو آویلای اسپانیایی و دوستش جان صلیب) در حالتی امتناعی در درونِ کاتولیسم، جا خوش می‌کند: حاشیه‌ای که در تکاپوی مکاشفه قلب است. نوشتنِ تِـرزا از همین وضعیت متناقض‌نما سر بر می‌آورد، و البته کارش نیز به‌مثابۀ مؤسسِ فرقه کارمِل‌های پابرهنه استوار بر همین جایگاه متناقض نماست.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۸/۰۷/۰۷

    گفت‌وگوی فرهنگ امروز با نصرالله پورجوادی در مورد وضعیت کنونی و آیندۀ فلسفۀ اسلامی (2)؛

    فلسفۀ اسلامی بخشی از فلسفۀ قرون وسطاست

    فلسفۀ اسلامی کار خودش را کرده و حرف خودش را زده است. فلسفۀ اسلامی بخشی از فلسفۀ قرون وسطاست و من این عبارت قرون وسطا را به‌عنوان تحقیر به کار نمی‌برم. منظورم دوره‌ای از ادوار گذشته است که به قبل از مدرنیته برمی‌گردد. فلسفۀ اسلامی به‌عنوان فلسفۀ این دوره، حرفش را زده و حرف‌های خیلی عمیقی هم زده است، ولی آن دوره گذشته و ما باید فلسفۀ اسلامی را به‌عنوان تاریخ فلسفۀ اسلامی در نظر بگیریم.

  • پورجوادی ۱۳۹۸/۰۶/۲۷

    گفت‌وگوی فرهنگ امروز با نصرالله پورجوادی در مورد وضعیت کنونی و آیندۀ فلسفۀ اسلامی (۱)؛

    بر سر سفرۀ پیشینیان نشسته‌ایم

    متفکران بزرگ ما در دوره‌های اولیه، با حق و حقیقت نسبتی برقرار کردند و به تأسیس تفکراتی فلسفی پرداختند و در دوره‌های بعد دیگران آمدند و بر سر همان سفره‌ای نشستند که پیشینیان پهن کرده بودند. دوره‌های بعدی هم البته ابتکارهایی داشتند، ولی آن دورۀ نخستین تکرارشدنی نیست. ممکن است لحظات دیگری باشد که مجدداً اهل اندیشه و اهل فکر نسبتی با حق برقرار کنند، ولی اگر نکردند، نمی‌شود گفت به قهقرا رفته‌اند.

  • رسول جعفریان ۱۳۹۸-۰۳-۲۱ ۱۰:۴۲

    نگاهی به منازعات فکری در تبریز/ رسول جعفریان؛

    بازگشت غلوّ به تفکر شیعی در قرن سیزدهم

    نخستین بار، مسأله علم امام کی مطرح شد؟ این سوالی است که علاقه مندان به علم کلام شیعی باید پاسخگوی آن باشند. در این باره شاید، و افزون بر آنچه غالیان افراطی در زمان امام صادق (ع) در باره مقام امام مطرح می کردند، بتوان نخستین مورد را در میان محدثان شیعه و متکلمان نخست، زمانی دانست که امام جواد(ع) با سن کم به امامت رسید و شیعیان در باره علم امام، به این معنا که آیا او چه قدر در دین دانش دارد که بخواهد در مقام امامت، هدایت شیعیان را به عهده بگیرد، روبرو شدند.

  • جهان موازی ۱۳۹۸-۰۳-۰۷ ۱۱:۲۹

    تقریراتی در فرضیۀ جهان‎های موازی؛

    آن خطاط سه گونه نوشتی

    حرکت در وجوه مختلفی در هستی به شکل خط قابل مشاهده است. یکی از وجوه این حرکات در سیر خطی، خط مستقیم است که خود شامل سه وجه میل به بالا، پایین و راست خواهد داشت. خطوط سه‎گانۀ فوق در سیر خلق، تکامل و معاد قرار دارند و با توجه به سه حالت جسمی، عقلی و روحانی به صورت موازی در عوالم سه‎گانۀ هستی در حال حرکت هستند؛ بنابراین، این سه حالت که بیان داشتیم در چند نقطه و اوقات بر هم منطبق می‎شوند، خود موجب شکل‎گیری جریانات و مکاتب معرفت علمی، فلسفی و عرفانی شده است.

  • فقه در اجتماع ۱۳۹۵-۱۲-۰۷ ۱۰:۳۷

    تانلاتی در باب فقه اسلامی؛

    تحول در روش فقه به چه معناست؟

    صرف‌نظر از قدرمتیقن‌ها، عناصری در روش وجود دارد که در گذشته شکل گرفته و دچار ناپختگی است. عالمان علم باید در مواجهه با حوادث جدید، عناصر نادرست و خام را شناسایی، تکمیل و تدقیق کرده و از وضعیت گذشته به وضعیت جدید سوق دهند. به تعبیر دیگر، عناصر جدیدی را به جای آن عناصر بنشانند.

  • دین ۱۳۹۵-۱۲-۰۳ ۰۹:۵۶

    تاملی در پیش فرض های فلسفه دین؛

    معصومیت فلسفه دین؟!

    فلسفه دین به هیچ وجه صرفا نامی دیگر برای الهیات عقلانی، به معنای سنتی ‏اش نیست، چرا که معیارهای عقلی ‏ای که در مسائل الهیاتی به کار گرفته می‏شوند، در این جا به طور جدی تغییر یافته‏ اند. اگر عالم الهیات نمی‏خواهد غافلگیر شود، باید آماده باشد تا این ضوابط را زیر سؤال برد و بدین سان موضعی خرده ‏گیرانه و نامانوس در قبال ملاک‌های عقلی اتخاذ کند. امروزه محاوره میان فلسفه و الهیات صرفا امری نیست میان ذهن سؤالگر فیلسوف و روح پرهیزکار عالم الهیات! انتظارها و پیش‌فرض‏هایی که فلسفه دین را تغذیه می‏کنند عمیقا رنگ و بوی اندیشه جدید غرب را با خود دارند.

  • ابوزید ۱۳۹۵-۱۱-۱۷ ۰۹:۲۵

    پاسخی به چند شبهۀ نصر حامد ابوزید؛

    چرا قرآن بی‌تردید کلام خداست؟

    در میان مستشرقان ادعا شده که قرآن ساخته‌وپرداختۀ پیامبر است که آن را با اسلوبی بلاغی مزین ساخته و به خداوند نسبت داده است تا آن را در هاله‌ای از قداست قرار دهد. این سخن را نه با این صراحت و جسارت، اما در لفافه می‌توان از برخی به‌ظاهر نواندیشان دینی نیز شنید. در پاسخ به این شبهه، باید نکاتی را مدنظر قرار داد.

  • قران ۱۳۹۵-۰۹-۱۴ ۰۹:۳۶

    گزارش نقدهای دکتر احمد احمدی بر ترجمه‌های فارسی قرآن (۲)؛

    قرآن و ترجمه‌های بی‌شمارش

    انگار مترجم مفسرانه می‎فهمد، مترجمانه می‎نویسد، مفسر، مفسرانه می‎فهمد، مفسرانه هم می‎نویسد؛ یعنی او وقتی متن را فهمید در ۸ خط می‌نویسد، مجاز است، ولی مترجم باید برود همۀ قواعد فهم این آیه را به کار بگیرد و در دو خط بنویسد، حداکثر در یک‌ونیم خط ترجمۀ یک آیۀ یک‌سطری را بنویسد. ولی هیچ‌وقت نمی‌توانیم به صرف متن اکتفا بکنیم،

  • احمد احمدی ۱۳۹۵-۰۹-۰۲ ۰۹:۵۷

    گزارش نقدهای دکتر احمد احمدی بر ترجمه‌های فارسی قرآن(1)؛

    صراط مستقیم ترجمه‌های قرآنی

    رهبان و رهبانیت مذموم نیست، برای اینکه خدا می‌فرماید:وَ رَهْبَانِیَّةً ابْتَدَعُوهَا، این رهبانیتی که این‎ها بدعت آوردند، مَا کَتَبْنَاهَا عَلَیْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّه، ما این را بر این‌ها ننوشتیم مگر برای ابتغای رضوان خدا. ببینید چقدر جمله‌اش صریح است آن‌وقت در ترجمه‎اش گیر می‎افتند که این چیزی که ضلالت است چگونه می‎شود که خدا بر این‌ها نوشته باشد؟ چند تا ترجمه را که بنده دیدم همه‎شان همین مشکل را داشتند.

  • جمشیدیها ۱۳۹۴-۰۶-۲۹ ۰۹:۴۴

    غلامرضا جمشیدیها در گفت‎وگو با «فرهنگ امروز»؛

    چون و چرایی در باب «اسلامی‎سازی» و «ایرانیزه کردن» علوم انسانی

    بومی‌سازی و اسلامی‎سازی یک مفهوم عام و خاص است؛ از یک سو بحثی عام است و در سراسر جهان، در کشورهای جهان‌سوم به دنبال این هستند که به نوعی هویت خود را در آن علم و دانشی که در حال تدریس است، بازتاب دهند؛ در کشورهای اسلامی در واقع به طور خاص این بومی‎سازی همان مفهوم اسلامی‎سازی می‎شود.

  • علم دینی ۱۳۹۴-۰۶-۰۳ ۰۹:۵۱

    محمدتقی موحدابطحی/ نقدی بر کتاب «رابطه منطقی دین و علوم کاربردی» (۳)؛

    ارزیابی معیار «اعتبار سنجی علوم»

    پیروزمند در بخشی از کتاب تصریح می‌کند، بررسی آرا و نظریات گذشته، ناتوانی فلاسفه‌ی علم غرب از معرفی معیار صحت متقنی برای فرضیه‌های علمی را نشان داده است، لکن به لطف الهی با پیشنهاد کارآیی در جهت الهی به‎عنوان‎ معیار صحت قوانین علوم کاربردی، مشکل این بحث گشوده می‌شود. به اعتقاد ما نظریه‌ها، نظام احتمالات قاعده‌مندشده‌ای هستند که باید کارآیی آن‌ها‎ در جهت توسعه و تکامل الهی به اثبات برسد.

  • ابطحی ۱۳۹۴-۰۵-۳۱ ۰۹:۵۲

    محمدتقی موحدابطحی/ نقدی بر کتاب «رابطه منطقی دین و علوم کاربردی» (۲)؛

    همان‎گویانه بودن استدلال پیروزمند در ارتباط با «نظریه مختار»

    پیروزمند در معرفی دیدگاه سوم می‌نویسد، علم ابزار است و ابزار راست و دروغ یا به تعبیر دیگر صادق و کاذب نیست. به بیان دیگر، درباره‌ی ابزارها صحبت از حقیقت‌نما، کاشف و مطابق بودن یا نبودن اصولاً معنا ندارد، تنها صحبت معنادار درباره‌ی ابزار کارآمد بودن یا نبودن آن در راستای هدف مورد نظر سازنده یا کاربرد آن است اعم از اینکه هدف صرفاً رفاه هرچه بیشتر دنیوی باشد یا تقرب به پروردگار یا ... .

  • ابراهیم دادجو ۱۳۹۴-۰۴-۰۶ ۰۹:۱۶

    گفتاری از «ابراهیم دادجو» درباره‎ی نظریه‎ی «تهذیب باواسطه»؛

    ساخت مکتب، برون‎رفت از گم‌گشتگی علوم انسانی اسلامی

    یک اندیشمند در حوزه‎ی علوم انسانی علوم را نفی نمی‎کند که مدعی باشد من چیز دیگری در حال آفریدن هستم، بلکه یک متفکر علوم موجود را بادقت می‎آموزد و سپس بعد از درک روش آن به تولید نظریه در دانش مورد نظر می‎پردازد؛ این متفکر با این شیوه در واقع تولید مکتب می‎کند.

  • عبدالحسین خسروپناه ۱۳۹۴-۰۱-۳۱ ۰۹:۱۱

    گفتاری از عبدالحسین خسروپناه؛

    پارادوکس تحول علوم انسانی مدرن با حکمت اسلامی

    منظور از تحول علوم انسانی مبتنی بر حکمت اسلامی این نیست که می‌خواهیم علوم انسانی مدرن و پسامدرن موجود را با حکمت اسلامی متحول سازیم، زیرا این یک پارادوکس است و شدنی نخواهد بود، بلکه مقصود این است که بتوانیم با حکمت اسلامی یک مدل جدیدی از علوم انسانی ارائه دهیم.

  • ابطحی و نقد کتاب پیروزمند(3) ۱۳۹۴-۰۱-۲۹ ۱۰:۰۷

    محمدتقی موحدابطحی/ نقدی بر کتاب «رابطه منطقی دین و علوم کاربردی» (۱)؛

    تحریر محل نزاع

    چه معانی‌ای برای توسعه ارائه شده است؟ قلمرو دین کجاست؟ آیا دین برای توسعه‌ی اجتماعی بشر برنامه دارد؟ نقش‌آفرینی دین در اداره‌ی حکومت چه لوازمی دارد؟ محتوای علوم در قرون اخیر با سده‌های قبل چه تفاوتی کرده است؟ علت رشد سریع علوم جدید چیست؟ رابطه‌ی علم و تکنولوژی چیست؟ دانشگاه‌ها و حوزه‌ها در پاسخ‌گویی به نیازهای نظام جمهوری اسلامی چه وظیفه‌ای دارند؟ و ..

  • قائمی‌نیا ۱۳۹۴-۰۱-۱۷ ۰۸:۵۸

    گفتاری از علیرضا قائمی‌نیا؛

    با علم نمی‌توان برخورد ایدئولوژیک کرد

    ما می‌خواهیم تکلیف خودمان را نسبت به علوم جدید مشخص کنیم و ببینیم تا کجا می‌توانیم این علوم را بپذیریم، و چه موانعی از این‌ها را می‌شود پذیرفت. کاری که غرب در قرون‌ وسطی نسبت به علوم انسانی انجام داد.

  • دادجو ۱۳۹۳-۱۲-۱۹ ۰۹:۱۵

    گفتاری از ابراهیم دادجو؛

    برای تحول علوم‌انسانی باید مکتب فکری ارائه داد

    کسی که بتواند مکتب فکری ارائه دهد، باید بتواند تمام این‌ها را تفسیر کند و مکتب فکری‌اش پاسخ‌گو باشد. این مکتب فکری را باید در فلسفه‌ی علوم انسانی اسلامی ارائه داد. امیدواریم اندیشمندان حاضر بتوانند این کار را بکنند، البته اندیشمندانی همچون آیت‌الله جوادی‌آملی، آقای مصباح، آقای مصطفی ملکیان، آقای خسرو باقری و همچنین فرهنگستان علوم اسلامی در این عرصه حضور دارند.

  • رشاد 3 ۱۳۹۳-۱۲-۱۳ ۱۰:۰۸

    گفتاری از علی‌اکبر رشاد؛

    پاسخ به مغالطه‌ای در حوزه‌ی دغدغه‌ی تولید علم دینی

    این شبهه اگر به ذهن خطور کند که ما مسلمانان برای رهایی از نسبی‌گرایی معرفت نباید بگوییم که معرفت چند گونه است و بگوییم همه‌ی معرفت‌ها برحقند، درست نیست، بلکه ما می‌گوییم معرفت تحت تأثیر مبادی و منطق و غایت و دیگر عوامل تأثیرگذار تولید می‌شود و بسته به اینکه عوامل تأثیرگذار ایجابی یا سلبی، چگونه نقش‌آفرین باشند و ماهیتاً چگونه باشند معرفت حاصل می‌شود.

  • علوم انسانی اسالمی ۱۳۹۳-۱۲-۰۶ ۰۹:۵۰

    نقد و بررسی کتاب «در جستجوی علوم انسانی اسلامی» (۳)؛

    طبقه‎بندی علوم با گزاره‎های عقلی دینی و غیردینی

    نویسنده کتاب، در جستجوی علوم انسانی اسلامی آن دسته از گزاره‌‌‌‌‌های عقلی که بیانگر ترابط دنیا و آخرت یا پیوند زندگی دنیوی با سعادت و شقاوت اخروی یا به تعبیر دیگر بیانگر رابطه ملک و ملکوت باشد و نیز به صورت قطعی یا اطمینانی بیان گردد را گزاره دینی به‌‌‌‌‌شمار می‌‌‌‌‌آورند و اگر گزاره عقلی یکی از این دو ویژگی را نداشته باشد، از اتصاف به دینی بودن محروم می‌‌‌‌‌گردد.

  • ابطحی-خسروپناه ۱۳۹۳-۱۲-۰۵ ۰۹:۲۴

    نقد و بررسی کتاب «در جستجوی علوم انسانی اسلامی» (۲)؛

    علم و علم دینی در مقام ثبوت و تحقق خارجی

    علم در مقام ثبوت، باور مطابق با واقع است و باور مطابق با واقع، شرقی و غربی و اسلامی و غیر اسلامی ندارد. اين که علم در مقام ثبوت يکی بيش‎تر نيست و بالطبع دينی و غير دينی ندارد، آن‎چه که واقعا علم است يکی بيش نيست. اما بايد توجه داشت که علم در بحث علم دينی، علم در مقام ثبوت و نفس الامر نيست، بلکه علم در مقام اثبات يا تحقق خارجی است.

  • کتاب علوم انسانی اسلامی ۱۳۹۳-۱۲-۰۳ ۱۱:۴۸

    نقدی بر کتاب «در جستجوی علوم انسانی اسلامی» نوشته عبدالحسین خسروپناه (۱)؛

    تحول علوم انسانی، پروسه یا پروژه؟

    بدیهی است برخی از متفکران در مواجهه با تقریرهای ضعیف ایده تحول علوم انسانی و تولید علم دینی و با دیدن برخی از رفتارهای نادرستی که در دهه‎‎های گذشته ذیل این ایده (در ایران و دیگر کشورهای اسلامی) انجام شده است، از در مخالفت با آن برآیند و ضعف‎‎های نظری و آسیب‎‎های اجرایی این ایده را گوشزد کنند.

  • غلامحسین مقدم حیدری ۱۳۹۳-۱۱-۰۵ ۱۰:۴۲

    گزارشی از نشست «مشكله‌ی علم و دين و علم دينی از كجا ناشی می‌شود»؛

    پذیرش یک نظریه‌ی علمی به مقبولیت آن بستگی دارد

    مسئله‌ی دیگری که فایرابند مطرح می‌کند این است که اگر از دانشمندان بخواهیم روش خاصی را به کار ببندند نبوغ آن‌ها را از آن‌ها می‌گیریم، چون روش دانشمند را محدود می‌کند؛ مثلاً اگر شما به فیزیک‌دان بگویید بر اساس روش ابطال کار کن، دیگر نمی‌تواند کار کند. هایزنبرگ در کتاب جزء و کل وقتی با پاولی در مورد ساختار اتم با هم بحث می‌کنند، می‌گویند انرژی‌هایی که در داخل اتم رخ می‌دهند با قوانین ما سازگار نیستند...

  • کنگره ۱۳۹۳-۱۰-۲۳ ۱۲:۱۴

    یادداشت مدیرمسئول؛

    ملزومات تحول در علوم انسانی

    اینکه از اساتید و خبرگان بخواهیم تابع فرد یا افرادی در مؤسسه‌‌ها یا جریان‌هایی شوند که حتی تحصیلات و دانش قابل توجهی ندارند و فقط به قصد کسب قدرت و بدون پشتوانه‌ی علمی مدعی سیاست‌گذاری هستند انتظاری بیهوده و نابجا است. برگزاری گنگره‌هایی که خودِ متولیانش سخنران آن هستند و گرد هم آوردن جمعی از همفکران و نزدیکان خود در کسوت نخبه و صاحب‌نظر دردی از تحول درمان نمی‌کند.

  • مهدی گلشنی ۱۳۹۳/۰۹/۲۹

    «ضرورت وحدت حوزه و دانشگاه» در گفت ‌و‌گو با دکتر مهدی گلشنی؛

    تلقی نادرست از ناکارآمدی پیوند علم و دین

    وحدت یعنی وحدت بینش و این امر بدین معنا نیست که تمام دروس حوزه به دانشگاه و تمام دروس دانشگاه به حوزه برود. وحدت یعنی هدف هر دو طیف از فراگرفتن علوم، تعالی خود و جامعه برای خدا باشد و این امر مستلزم مبادله فکری دو طرفه‌است.

  • احمد پاکتچی 2 ۱۳۹۳-۰۹-۰۹ ۰۸:۳۵

    گزارش نقد کتاب «شفاهی و مکتوب در نخستین سده‌های اسلامی»؛

    روایات اسلامی: نقل شفاهی یا مکتوب؟

    آنچه شولر را به یک مستشرق قابل احترام بدل می‌کند این است که شولر به دو نکته آگاه است. نخست بر خلاف بسیاری از مستشرقین که از متُد (روش) استفاده می‌کنند، اما هیچ چیز درباره روح حاكم بر متُد (روش) نمی‌دانند، شولر به خوبی از متُد (روش) استفاده می‌کند. نکته دیگر اینکه شولر شروع به تشکیل دادن زنجیره‌های روایی و شناسایی زنجیره‌های روایی می‌کند، به خصوص زنجیره‌های روایی مدنی و آنجا جوهره کار را نشان می‌دهد.

  • حوزه ۱۳۹۳-۰۷-۱۶ ۱۰:۱۰

    چرایی فقدان تولید علوم اجتماعی در حوزه‌های علمیه/ قسمت پنجم؛

    چرخۀ توسعه‌ و گسترش فقه فردی

    واردات و پذيرش نهادها، ساختار‌ها و نرم‌افزارهای مدرن شرايطی را رقم می‌زد كه در آن جامعه با اضطراری روبه‌رو می‌شد كه حوزه‌های بی‌اعتنا و ناتوان از توليد ادبيات و نرم‌افزارهای جايگزين به ناچار برای حل تعارض‌ها و چالش‌های ايجاد شده، از يك سو احكام ثانويه را توسعه می‌بخشيدند و از سوی ديگر با گسترش حوزه‌ی احكام تكليفی فردی وظايف اعضای مسلمان جامعه را در مواجهه با اين تعارض‌ها تعيين نمايند.

  • بجنوردی ۱۳۹۳-۰۷-۰۸ ۱۱:۱۹

    سید محمد موسوی بجنوردی؛

    رابطه علم و دین

    بعد از دوران رنسانس، رشد خیره‌كننده علم جدید آغاز شد، و علم راه جدیدی را در پیش گرفت كه با روش گذشته آن متفاوت بود. پیش از آن، در قرون وسطی، علم و دین و فلسفه هم سرنوشت بودند. هنگامی كه علم قدیم به زمین خورد، علم جدید متولد گشت و علم جدید در درون خود نطفه تعارض با دین را داشت.

  • حوزه ۱۳۹۳-۰۷-۰۶ ۱۱:۰۳

    چرایی فقدان تولید علوم اجتماعی در حوزه‌های علمیه/ قسمت چهارم؛

    موانع تولید علوم اجتماعی اسلامی در حوزه‌های علمیه

    یکی از موانع تولید علوم اجتماعی اسلامی در حوزه‌های علمیه به تلقی اندیشمندان، عالمان و فقیهان کنونی حوزه‌های علمیه از «جامعه» و مکانیسم‌های آن باز می‌گردد. عمده دیدگاه‌های موجود در بین طیف کثیری از عالمان، فقیهان و طلاب درباره‌ی جامعه و تعریف آن و مکانیسم‌های مترتب بر آن، تلقی فردگرایانه از جامعه است. این تلقی، جامعه را حاصل جمع افراد می‌داند و برای آن موجودیت و ماهیتی فراتر از عوامل انسانی تشکیل‌ دهنده قایل نیستند

  • حوزه ۱۳۹۳-۰۶-۲۹ ۰۵:۱۴

    چرایی فقدان تولید علوم اجتماعی در حوزه‌های علمیه/ قسمت سوم؛

    بررسی جریان معتقد به جامعه‌ی دینی با محوریت تولید علم

    موضع اين جريان در قبال آسيب‌شناسی و ارايه‌ی راهكار، آن است که مشكلات كنونی جامعه‌ی ايران بعد از انقلاب به عنوان داعيه‌دار تأسيس و بنای يك جامعه‌ی دينی، عمدتاً زاييده‌ی ناهم‌خوانی فرهنگ اسلامی و فرهنگ مدرنيته از يك سو، تعارض ميان سنت‌های اجتماعی جوامع اسلامی با الگوهای توسعه‌ی غربی از سوی ديگر است. از اين رو تنها راه برون رفت از اين معضلات، حركت به سوی ايجاد جامعه‌ای نوين است