نمایش همه
  • آزاداندیشی ۱۳۹۶-۱۲-۱۵ ۱۴:۱۵

    سرمقاله/ مدیرمسئول فرهنگ امروز؛

    از نقدگریزان تا مخالفان آزاداندیشی

    ایجاد کمپینی علیه فرهنگ امروز در فضای مجازی توسط طرف‌داران یک اندیشه به جرم نقد و بررسی یک روشنفکر، نمونه‌ای از نقد گریزی روشنفکران پوشالی است که به جای پاسخ و شرکت در بحث به اقداماتی خلاف آنچه مدعی‌اند روی می‌آورند. «فرهنگ امروز» با گذشت ۲۰ شماره به سهم خود تلاش کرده به‌عنوان رسانه‌ای فرهنگی و اندیشه‌ای و البته مستقل، در ایجاد فضای نقد و گفت‌وگو برای کمک به تحول علوم انسانی گام بردارد.

  • نگری ۱۳۹۶-۱۲-۱۵ ۰۹:۴۰

    سخنرانی آنتونیو نگری در انجمن اجتماعی اروپا در سال ۲۰۰۴؛

    مالتیتود یا طبقۀ کارگر

    مالتیتود در ابتدای امر یک مفهوم طبقاتی است، پس از آن مفهومی سیاسی نیز می‌باشد. تا آنجا مفهومی طبقاتی است که در هیئت یک مفهوم جامع، نقطۀ پایانی بر مفهوم بسیط طبقۀ کارگر می‌گذارد. از نظرگاه سیاسی نیز مالتیتود مفهومی است که پایان‌بخش مفهوم مردم، ملت و تمام آن چیزهایی است که به‌وسیلۀ دولت [مدرن] ایجاد می‌شود و مبنای نمایندگی را فراهم می‌کند.

  • ابراهیم گلستان ۱۳۹۶/۱۲/۱۴

    گفت‌وگو با ابراهیم گلستان در مورد روشنفکران معاصر ایرانی؛

    حرف‌زدن مکافات دارد

    باور کنید که من کوچک‌ترین اعتقادی به «شاملوی بزرگ» که می‌گویند، ندارم. آقای دولت‌آبادی به‌جان عزیز خودم، زحمت می‌کشد، خیلی می‌نویسد که به‌قولی ارزش دارد، ولی اینها در حد درک شرایط اجتماعی نیستند جز درک اینکه فلان کار بد و فلان کار خوب است.

  • جهان وطن ۱۳۹۶-۱۲-۱۴ ۱۰:۴۹

    در باب اهمیت هویت ملی (۲)؛

    ناسیونالیسم؛ کلاسیک یا لیبرال

    لیبرال‎‎ناسیونالیسم وضعیتی ملایم و مدنی دارد و سخنان بسیاری به سود آن می‎‎توان گفت. لیبرال‎‎ناسیونالیسم می‎‎کوشد شهود ما به سود گونه‎‎ای محافظت سیاسی از اجتماعات فرهنگی را با اخلاقیات سیاسی لیبرال آشتی دهد؛ البته این روند، موضوعات مربوط به سازگاری اصول جهان‎‎شمول لیبرال با تعلقات خاص ملت قومی-فرهنگی افراد را برمی‎‎انگیزد.

  • شماره 21 ۱۳۹۶-۱۲-۱۳ ۱۰:۳۹

    شمارۀ ۲۱ فرهنگ امروز منتشر شد؛

    شماره بیست و یکم نشریه «فرهنگ امروز» منتشر شد

    در این شماره آرای یکی دیگر از روشنفکران پرمخاطب ایرانی یعنی مصطفی ملکیان مورد نقد و بررسی قرار گرفته است؛ در واقع پروندۀ برهان عقیم که پرونده‌ای است دربارۀ تبعات و نتایج پروژۀ عقلانیت و معنویت مصطفی ملکیان، در ادامۀ راهی است که فرهنگ امروز جهت سنجش عیار اندیشۀ متفکران ایرانی در پیش گرفته است. اما این پرونده یک تفاوت اساسی با پرونده‌های پیشین دارد...

  • داوری ۱۳۹۶-۱۲-۱۲ ۱۰:۰۰

    آیا سخنان رضا داوری اردکانی تازه بود؟

    جهل جامعه شناسانه درباره داوری

    داوری اردکانی در مصاحبه ها، سخنرانی ها، گفتارها و از همه مهمتر در مقالات چند سال اخیر خود بارها درباره علم، برنامه ریزی برای توسعه علمی، موانع رشد علم، امکان و امتناع تولید علم و مخاطرات بحث درباره دین و علم سخن به میان آورده است، اما گویا تا کنون گوش شنوایی برای سخنان خود نیافته بود. از بداقبالی داوری اردکانی یکی هم این است که باید معلمی متوسط الاحوال سخنش را بشنود و در گوش خویش تازه یابد و در کانال تلگرامش فحاشی را به او را آغاز کند.

  • صفرزاده ۱۳۹۶/۱۲/۰۹

    گفت‌وگوی فرهنگ امروز با گیتی صفرزاده در مورد طنزنویسی در ایران؛

    طنز امروز بازی با فرم زبان است

    یکی از معیارهایی که همیشه در جامعه می‌تواند وضعیت فرهنگی مردم جامعه را مشخص کند همین واکنششان نسبت به طنز است؛ یعنی وقتی می‌بینیم که مطلب طنزی نوشته می‌شود و ۱۰۰ نفر به آن معترض می‌شوند، نشان می‌دهد که ما خوانندگانی داریم که طنز را نمی‌شناسند، در حوزۀ داستان همین است؛ یعنی فقط این مهم نیست که ما نویسندۀ داستان طنز نداریم، ما خوانندۀ طنز هم نداریم.

  • فرهادپور ۱۳۹۶-۱۲-۰۸ ۰۹:۱۵

     غلط‌های روش‌شناختی نظریۀ انتقادی؛

    مرده‌ریگ مکتب فرانکفورت در ایران

    فرهنگ و روان‌شناسی اجتماعی هر جامعه‌ای سخت متأثر از متغیرهای مذهبی، قومی، تاریخی، اقتصادی، خصوصاً سیاسی خاص آن جامعه است؛ مع‌الوصف در پژوهش‌های اجتماعی نباید نظریه را بر واقعیت تحمیل کنیم، باید فرضیاتی داشته باشیم که بر اساس آن دست به پژوهش بزنیم؛ اما اینکه واقعیت را به‌زور با نظریه منطبق کنیم، ربطی به آنچه پوپر تقدم مسائل بر مشاهده (Observation) می‌نامد، ندارد. همان‌طور که گفتم باید خود را نسبت به اقتضائات ویژۀ هر جامعه‌ای مقید بدانیم.

  • دریدا ۱۳۹۶-۱۲-۰۷ ۱۲:۳۴

    به بهانه انتخاب «نوشتار و تفاوت» به عنوان ترجمه برگزیده آیین کتاب سال؛

    فرم‌های ناکافی برای چیزهای بسیار

    خواننده نباید چندان دل‌خوش به «مدخل‌وارگی» این کتاب باشد، متن‌های کتاب نه تنها دشوار بلکه ترسناکند. فهم بسیاری از دقایق متن نه تنها محتاج اطلاعات وسیع خواننده در فلسفه و ادبیات است، بلکه ورزیدگی او را نیز به چالشی سخت می‌کشد. مقالات کتاب بیشتر گفت‌وگوهای دریدا با فیگورهای ادبی‌-فلسفی مطرح در دهۀ ۶۰ فرانسه هستند. این گفت‌وگوها به تعبیر مترجم «همهمه‌هایی» هستند که چه‌بسا بتوان آن‌ها را شکلکی قرن‌بیستمی به دیالوگ‌های افلاطونی دانست.

  • فراستخواه ۱۳۹۶-۱۲-۰۶ ۱۱:۴۷

    مقصود فراستخواه؛

    آزادی علمی

    معنای آزادی علمی این خواهد بود که اعضای هیأت علمی بتوانند آزادانه به تحقیق و تولید دانش بپردازند؛ هرچند فرایندها یا فراورده‌های پژوهشی آنان خوشایند مدیران دانشگاهی مانند مدیر گروه، رئیس دانشکده و دانشگاه و... یا دولت یا سازمان رسمی ایدئولوژیک، مسلکی و مذهبی و مانند آن نباشد.همچنین معنای آزادی علمی این خواهد بود که دانشجویان در انتخاب محل و رشته مورد علاقه خود برای تحصیل، در طول مدت تحصیل، انتخاب واحدها، انتخاب مدرس و ... از آزادی لازم و کافی برخوردار باشند.

  • هویت ۱۳۹۶-۱۲-۰۵ ۱۲:۴۲

    در باب اهمیت هویت ملی (۱)؛

    ملت و ناسیونالیسم: مفاهیمی متنازعٌ‎‎فیه

    مدعیات ناسیونالیستی، ملت را به‌مثابه مرکز کنش سیاسی نمایش می‎‎دهند که باید به دو پرسش کلی بسیار مهم پاسخ دهد؛ اول اینکه آیا نوعی گروه اجتماعی بزرگ (کوچک‎‎تر از مجموع کل انسان‎‎ها) هست که واجد اهمیت اخلاقی ویژه باشد؟ پرسش دوم اینکه مبانی تکالیف شخص نسبت به گروه مرکزی پایبند به اخلاق چیست؟ این مبانی مبتنی بر عضویت اختیاری در ملتند یا عضویت غیراختیاری؟

  • هابرماس/ نولته ۱۳۹۶-۱۲-۰۵ ۱۰:۰۶

    بهزاد جامه‌بزرگ/ نگاهی به کتاب آشوویتس یکتا؛

    آشوویتس: «زیاده‌روی در امر موجه»؟!

    هابرماس اصرار داشت عرق شرم آشوویتس می‌بایست برای همیشه بر پیشانی آلمانی‌ها باقی بماند. پرواضح است که سخن گفتن از این شرم ماندگار مدنظر هابرماس با مشی ملی‌گرایانه نولته و دیگر مورخان ملی‌گرا نمی‌توانست همخوانی داشته باشد. نولته بر این باور بود که «شرم» مدنظر هابرماس با «تقصیر» مورد بیان یاسپرس متفاوت بود.

  • کمبریج ۱۳۹۶-۱۲-۰۲ ۱۷:۱۹

    نگاه مقایسه‌ای به «متن» در دیدگاه لئو اشترواس و اصحاب مکتب کمبریج؛

    گذار از اسطورۀ حی‌بن‌یقظان به رابینسون کروزوئه

    اشتراوس بر این باور است که طلیعۀ حقیقت و نیک‌بختی تنها یک‌بار و آن‌هم در هنگام حکومت پولیس یونانی بر زمین تابیدن گرفته است. وی معتقد است که در تاریخ اندیشۀ سیاسی، این تنها یونانیان بوده‌اند که توانسته‌اند ماهیت حقیقی اشیا را دریابند و به کنه حقیقت هستی دست یازند. تاریخ اندیشۀ سیاسی پس از یونانیان، تاریخ انحطاط است و دلالت‌های چنین انحطاطی را می‌توان در متون آن زمان سراغ گرفت.

  • ارسطو ۱۳۹۶-۱۱-۳۰ ۱۸:۰۲

    راهی برای ورود به مکتب اخلاق فضیلت گرایانه؛

    اخلاق فضیلت‌گرا در انحصار ارسطو(ئیان)؟

    فلسفۀ اخلاق منحصر در تمدن یونان نبوده است. بلکه قرن ها پیش از سقراط، که پایه گذار اخلاق فلسفی دانسته می‌شود، در تمدن هایی غیر از یونان وجود داشته است. به‌علاوه، اخلاق فضیلت گرایانه که با مکتب فلسفی ارسطویی پیوند خورده است، در مکاتب رقیبان وی نیز به‌وضوح دیده می شود.

  • داریوش شایگان ۱۳۹۶-۱۱-۲۹ ۱۱:۱۰

    در راستای مقام داریوش شایگان؛

    فیلسوف جهان‌بین آواره در وطن

    شایگان معتقد بود ایران واسطۀ میان غرب و هند است، به همین دلیل دچار منازعات فرهنگی بسیاری شده است و همین منازعات را نیز دلیل شکل‌گیری تمدن ایران می‌دانست./شایگان هرچند فرزند ایران است اما شخصیتی جهانی دارد. او در دوران زندگی خود بین میهن و جهان در تبعید بوده است.

  • فلسفه ۱۳۹۶-۱۱-۲۸ ۱۱:۱۸

    چرا داشتن فرم زندگی فلسفی مهم است؟

    فلسفه برای همه

    یکی از آرمان‌های روشنگری قرن هجدهم این بود که فلسفه به ساختن زندگی روزمره بپردازد؛ در این معنا، فلسفه یک «فرم زندگی» و طریقی برای انجام دادن امور است، بنابراین تفکر و فلسفیدن باید به جای صرف دانش نظری به یک سبک زندگی تبدیل شود. برای آموختن فلسفه، فرد باید به‌طور فعالی در زیست فلسفی درگیر شود که در این صورت مهم‌ترین کارکرد فلسفه «تفکر برای خود» خواهد بود.

  • آشتیانی ۱۳۹۶/۱۱/۲۸

    آسیب‌شناسی ترجمه‌ی فلسفه‌های آلمانی در ایران، در گفت‌وگو با منوچهر آشتیانی؛

    ترجمۀ متون فلسفۀ آلمان از انگلیسی فاجعه است!

    بدترین ترجمه‌ی آثار آلمانی، ترجمه‌ای است که از انگلیسی به فارسی ترجمه شود. یعنی حتی یک کلمه از آلمانی را نمی‌شود به انگلیسی برگرداند که معنای واقعی آن را نشان دهد؛ مگر اینکه چیزی از خودتان سرهم کنید. یعنی هگل به انگلیسی غیرقابل ترجمه است.

  • رضا داوری اردکانی ۱۳۹۶-۱۱-۲۵ ۱۰:۱۹

    رضا داوری اردکانی (۲)؛

    در حسرت توسعه

    جهان توسعه‌نیافته جهان قبل از توسعه نیست. جهان در حسرت توسعه نشسته و به توسعه نرسیده است. پس برای اینکه در هر راه دیگری قرار گیرد باید از این وضع آزاد شود، اکنون همه جهان و اذهان جهانیان و حتی تفسیرهایی که از متون مقدس و از معرفت و حکمت قرون سلف می‌شود پر از اندیشه‌ها و در آمیخته با قواعد و نظرهای پراکنده متعلق به تجدد است و تا این معنی درک و دانسته نشود هیچ گشایشی در کار نخواهد بود .اگر تاریخ دیگری در زندگی آدمیان رقم خواهد خورد کسانی که مرزهای پایانی مدرنیته را می‌شناسند و زشت و زیبای آن را به جان آزموده‌اند، بخت بیشتری برای قدم گذاشتن در آن دارند.

  • آوانگاردیسم ۱۳۹۶-۱۱-۲۴ ۰۹:۴۲

    دربارۀ امکان طرح بحث پیرامون «سینمای آوانگارد در ایران»؛

    سخن از یک فقدان

    اگر قرار باشد آوانگاردیسم را به معنای آنگلوساکسونی لفظ فرونکاهیم، آن‌گاه بی‌شک نه تنها در سینما بلکه در هیچ‌یک از هنرها نمی‌توان از آوانگاردیسم در ایران صبحت کرد. در واقع مسئلۀ اساسی آوانگاردیسم در ایران بلاموضوع است، زیرا با توجه به اینکه تجربۀ جدایی هنر از دیگر ساحت‌های زندگی محصول سیر تاریخی مشخصی در غرب است؛ اصولاً هیچ‌گاه ما با چنین مسئله‌ای روبه‌رو نبوده‌ایم که «آوانگاردهایمان» بخواهند علیه آن بشورند.

  • رضا داوری اردکانی ۱۳۹۶-۱۱-۲۳ ۱۱:۰۰

    رضا داوری اردکانی (۱)؛

    خردِ پیشرفت و توسعه

    فهم سیاست جهان جدید و خرد توسعه گرچه در ظاهر به اشخاص ممتاز تعلق دارد اما در حقیقت فهم خاص جهان متجدد است و آن اشخاص هم تا در این فهم شریک نشوند، مسائل سیاست و توسعه را درنمی‌یابند. اما فهم عام نمی‌پذیرد که جهان جدید در جوهر و ماهیت و از حیث فهم متفاوت با جهان‌های قدیم باشد.

  • میری ۱۳۹۶-۱۱-۲۱ ۱۲:۰۲

    حکایت احوال زار دانشگاه در ایران (بررسی موردی جواد میری) /بخش دوم؛

    بانی دورهمی‌های آکادمیک!

    فردی با چنان سابقه‌ای را از سال ۱۳۹۲ ــ تا گویا همین اواخر ــ مدیر بخش روابط بین‌الملل و همکاری‌های علمی پژوهشگاه هم کرده‌اند تا بودجه و اختیارات آن را صرف دوره‌همی‌های بی‌مصرف و سمینارهایی کند که خود پای ثابت اغلب آنهاست و می‌تواند از کنار آن، فقراتی بر رزومه موهوم خود بیافزاید و نامی در رسانه‌ها برای خود دست‌وپا کند. بر بعضی حضرات که پای ثابت این دوره‌همی‌ها و سمینارها هستند، حرجی نیست.

  • توسکانینی ۱۳۹۶-۱۱-۲۱ ۱۰:۳۱

    در باب زندگانی توسکانینی؛

     رهبر ارکستری با شور و حرارت

    تصویری که ساش از زندگی حرفه‌ای توسکانینی ارائه می‌دهد متقاعدکننده و گیرا است. وی همچنین توسکانینی را با تمامی تناقضاتش به تصویر می‌کشد. او به‌واسطۀ بدخلقی‌هایش در تمرینات مشهور بود و درعین‌حال به لحاظ شخصیتی بسیار مهربان بود.

  • میری ۱۳۹۶-۱۱-۱۸ ۰۹:۱۸

    حکایت احوال زار دانشگاه در ایران (بررسی موردی جواد میری) /بخش نخست؛

    رزومه‎های خیالی

    ابهام در عنوان رشته‌های جواد میری و محل تحصیل او ما را به مکاتبه با دانشگاه گوتنبرگ واداشت. خلاصه پاسخ دانشگاه گوتنبرگ چنین بود که نامبرده چهار سال پس از ورود به دانشگاه سوئد، «در مقطع کارشناسی ارشد رشته مطالعات ادیان» فارغ‌التحصیل شده و دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد او شامل برنامه‌ای پیوسته و چهارساله بوده است (دوره کارشناسی + یک سال کلاس‌های کارشناسی ارشد). نه نشانی از کارشناسی «ادبیات عرب و تاریخ اندیشه‌های علمی» است، نه خبری از کارشناسی ارشد «فلسفه علم».

  • دانشگاه ۱۳۹۶-۱۱-۱۷ ۰۹:۲۸

    نقدی بر اخلاق دانشگاهی در ایران؛

    دانشگاه در مثلثِ دانش، قدرت، اخلاق

    کاربرد عناوینی چون «خانم دکتر» و «آقای دکتر» که زینت‎بخش کلام دانشگاهیان ما شده‎ است چه سازوکاری از قدرت را به‎کار می‎اندازد؟ بی‎شک استفاده از این عناوین به ضرورتی در دستگاه تولید دانش پاسخ می‎دهد و احیاناً به تولید شکل خاصی از دانش در کشور یاری می‎رساند و کارکردی دارد که کم‌وبیش از آن آگاهیم. شاید یکی از مسائل سیاسی‌ـ‌‎اخلاقی ما این است که بپرسیم این عناوین درنظام آموزشی چه امکانی را برای سوژ‎ۀ چنین نظامی فراهم می‎آورد و چه امکانی را از او می‎گیرد؟

  • مجید برزگر ۱۳۹۶-۱۱-۱۶ ۱۰:۲۷

    گفت‌وگو با مجید برزگر در مورد تقابل جریان موسوم به موج نو با سینمای دروغین و ایدئولوژیک فیلم فارسی؛

    سینمای پیشرو: مقاومت و نقد شرایط

    اگر این میان‌مایگی و غرق شدن در ساده‌انگاری سینمای دیجیتال بدل به یک سنت شود، گسست در این سنت خودش می‌تواند یک نوع آوانگاردیسم باشد؛ یعنی ما در حال رسیدن به مرزی از بی‌حسی و بی‌چیزی در سینما هستیم که فکر می‌کنم از دل خاکسترهای این ققنوس حتماً جوجۀ جدیدی درخواهد آمد؛ به تعبیری باید سیری دیالکتیکی در سینما اتفاق افتد تا از دل امر منفی چیزی مثبت حاصل شود.

  • فیلمر ۱۳۹۶-۱۱-۱۵ ۱۱:۴۸

    بهزاد جامه‌بزرگ/ نگاهی به کتاب «پدرسالار یا قدرت طبیعی شاهان» رابرت فیلمر؛

    استدلال علیه جمهوری

    حامیان پارلمان و مدعیان حکومت قانون که بر این نظر استوار بودند پیدایش اولیۀ قوانین به منظور مهار و تعدیل قدرت بیش از حد شاهان بوده است، از نظر فیلمر سخت در اشتباهند، چراکه قوانین نه برای مهار پادشاهان بلکه اهرمی برای مهار مردم است که بیش از آنکه در حکومت‌های پادشاهی جلوه کند، بیشتر مورد نیاز حکومت‌های جمهوری است تا عنان کار در غیاب اقتدار پادشاه از دست نرود.

  • کوندو ۱۳۹۶/۱۱/۱۵

    گفت‌وگو با پرفسور نوبوآکی کوندو، ایران‌شناس ژاپنی؛

    به چالش کشیدن دیدگاه رایج تفکر مدرن در ایران قرن نوزدهم

    کتاب قانون اسلام و جامعه ایران اولین کتاب در مورد رابطۀ بین شریعت (قانون اسلام) و جامعۀ ایران در قرن نوزدهم میلادی است که در آن جنبه‌های حقوقی جامعۀ شهری در ایران و بافت اجتماعی را به بحث گذاشته‌ام. اتفاقی که در روندی سیاسی رخ داد تا آشکار سازم مقامات چگونه فقه را در جامعه اجرا می‌کرده‌اند و رعایا چطور از فقه بهره‌برداری می‌نموده‌اند و چگونه فقه جامعه را سامان‌دهی و تنظیم می‌کرده است.

  • شهروند ۱۳۹۶-۱۱-۱۴ ۱۱:۰۵

    سه کتاب در مورد ماهیت متغیر مسئولیت در سیاست آمریکایی؛

    تقصیر چه کسی است؟

    می‌توان نقطۀ شروع مفهوم مسئولیت را به سال ۱۹۶۸ بازگرداند، زمانی که رونالد ریگان فرماندار کالیفرنیا در یک سخنرانی در کنوانسیون ملی جمهوری‌خواهان اعلام کرد که زمان آن است که به سرزنش «جامعه» به خاطر نقص‌ها و ضعف‌های مردم خاتمه دهیم و قبول کنیم که «هر فرد مسئول اعمال خویش است». زمان کامل شدن این تغییر را می‌توان سال ۱۹۹۳ دانست، وقتی بیل کلینتون در اولین سخنرانی خود مردم آمریکا را ترغیب کرد که «مسئولیت را از همه طلب کنند» و «عادت بدِ انتظار داشتن چیزی از هیچ‌چیز را ترک کنند».

  • شهر ۱۳۹۶-۱۱-۱۱ ۱۰:۳۵

    تاثیر مصرف‌گرایی بر ماهیت شهر؛

    عقلانی شدن مصرف

    بودریار این ایده را مطرح می‌کند که جوامع پسامدرن از تکنولوژی‌های اطلاعات و ارتباطات اشباع و به عصر وانمایی (شبیه‌سازی) وارد شده‌اند. به نظر بودریار، فرهنگ‌های مصرفی اساساً مرزبندی‌های معمول بین هنر والا و هنر نازل، امور عمیق و امور سطحی، فرهنگ و کالا، دال و مدلول و نفس ایدۀ نیازهای انسانی را برای برآورده ساختن آن‌ها در ورطۀ تردید افکنده است. وی استدلال می‌کند، مصرف حاصل اشتیاق از پیش شکل‌گرفتۀ سوژۀ مجسم به اشیا یا ابژه‌ها نیست؛ کالاهای اجتماعی برای تأمین نیازهای از پیش موجود مصرف نمی‌شوند، بلکه برای دلالت بر تمایزات اجتماعی مصرف می‌شوند.

  • فیزیک ۱۳۹۶-۱۱-۱۰ ۱۳:۲۲

    درآمدی بر برخی مسائل مکانیک کوانتوم؛

    آیا مکانیک کوانتوم نظریۀ کاملی است؟

    اما اگر مکانیک کوانتوم ‎را نظریه‎ای کامل ندانیم، به دسته‎ای از نظریه‌ها می‎رسیم که نظریه‎های متغیرهای نهان خوانده می‌شوند. اگر مکانیک کوانتوم را ناقص در نظر بگیریم، می‌توانیم بگوییم سیستم قبل از اندازه‌گیری هم در آن حالت بوده است، ولی چون توصیف مکانیک کوانتوم ناقص بوده، به همین دلیل نتوانسته است حالت متعین ذره را برای ما مشخص کند و صرفاً یک برهم‌نهی از حالات ممکن را برای ما مشخص کرده است.