اندیشه

  • " قفس آهنین" جامعه مدرن ۳ روز قبل

    اشارتی به مفهوم توسعه و کارگر؛

    " قفس آهنین" جامعه مدرن

    توسعه در هیچ نقطه ای از جهان عملی مانند اعمال پیش از مدرنیته غربی نمی تواند باشد . به دیگر سخن ، توسعه در همه جای جهان اندیشه و عملی" فاوستی" است، و این اندیشه و عمل پیش از مدرنیته غربی وجود نداشته است. اندیشه و عمل فاوستی طبیعتاً به نابودی حلبی آبادها، کوخ نشینی ها، حاشیه نشینی ها و چادرنشینی های فقرا و مساکین خواهد انجامید و فقر و بیچارگی و فلاکت را تشدید خواهد کرد. توسعه مدرن در همه جای جهان دوروی دارد : روی علم و تخصص و روی استثمار و استعمار،  روی آزادی و روی سلطه، روی ارباب و صاحب کارخانه (بورژوا) و روی عمله و مستخدم کارخانه (کارگر).

  • وداع «روشنفکری دینی» با دین ۱۱ روز قبل

    نگاهی انتقادی به اظهارات اخیر دکتر عبدالکریم سروش؛

    وداع «روشنفکری دینی» با دین

    تلقی‌ای که البته ریشه در آرای مرحوم اقبال لاهوری در این زمینه دارد و مرحوم استاد مطهری درباره‌اش گفته بود «خاتمیت» نزد اقبال، «خاتمیت دیانت» است و نه «خاتمیت نبوت»! به گمان نگارنده با درک و تلقی دکتر سروش از خاتمیت، بی‌دینان عالم از هر مسلمانی، مسلمان‌ترند و اگر اصول مسلمانی برای‌شان احصا شود از هر اصل دیگری به این یکی دلبسته‌تر خواهند بود!

  • علوم انسانی و مهندسی اجتماعی ۱۲ روز قبل

    رضا داوری اردکانی؛

    علوم انسانی و مهندسی اجتماعی

    مهندسی اجتماعی سودای ساختن پیکره‌ای است که اجزاء و اعضایش باهم تناسب ندارند و در جای خود نیستند و در آن پروای چه می‌توان و چه نمی‌توان کرد وجود ندارد به این جهت در آن به علوم اجتماعی هم اعتنا نمی‌شود. حزب بلشویک به هیچ یک از علوم اجتماعی جز علم زبان مجال نداد و علم زبان و نقد ادبی را هم از آن جهت آزاد گذاشت که در آن خطری برای انقلاب نمی‌دید و نمی‌دانست که زبان و ادبیات اگر نه در کوتاه مدت، در زمانی نه چندان دور نظم تصنعی و سست بنیان را از هم می‌پاشاند.

  • چرا وایت فیلسوف تاریخ رهایی­ بخش است؟ ۱۹ روز قبل

    گفت‌وگو با محمد غفوری مترجم کتاب «هایدن وایت»؛

    چرا وایت فیلسوف تاریخ رهایی­ بخش است؟

    وایت متفکری سنت‌شکن است و کاستی­‌های نگاه پیشاانتقادی به تاریخ­‌نگاری و نقش ایدئولوژی را در آن به خوبی آشکار ساخته است. مهم­ترین نقشی که وی می­‌تواند در حوزه تاریخ‌­نگاری در ایران ایفا کند این است که مورخان را وادارد تا پیش­فرض­‌ها و بینش­‌های رشته‌­ای خود را بازبینی کنند و برخی از جزمیات را کنار گذارند.

  • ایرانشهر یعنی ادب، رواداری و مردم آزاری نکردن ۱ ماه قبل

    نگاهی به مولفه های ایرانشهر؛

    ایرانشهر یعنی ادب، رواداری و مردم آزاری نکردن

    ایرانشهر یا دولت کشور ایران دارای مولفه هایی در سیاست داخله و خارجه است که در غیبت آن کشور با بحران مواجه شده است. رعایت ادب، تشریفات، در جای خود بودن، فهم منافع ملی، تلاش برای ایران، حکومت قانون، نظام مند بودن و رعایت ترتیبات و اصول با رویکردهای واقع گرایانه و محافظه کارانه اساس سیاست ایرانشهری است.

  • هستی در هاله‌ای از فراموشی مدفون شده ۱ ماه قبل

    رویارویی هایدگر با کانت در گفت‌وگو با مهدی نصر

    هستی در هاله‌ای از فراموشی مدفون شده

    هایدگر رویکرد انسان‌شناسانه را نگاه غالب تفکر معاصر نسبت به جهان و انسان می‌داند. امروزه ما با رویکرد سوژه‌گرایانه مدرن آنقدر اطلاعات جورواجور درباره انسان داریم که انبان‌مان لبریز شده است...از نظر کانت، شخص‌مندی انسان، ترکیبی از قانون اخلاقی و احترام است. احترام گذاشتن برای چیزی، به معنای دسترس‌پذیر کردن قانون است و این یعنی نفی خودبینی و به‌درآمدن از خویشتن خویش. یعنی خویشتن انسان به پیشگاه خود خویشش، تسلیم شده است.

  • سروش توطئه‌اندیش بود ۱ ماه قبل

    گفت‌وگو با بهروز افخمی

    سروش توطئه‌اندیش بود

    از دکتر سروش بعید بود که فکر کند هیچ‌کس در سوره فکر نمی‌کند و در مورد مسائل مختلف، تحلیل و تعمق و تفکر نمی‌کنند. من آنجا متوجه شدم که ایشان شاید مطالب را نمی‌خواند یا دنبال نمی‌کند و خیلی به‌روز مطالعه نمی‌کند. سروش فکر نمی‌کند که شاید ما هم حرف‌های جالب توجهی داشته باشیم و همین‌که فکر می‌کرد ما نسبت به او موضع انتقادی داریم یا سرمقاله‌های سوره موضع انتقادی نسبت به تفکرات پوپری دارد، پس ما یک باند هستیم، درحالی‌که اصلاً این‌طور نبود.

  • بالله‌که شهر بی‌تو مرا حبس می‌شود ۱ ماه قبل

    شاعران در شهر در گفتاری از رضا داوری‌ اردکانی؛

    بالله‌که شهر بی‌تو مرا حبس می‌شود

    بودلر گرچه از مدرن‌سازی پاریس از جهتی استقبال کرده، تضادهای درونی مدرنیته و آثار و عوارض مدرن‌سازی را نیز از نظر دور نداشته است. او در ملال پاریس نشان داده است که چگونه فقر حاشیه شهر پاریس با ساختن خیابان‌های سراسری و بلوارهای روشن به درون شهر می‌آید و تضادهای جامعه جدید با پیشرفت مدرنیته آشکارتر می‌شود. او همچنین توجه کرده که شاعر نیز در جامعه جدید دیگر شأن و مقام سابق را ندارد و حکایت کرده است.

  • «عدالت اجتماعی: سراب هایکی برخاسته از بازگشت آرزوی نیاکانی یا آرمان دیرین تحقق‌پذیر در همکاری علم و فلسفه؟» ۱ ماه قبل

    مقاله موسی اکرمی در در نقد فردریش فون هایک؛

    «عدالت اجتماعی: سراب هایکی برخاسته از بازگشت آرزوی نیاکانی یا آرمان دیرین تحقق‌پذیر در همکاری علم و فلسفه؟»

    این تجلی نولیبرالیسم ملهم از اندیشه‌های کسانی چون هایک است که هوادارنش چنان آن را بر سر بازار جار زدند که بسیاری را، حتی در حکومت ایران، فریفته و شیفتۀ آن کردند؛ و چنان شد که ایران نیز، همچون آمریکا و انگلستان و شیلی و آرژانتین و برزیل و بسا کشورهای دیگر، در مسیری قرار گرفت که کاش هایک زنده بود و می‌دید و به ما پاسخ می‌داد آیا همین آرزو را برای حذف دخالت دولت در اقتصاد داشته است؟

  • ولتر و گشایشی بر تعصب‌زدایی ۲ ماه قبل

    به بهانه انتشار کتاب "رساله‌ای در باب مدارا و بردباری”؛

    ولتر و گشایشی بر تعصب‌زدایی

    ولتر  بسط اندیشه و گسترش تفکر در سطحی جهانی را  توصیه می‌کند. او با ذکر نمونه های تاریخی واقعی، به پوچی،بطلان و بیهوده گی سبعیت، تعصب و عدم‌بردباری پرداخته وبه سردمداران مدعی دین‌داری ،طبقه ی روحانیت  و بزرگان کلیسا تاخته انتقاد و عده ای از آنان را متهم به قدرت‌طلبی،‌مال‌اندوزی  وثروت طلبی می‌نماید.  

  • شمس العقل تبریزی ۲ ماه قبل

    ۲۵ آبان ، سالروز فقدان ارسطوی زمان؛

    شمس العقل تبریزی

    در روزگاری که آثار راسل به زبان فارسی ترجمه شد و فضای دانشگاهی ما را تحت تأثیر خود قرار داد، ایشان به نقد و بررسی دو اثر راسل پرداخت تا دانش پژوهان تصویری دقیق و همه جانبه از شخصیت فکری این متفکر داشته باشند و تحت تأثیر اندیشه های منفی او قرار نگیرند. هنگامی که ماتریالیست ها از نظریه جبر اجتماع طرفداری می کردند، استاد به بررسی همه جانبه پیرامون مسأله جبر و اختیار پرداخت و سرانجام کتاب نفیس جبر و اختیار را منتشر ساخت.

  • اندیشه ایرانشهری مرده است؟! ۲ ماه قبل

    درنگی بر نگاه جدید داود فیرحی؛

    اندیشه ایرانشهری مرده است؟!

    داود فیرحی می بایستی با بسط و نقد نظریه جدید خویش مشخص کند نهاد دولت ، فرهنگ و تمدن ایران ، حفظ کیان ملی و تمامیت ارضی ایران در ارتباط با سرنوشت ایران چگونه با "فقه شبیه حقوق " جایگاه فکری عملی خواهند یافت؟!

  • ایرانشهر توهم و اغراق نیست ۲ ماه قبل

    چیستی و چرایی ایرانشهر در گفت‌وگو با تورج دریایی، استاد تاریخ دانشگاه کالیفرنیا؛

    ایرانشهر توهم و اغراق نیست

    من کاملا با نظر دکتر طباطبایی هم‌عقیده هستم و فکر می‌کنم که ایشان درست می‌فرمایند. اما برای من مساله ایرانشهر اولا یک مساله تاریخی در دوره ساسانی است ثانیا یک مساله فرهنگی است. به نظر من ابعاد فرهنگی ایرانشهری یا ایرانی با ما هست و ما هر قدر هم سعی کنیم، نمی‌توانیم این را انکار کنیم. البته در طول تاریخ این ایده دستخوش تغییر و تحول می‌شود.