اندیشه

  • بیش از یک سده دچار افسون تجددیم ۳ روز قبل

    اسلام ایرانی هانری کربن در گفتارهایی از رحمتی، مرادخانی، هوشنگی و اعوانی؛

    بیش از یک سده دچار افسون تجددیم

    معمولا از نظر فهم دینی قرن هفدهم یا دوران جدید را با منازعه دکارتیان و هابزیان می‌شناسیم: دکارت الهی در مقابل هابز ملحد. ولی اهمیت این کتاب در آن است که کربن در اینجا می‌گوید در این زمانه دعوایی جدی‌تر میان افلاطونیان کمبریج و دکارتیان در جریان بود. جالب اینکه افلاطونیان کمبریج چندان با هابز مشکلی نداشتند بلکه مشکل عمده‌شان با دکارت بود، چراکه دکارت با پدید آوردن ثنویتی که نمی‌شد آن را هم ‌آورد، جهان را از جان عاری می‌کرد. این پیکار در غرب به شکست افلاطونیان کمبریج انجامید.

  • ۱۷ روز قبل

    روزنوشتی از جلال آل‌احمد

  • تاریخ‌سازانی که صدای‌شان شنیده نمی‎شود ۱۷ روز قبل

    گفت‌وگو با تورج اتابکی درباره مشروطه و تجددخواهی در ایران به بهانه تجدید چاپ کتاب «تجدد آمرانه»؛

    تاریخ‌سازانی که صدای‌شان شنیده نمی‎شود

    روحانیت چون دیگر اقشار یا گروه‌های اجتماعی یکدست یا یک قشر نیست. واقعیت این است که جانمایه مشروطه حکومت مردم و حکومت قانون بود که قرار بود متشرع هم نباشد. مشروطه‌خواهان همیشه تلاش می‌کردند بگویند که ما دین‌ستیز نیستیم اما با الهیات کاری نداریم و خودمختاری فردی‌مان را می‌خواهیم. مشروطه می‌خواست بگوید آحاد مردم در برابر قانون برابرند و هیچ ‌کس از جمله روحانیت قرار نیست که جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

  • پشیمانم درباره فرهنگ ایرانی بیشتر کار نکردم ۱ ماه قبل

    گفت‌وگو با دکتر نصراله پورجوادی؛

    پشیمانم درباره فرهنگ ایرانی بیشتر کار نکردم

    من هر روز صبح اولین کاری که می‌کنم تماشای کوه البرز از پنجره اتاقم است و این تماشا به من آرامش می‌دهد و خاطرم را جمع می‌کند که در کجا هستم و در کنار این کوه‌ها قرار گرفتم و در این خاک هستم و خورشیدی که به اینجا می‌تابد، به من حس تعلق به خاک وطن را می‌دهد.

  • سیاست در هیچ جای جهان مبتنی بر علم نیست ۲ ماه قبل

    مصاحبه رضا داوری اردکانی با روزنامه اعتماد به همراه توضیحات داوری در خصوص این مصاحبه؛

    سیاست در هیچ جای جهان مبتنی بر علم نیست

    اکنون دیگر پیر و ناتوان و خسته‌ام و مثل شما از طولانی‌شدن مدت ریاستم در فرهنگستان هم ناخشنودم و بارها استعفا کرده‌ام و اکنون هم خود را مستعفی می‌دانم./ اینکه گفته اند من مطلب گزینش شده روزنامه نگار محترم را «مورد بازبینی، ویرایش و اضافات مکتوب» قرار داده ام، به کلی نادرست نیست، اما طوری حرف زده اند که گویی قرار بوده است که ایشان از بین گفته های من هر چه را که می خواهند برای انتشار انتخاب کنند و من حق نداشته باشم که در این انتخاب دخالتی بکنم.

  • در مواجهه دیروز و امروز ۲ ماه قبل

    شماره بیست و نهم فرهنگ امروز منتشر شد؛

    در مواجهه دیروز و امروز

    کریم مجتهدی در مصاحبه با فرهنگ امروز ضمن نقد روشنفکران، از عدم درک درست آنان از سنت و تجدد سخن گفت و با بررسی تاریخی مساله از همان ابتدای مواجهه ایران با غرب تا به امروز آنچه را که بایسته جامعه روشنفکری است را گوشزد کرده است.

  • اندیشه دیروز پاسخگوی ایران فردا نیست ۲ ماه قبل

    گفت‌وگو با رسول جعفریان درباره ۴ دهه تاریخ‌نگاری و کتابداری:

    اندیشه دیروز پاسخگوی ایران فردا نیست

    از سال ۶۰ در راه حق رفتم. آنجا پاتوق نگارش آثاری از آقای مصباح علیه مارکسیسم بود. بحث‌هایی که در تلویزیون میان آقای مصباح و سروش از یک طرف و احسان طبری وگویا فرخ نگهدار از طرف دیگر بود. این جزوات را وقتی به اصفهان می‌رفتم با خودم می‌بردم و یادم است که حداقل یک‌بار سال ۵۹ یک‌بار این جزوات را جلوی دانشگاه اصفهان می‌فروختم، از هر کدام از جزوات ۱۰ تا ۲۰ نسخه برده بودم و از جمله آن نقدهای ۷ جلدی درباره حرکت، علت و معلول و غیره که تقریبا بهترین نوشته‎های آن موقع بود. برخی را آقای مصباح و بخشی را شاید مثل جزوه حرکت، آقای دکتر احمدی نوشته بود.

  • از آیین مغان تا مکتب جندی شاپور ۲ ماه قبل

    درآمدی بر سیر فرزانگی و حکمت در ایران باستان؛

    از آیین مغان تا مکتب جندی شاپور

    پولس پارسی را باید بزرگترین فرزان و حکیم مکتب جندی شاپور یا خسروانی بدانیم که تا حدودی ، البته نه چندان زیاد ، توانست حکمت و فرزانش باستانی ایرانی را با فلسفه یونانی پیوند دهد و آن را به حکمای ایرانی مسلمان انتقال دهد کاری که بعدها حکیم بزرگ ایرانی یعنی سهروردی و بعدها صدرالدین شیرازی آن را پی گرفته و به اوج رساندند البته کار پاولوس پارسی در نگارش برخی متون و شروح به پارسی پهلوی کار بسیار ارزشمندی است و شاید بتوان گفت زبان فارسی بعد از زبان یونانی دومین زبان در جهان است که متون فلسفی برهانی بدان نگارش شده اند .