اندیشه

کل اخبار:218

  • ۱۳۹۷-۰۷-۱۸ ۱۶:۰۰

    اندیشه‌ روزگاران کهن / دکتر ژاله آموزگار

    نوشتار حاضر نمایانگر بخش کوچکی از اندیشه‌های روزگاران کهن است که در اوراق ادبیات باستانی ما ثبت شده و نشان می‌دهد که ایرانیان در آوردگاه تفکر و استدلال نیز اسبان خود را به شایستگی تازانده‌اند.

  • بهار ۱۳۹۷/۰۶/۳۱

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۳)؛

    ملک الشعرای بهار، شاعر، سیاستمدار یا متفکر

    ملک‌الشعرا متفکر نیست تا برای خودسالاری تفکر با زبان شاعرانۀ پارسی درآویزد؛ گرچه شاید او را محیط و مسلط بر زبان خوانده‌اند. ملک‌الشعرای دربار مظفرالدین شاه و مداح او همان کسی است که قصیدۀ دماوند و جغد جنگ را سروده است و از توس برای مظفرالدین شاه مدح‌نامه می‌نویسد و این شاه علیل و بی‌کفایت را خدایگان سلاطین عالم و شهریار کارآگاه می‌خواند.

  • ۱۳۹۷-۰۶-۲۵ ۱۶:۴۰

    طالب‌زاده: «هیوم» مساله زمان را از سیطره اندیشه‌ورزی نظام‌های کلاسیک خارج کرد

    سمینار «زمان در چند افق» به همت موسسه مینوی خرد روشن و با همکاری مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

  • کمبریج ۱۳۹۷/۰۶/۲۱

    پاسخ جرج کلوسکو به پرسش‌های «فرهنگ امروز» درباب رویکرد مکتب کمبریج در تاریخ‌نگاری اندیشه؛

    آن‌ها در اشتباه‌اند!

    من از ایدۀ مجموعه‌ای از روش‌ها در تاریخ اندیشه حمایت نمی‌کنم. آنچه باید انجام شود، سؤالات معین و شرایط مشخصی است که باید مورد بررسی و پژوهش قرار گیرد. من با این ایده موافق نیستم که چارچوب‌های معینی وجود دارند که باید مورد استفاده قرار گیرند. به‌نظرم این مسئله بیش‌ازحد سخت‌گیرانه و انعطاف‌ناپذیر است. چنین چارچوب‌هایی بیش از آنکه سودمند باشند، به احتمال زیاد به خطا یا سردرگمی منتهی می‌شوند.

  • ۱۳۹۷-۰۶-۱۷ ۱۷:۰۰

    یدالله موقن: تاریخ هر قومی پیامد اسطوره‌های آن قوم است

    یدالله موقن مترجم کتاب‌های «اسطوره دولت» و «فلسفه صورت‌های سمبولیک: اندیشه اسطوره‌ای» می‌گوید: بشر از همان آغاز تاریخ خود به ساختن اسطوره‌ها پرداخته است. نخستین کسی که اسطوره را به‌طور جدی مطالعه می‌کند جام باتیستا ویکو، فیلسوف ایتالیایی است.

  • ۱۳۹۷-۰۶-۱۴ ۱۵:۲۰

    هایدگر یک اندیشه بی‌پایان است

    درسگفتارهای کتاب «درآمد به متافیزیک»، در اوج فعالیت‌های سیاسی هایدگر بعد از استعفایش از ریاست دانشگاه فرایبورگ ارایه شده است و به یک معنا نشان‌گر تجدید نظری در رویه‌های سیاسی او هم هست. برخی آن را سیاسی‌ترین اثر هایدگر می‌دانند.

  • ۱۳۹۷-۰۶-۱۲ ۱۷:۰۰

    پشت اندیشه‌های انتقادی چه خبر بود؟/ ریمون آرون و افیون روشنفکران در گفت‌وگو با احمد نقیب‌زاده

    آرون بیش از همه تحت‌تاثیر ماکس وبر قرار داشت. او کسی بود که فرانسوی‌ها را با ماکس‌وبر آشنا کرد و توانست این کشور را که در فضای بسته دورکیم قرار داشت، برهاند.

  • ۱۳۹۷-۰۶-۰۶ ۱۶:۲۰

    اندیشه حکومت اسلامی بین علما از زمان شیخ صدوق بوده است

    سیدحسن قریشی اعتقاد دارد که در هنگامه انقلاب مشروطه خواهی مردم ایران، شهر قم و مدارس علمیه آن بدل به پایگاهی برای روشنفکران شده بودند و مورخانی چون سیداحمد کسروی و ناظم‌الاسلام کرمانی در کتاب‌های خود به این مهم اشاره کرده‌اند.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۳۰ ۱۲:۴۰

    هایدگر اندیشه را یک عمل و تجربه می داند/ همگی دچار فقر تفکریم

    هایدگر به ما می گوید که ما اندیشه نمی کنیم، او صراحتاً می گوید حتی آنان که به صورت تخصصی فکر می کنند، یعنی سر و کارشان با فلسفه است و دانش، آنان نیز نمی اندیشند، و همگی دچار فقر تفکریم.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۶ ۱۱:۴۰

    گفت‌وگو با استاد دانشگاه پتسدام آلمان: نمی‌توان با تفکرات تقلیدی صدراشناس شد/ رهایی از اجاره‌نشینی فکری

    حمیدرضا یوسفی، استاد دانشگاه پتسدام آلمان که به‌تازگی کتاب «اندیشه‌های صدرایی در آینه نگاه معاصر» از وی منتشر شده می ‌گوید: با کارهای جسته و گریخته و تفکرات تقلیدی نمی‌توان صدراشناس شد و در جهان حرفی برای گفتن داشت. ما نیاز مبرم به یک کرسی صدرا شناسی داریم که اساسنامه علمی دارد و آثار صدرا در آنجا از صفر تا صد نگهداری می‌شود.

  • ۱۳۹۷-۰۳-۰۱ ۱۷:۰۰

    بحران فکری در دنیای اسلامی/ گفت‌وگو با سیدحسین نصر درباره وضعیت عرفان، اندیشه و فلسفه‌ اسلامی

    وضعیت فعلی وارث وضع دهه‌های گذشته و قبل از انقلاب است و برای درک ریشه‌های آن باید اول به گذشته توجه کرد. در تمدن سنتی اسلامی هر نوع دانش منظم و حتی دانش وراء عقل بشری یعنی عرفان علم بود، از فقه گرفته تا ریاضیات، از «قانون مسعودی» بیرونی درباره‌ نجوم گرفته تا «تجرید [الاعتقاد]» خواجه نصیرالدین طوسی در کلام، از «نورالعلم» ابوالحسن خرقانی گرفته تا «معیارالعلم» غزالی که اولی در عرفان است و دومی در منطق.

  • ماکیاوللی ۱۳۹۷-۰۱-۲۸ ۰۹:۵۲

    هاروی منسفیلد/ زندگی و اندیشه نیکولو ماکیاوللی؛

    ماکیاول خون‌آشام؟!

    تاثیر ماکیاوللی بر اعصار پس از خود را باید به دو قسمت تقسیم کرد:آن چه که به نام او چسبانده شده و آنچه که از طریق آثار دیگران شناخته می‌شود امّا مورد تصدیق ماکیاوللی نیست. بالواقع از همان آغاز نام ماکیاوللی به ننگ آلوده شده و صفت "ماکیاوللی گونه "هیچ گاه لقب قابل ستایشی نبوده است. در نمایشنامه هنری ششم، اثر ویلیام شکسپیر، یکی از تبهکاران نمایش ادعا می‌کند که حتی از "ماکیاول خون آشام "(murtherous Machevil)هم برتر است.

  • فرهادپور ۱۳۹۶-۱۲-۲۱ ۱۲:۵۳

    بهزاد جامه‌بزرگ/ پروژه فکری مراد فرهادپور قصد  دارد گره از کدام مشکل معرفتی ما باز کند؟

    کور می کند، شفا نمی دهد

    مراد فرهادپور اگر به درست یا غلط مروج یک گرایش فکری خاص یا علاقه مند به یک یا چند فیلسوف و روانکاو چپ است، هرگز خطر نمی کند که در راه اشاعه مطلوب خود با سنت های فکری جغرافیا و تاریخی که پای در آن دارد، درگیر شود.

  • ۱۳۹۶-۱۲-۱۶ ۱۳:۰۰

    تاریخ اندیشه‌نویسی در ایران به سمت سوپراستارنویسی رفته است

    داریوش رحمانیان گفت: تاریخ اندیشه سیاسی ایران در روزگار قاجاریه را نمی‌شود، درست و دقیق نوشت، مگر با تکیه بر انبوهی از رسالات و کتاب‌ها و حتی مندرجات پاره‌ای از نشریات و روزنامه‌ها و مطبوعات آن روزگار و همان‌گونه که می‌دانید بخشی از این رساله‌ها به صورت نسخه خطی مانده‌اند و در دسترس پژوهشگران نیستند.

  • شماره 21 ۱۳۹۶-۱۲-۱۳ ۱۰:۳۹

    شمارۀ ۲۱ فرهنگ امروز منتشر شد؛

    شماره بیست و یکم نشریه «فرهنگ امروز» منتشر شد

    در این شماره آرای یکی دیگر از روشنفکران پرمخاطب ایرانی یعنی مصطفی ملکیان مورد نقد و بررسی قرار گرفته است؛ در واقع پروندۀ برهان عقیم که پرونده‌ای است دربارۀ تبعات و نتایج پروژۀ عقلانیت و معنویت مصطفی ملکیان، در ادامۀ راهی است که فرهنگ امروز جهت سنجش عیار اندیشۀ متفکران ایرانی در پیش گرفته است. اما این پرونده یک تفاوت اساسی با پرونده‌های پیشین دارد...

  • ۱۳۹۶-۱۲-۰۸ ۱۱:۴۰

    فاضلی: شریعتی ابژه جدی جامعه ماست

    نعمت‌الله فاضلی در همایش «بازخوانی آرا و اندیشه‌های دکتر شریعتی» گفت: شریعتی ابژه جدی ماست و به همین دلیل است که مردم با آن شوخی می‌کنند. امروز شریعتی دیگری مطرح است که غیرشریعتی است که در دانشگاه از آن بحث می‌شود و اتفاقا ارتباط نزدیکی با زندگی روزمره و کلانشهرها دارد. به‌نظر می‌رسد که هرچه جلوتر برویم این شریعتی هم بیشتر جلو می‌رود.

  • ۱۳۹۶-۱۰-۱۷ ۱۳:۲۰

    مصطفی ملکیان از کتاب «فلسفه اندیشه دینی» می‌گوید

    نشست معرفی و بررسی کتاب «فلسفه اندیشه دینی» چهارشنبه ۲۰ دی ماه در سرای اهل قلم برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۶-۱۰-۰۳ ۱۶:۴۰

    علیه خودکامگی میانمایگان/ سرمایه داری و سوسیالیسم در اندیشه نیچه

    سوسیالیسم خودکامگی میانمایگان است و هدفش برابری و یکسان‌سازی از طریق فرومایگی و ابتذال و عوام‌گرایی است.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۲۱ ۱۳:۲۰

    اولین نشست آشنایی با جریان های معاصر اندیشه عربی برگزار می شود

    نشست اندیشه مقاصد الشریعة در شاخ آفریقا، اولین نشست از سلسله نشست های آموزشی آشنایی با جریان های معاصر اندیشه عربی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۰۸ ۱۶:۰۰

    برگزاری بیست و ششمین نشست از سلسله نشستهای اندیشه و تمدن ایرانشهری

    بیست و ششمین نشست از سلسله نشستهای اندیشه و تمدن ایرانشهری برگزار می شود.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۰۱ ۱۷:۰۰

    عباس منوچهری: شریعتی چالشگر آگاهی‌بخش

    گاهی فردی به چیزی متهم می‌شود یا خصوصیتی به کسی یا چیزی اطلاق می‌شود، گاهی نیز بحثی نظری و تئوریک مطرح می‌شود. مثلا یک بار شریعتی را متهم می‌کنیم که این پیامدهای خاص از گفتار و کردار او نشات می‌گیرد و یک بار هم بحث از تجزیه و تحلیل آرا و اندیشه‌های شریعتی است، بنابراین باید میان این دو رویکرد تمایز گذاشت.

  • ۱۳۹۶-۰۸-۲۱ ۱۰:۰۰

    نقد مناسبات اندیشه در ایران/ داستان اسفناک مرشدپرستی

    دانشجویان علوم انسانی و اجتماعی به جای جدیت در خوانش متون اصلی و تلاش برای ساختن یک مبنای جدی و ایستادن در آن جایگاه، تکیه بر سایه مریدی همه چیز دان می دهند و به جدل های غیر علمی می پردازند.

  • ۱۳۹۶-۰۸-۱۴ ۱۰:۰۰

    چهل‌وپنجمین درس‌گفتار اندیشه وعمل برگزار می شود

    چهل‌وپنجمین درس‌گفتار ماهانه «اندیشه و عمل» با موضوع امام موسی صدر و تجربۀ دیگرپذیری و با سخنرانی دکتر هادی خانیکی برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۶-۰۷-۲۴ ۱۰:۰۰

    تقویت فرهنگ تفکر، رنگین تر از هر دگرگونی اجتماعی است

    نویسنده کتاب «اندیشه ورزی؛ رنگین تر از یک انقلاب» با بیان اینکه تقویت تفکر درجامعه از وجود یک انقلاب یا یک دگرگونی اجتماعی هم رنگین تر است، گفت: شعار کتابم هر ایرانی یک کرسی اندیشه ورزی است.

  • ۱۳۹۶-۰۷-۱۵ ۱۵:۲۰

    ‌اسطوره‌های ایرانی اندیشه یا کارکرد؟

    سرزمینی که از دیرباز اسطوره می‌ساخته و تقدیس می‌کرده است

  • فلسفه ۱۳۹۶-۰۶-۱۱ ۱۱:۲۴

    بهره‌گیری از رمان در فلسفه؛

    وقتی فیلسوف‌ها هوس رمان‌نویسی می‌کنند

    فلسفه معمولاً خشک و بی‌روح است و بیش از آنکه با هنر سروکار داشته باشد با ریاضیات دمخور است. اما برخی از فلسفه‌ها، در رابطه با زبان، شیطنت یا حساسیت شاعرانه نشان می‌دهند. اثر بزرگ هگل، «پدیدارشناسی روح»، را می‌توان به‌عنوان رمانی مطالعه کرد که در آن شخصیت‌ها، یعنی ارواح تجسدیافته، در جهان و تاریخ گام‌به‌گام به پیش می‌روند.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۱۱ ۱۲:۰۰

    اندیشه شیخ فضل الله واکاوی نشده است/ تفاوت مشروطه و انقلاب اسلامی

    محمدحسن رجبی دوانی گفت: تفاوت حرکت مشروطه و حرکت انقلاب اسلامی این بود که در مشروطه وجه سلبی حرکت معلوم بود اما وجه ایجابی معلوم نبود.

  • جمادی ۱۳۹۶/۰۴/۱۷

    زمینه و زمانه ژان ژاک روسو در گفت‌وگو با سیاوش جمادی؛

    فیلسوف آزادی

    من فکر می‌کنم باور روسو یک دین دنیوی شده است، عواقب دین دنیوی شده نیز یعنی حکومتی است که بر مبنای حقایق اشباع شده است یعنی خوب چیست، بد چیست، باید چیست، نباید چیست و... بنابراین، خود جامعه، حرکت آن، عقلانیت جمعی، جامعه مدنی که بعدا توسط هگل مطرح می‌شود، برای ژان ژاک روسو اصالت ندارد.

  • ارسطو ۱۳۹۶-۰۴-۱۴ ۰۸:۳۴

    نگاهی به شاخصه‌های مدنظر ارسطو در اخلاقِ تعلیم و آموزش؛

    حکمت عملی و ذات دانش اخلاقی

    شاید شجاعت مهم‌ترین فضیلت یک معلم نباشد، گرچه گاهی در شغل یک معلم به کار می‌آید. اگر معلمی از مافوق‌های خود بترسد و هرگز نتواند با نظرات آن‌ها مخالفت کند، این معلم، معلم خوبی نخواهد بود. یک معلم باید این قدرت را داشته باشد که بر آرای خود تکیه کرده و بر آن‌ها پافشاری کند. یک معلم باید شجاعت برقراری نظم در کلاس را داشته باشد. البته زمانی که نظم را در کلاس حفظ می‌کنیم باید به حد وسط نیز توجه داشته باشیم.

  • ۱۳۹۶-۰۴-۱۱ ۱۱:۲۰

    شش گفتار درباره اندیشه آزادی از نگاه اندیشمندان

    کتاب «شش گفتار درباره اندیشه آزادی» می‌کوشد تا با پرهیز از پیچیدگی‌های زبان فلسفی به معرفی اندیشه گروهی از اندیشمندان و فلاسفه صاحب نام زمانه بپردازد که نقش بی بدیلی در توسعه و تحول مفهوم امروزین آزادی داشته‌اند.