روشنفکری

کل اخبار:133

  • ۱۳۹۶-۱۱-۲۳ ۱۰:۴۰

    «روشنفکری» مفهومی برآمده از جوامع مدرن است

    خسرو ناقد در کتاب «خردکشی: روشنفکران و انقلاب اکتبر» نوشته است: اگر عصر روشنگری را آغاز پی‌ریزی دوران مدرن در نظر بگیریم که در آن جهان‌نگری و نظام ارزشی و شیوه تفکر اروپائیان یکسره از نو شکل گرفت، شاید بتوان مفهوم «روشنفکری» را زائیده روح جنبش روشنگری دانست.

  • ۱۳۹۶-۱۱-۰۲ ۱۲:۴۰

    چگونه دیکتاتوری و روشنفکری هم‌آغوش می‌شوند؟

    وقتی متفکر در دامی می‌افتد که از آن دامن برچیده بود

  • ۱۳۹۶-۱۰-۳۰ ۱۲:۴۱

    ناتوانی جریان روشنفکری در ایران از ارائه فلسفه سیاسی منسجم

    جریان روشنفکری در ایران که تبلیغ فلسفه سیاسی مدرن را برعهده دارد، نه فقط ناموفق بوده است که با بحران مرجعیت سیاسی مواجه است. این بحران ریشه در مشکله عمیق تری با عنوان بحران فلسفه سیاسی دارد.

  • بابک احمدی ۱۳۹۶-۱۰-۲۳ ۱۱:۵۴

    بهزاد جامه‌بزرگ/ دربارۀ خدمت و خیانت بابک احمدی به تکوین اندیشۀ معاصر ایران؛

    ابرقهرمان نسل سوخته

    تألیف-ترجمه‌های بابک احمدی اگر در مقطعی به مصداق پادشاهی یک‌چشم در شهر کورها می‌توانست در عصر خود راهنمایی و ارشاد کند، امروزه نمی‌تواند چندان گره‌گشا باشد. آثار احمدی از نقطه‌ای که امروز در آن ایستاده‌ایم به‌طور جدی می‌تواند مورد نقادی قرار گیرد. «آشفتگی و بی‌معنایی»، ترجیع‌بند نقدهای بسیاری بوده است که طی دو دهۀ گذشته دربارۀ آثار احمدی نوشته شده است.

  • ۱۳۹۶-۱۰-۱۸ ۰۹:۲۰

    رضا مختاری: کشف حجاب؛ سیاست تجددخواهی غربی یا پُز روشنفکری

    رضا مختاری اصفهانی، پژوهشگر تاریخ به مناسبت هفدهم دی‌ماه برابر با سالروز واقعه کشف حجاب گفت: «محمدعلی فروغی» هم از جمله مخالفان کشف حجاب به شیوه اجباری بود. گویا یکی از دلایل کنار گذاشتن او اختلاف سلیقه در این موضوع بود.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۲۷ ۱۶:۴۰

    روشنفکری نتیجه ناخواسته دانشگاه/ نسبت تفکر ایرانی با دانشگاه در گفت‌وگو با تقی آزادارمکی

    در ایران دانشگاه تابعی از نهاد سیاست یا دولت است. چون تابع است، متاثر از دستورالعمل‌ها و سیاست‌های نظام دانشگاه است؛ اما چگونه عمل می‌کند؟ به‌واسطه نیروهایی که در دانشگاه وجود دارد. به‌واسطه بوروکرات‌هایش، به تعبیری بوروکرات‌هایش عامل نظارت بر دانشگاه و دانشگاهی‌اند، تا دیگرانی یا نیروی بیرونی از دانشگاه.

  • انقلاب ۱۳۹۶-۰۸-۰۶ ۰۸:۰۲

    سهم روشنفکران در انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه؛

    انقلاب اکتبر و بلشویسم فرهنگی برای روشنفکران

    در فردای پس از رخداد انقلابی که به تعبیر تروتسکی «به آن خیانت شد»، تنها هنر و نویسنده‌ای مجال سخن و حق حیات یافت که به خدمت بلشویسم فرهنگی درآمد؛ لذا این امر بعد از انقلاب اکتبر یک نتیجۀ مشهود یافت، به‌این‌ترتیب که عمدۀ آثار نویسندگان و تولیدات هنری در ادبیات، فلسفه، نقاشی، نمایش، سینما و دیگر عرصه‌ها سویه‌ای به‌شدت سیاسی پیدا کرد.

  • ۱۳۹۶-۰۷-۲۹ ۱۶:۴۰

    شـبه‌آگاهی روشنــفکرانه

    جریان روشنفکری چه نسبتی با پیوستار جامعه ایران دارد

  • ۱۳۹۶-۰۷-۲۴ ۱۳:۴۱

    غایت علم مدرن تسلط است/ تاریخچه شکل گیری رویکرد علم مدرن در غرب

    شهریار زرشناس گفت: علم مدرن چون غایتش تسلط بود این شد که به طور ذاتی به اصالت تکنیک معتقد شدند. چون علم تکنیک محور می تواند سلطه را محقق کند

  • شماره 19 ۱۳۹۶-۰۷-۱۱ ۱۲:۱۲

    شماره نوزدهم نشریه فرهنگ امروز منتشر شد؛

    سایه سنگین پدر خوانده

    شماره نوزدهم فرهنگ امروز به مناسبت صدمین سالگرد این انقلاب پرونده اندیشه خود را به بررسی تاثیر این انقلاب بر روشنفکری ایران اختصاص داده است. طرح روی جلد و همچنین عنوان «پدرخوانده» گویای این مطلب است که فرهنگ امروز در این شماره میراث انقلاب اکتبر و چپ انقلابی را برای جامعه روشنفکری ایران و تاثیرات آن در حوزه اندیشه، ادبیات، تاریخ نگاری، فلسفه علم و ... با قوام یافتن اندیشه چپ در ایران رخ داده را مورد بررسی قرار داده است.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۲۲ ۱۰:۲۰

    روشنفکری دینی ما کپی برداری است/ نواندیشی دینی یا احیاگری دینی؟

    محمد محمدرضایی با بیان اینکه روشنفکران دینی ما کپی برداری صرف از متفکران مغرب زمین می کنند، گفت: هیچکدام از مبانی مطرح شده توسط روشنفکران دینی سکولار از اتقان لازم برخوردار نیست.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۰۴ ۱۶:۲۱

    دیالکتیک روشنفکران غرب مدرن با علمای شرق شیعی

    رساله‌های فقهی- سیاسی و اعلامیه‌های علمای شیعه درخصوص غرب به راحتی گویای این واقعیت است که شناخت فلسفی و اندیشه‌ای غرب متأخر از شناخت حسی آن بوده است.

  • ۱۳۹۶-۰۴-۰۳ ۱۷:۰۰

    روشنفکر در میدان

     تاملی بر نگاه ژان پل سارتر به سیاست در صد و دوازدهمین سالگرد تولد او

  • سارا شریعتی ۱۳۹۶-۰۴-۰۳ ۱۰:۲۲

    گفتاری از سارا شریعتی (۱)؛

    چرا باید علوم انسانی بخوانیم؟

    در جهان امروز که جهان قطعه‌قطعه شده‌ای است، جهانی که به شکل پارادکسیکال هم جهانی‌شدن آن را یک‌پارچه می‌کند و هم در واکنش به جهانی‌شدن دارد قطعه‌قطعه می‌شود، اگر ما این سنت حسنۀ جابه‌جایی و رفتن به جایی که منتظر ما نیست را انجام ندهیم، همیشه زندانی و محصور یک قوم و قبیله باقی می‌مانیم، ذهن‌های بسته و تنگ خواهیم داشت.

  • ۱۳۹۶-۰۳-۲۱ ۱۷:۰۰

    نابرابری: مسئله دیروز، امروز و فردای جامعه/ پاسخ‌های سعید مدنی به ٢ پرسش درباره نسبت شریعتی با وضع کنونی

    مدنی در ادامه اقتراح از روشنفکران درباره شریعتی به دو پرسش پاسخ می‌دهد: ١) بحران امروز ما و ‏پرسمان اصلی این دوران را چه می‌دانید؟ ۲) با توجه به میراث شریعتی و پیشینه و پشتوانه هم‌اندیشی و هم‌سخنی در ‏سرمشق گفتمانی و صورت‌بندی معرفتی دوران او، اکنون چه راه‌حل، خروج و برون‌رفتی ارائه می‌دهید؟

  • ۱۳۹۶-۰۳-۰۲ ۱۳:۰۰

    شهریار زرشناس: روشنفکری در تضاد با دین متولد شد/ تطور روشنفکری در ایران

    شهریار زرشناس گفت: روشنفکر، در بدو تولد در تضاد با دین متولد شده، پس مفهوم روشنفکر دینی، مفهومی پارادوکسیکال و نا صحیح است.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۳۰ ۱۱:۰۱

    سیر تکون علوم انسانی مدرن در بستر تمدن جدید غرب/ مواجهه ما با غرب

     محمدرضا قائمی ‏نیک گفت: منازعه‌ای که بین روشنفکران و اسلام‏گرایان مطرح است این است که آیا ما خودمان را به عنوان یک کشور جهان سومی و توسعه‏ نیافته تلقی کنیم که باید مسیر توسعه را طی کنیم؟

  • ۱۳۹۵-۱۲-۰۸ ۱۸:۴۰

    ستاره جرگه روشنفکری/ بررسی و نقد آثار همایون کاتوزیان

     بررسی و نقد آثار همایون کاتوزیان در کنفرانس جامعه شناسی تاریخی ایران با سخنرانی ساعی، قانعی‌راد، خانیکی، مالجو، آقاجری،جلایی‌پور، کاشی، ملایی‌توانی، توفیق و کاتوزیان برگزار شد.

  • ۱۳۹۵-۱۱-۲۰ ۱۶:۴۰

    شیفتگی در برابرغرب/ نقدی به داریوش شایگان؛ نگاهی به معنای بازگشت به ناکجاآباد

    راهی که شایگان در به در به دنبال آن است و آن را تنها راه پنهان کردن این غیبت تاریخی می‌داند، همانا نقشی است مضاعف!

  • ۱۳۹۵-۱۱-۲۰ ۱۶:۲۰

    شاهد زنده روشنفکری ایرانی هستم/ هویت چهل‌تکه ایرانی در گفت‌وگو با داریوش شایگان

    فردید ملغمه عجیبی بود. البته من او را خیلی نمی‌شناختم، هیچ‌وقت هم نفهمیدم چه می‌گوید. گاهی چند جرقه‌ای در حرف‌هایش آشکار می‌شد. آنچه در سخنان فردید موجب شگفتی من می‌شد، ناآگاهی کلی او نسبت به گسست‌های تاریخی بین تمدن‌ها بود، انگار می‌خواست با نگاه شعبده‌بازانه‌اش از فراز قرون آسمان را به ریسمان گره بزند.

  • ۱۳۹۵-۱۱-۱۶ ۱۶:۰۰

    روشنفکری ذهنی، بدویت عینی/ نقدی بر فیلم «نگار» به کارگردانی رامبد جوان

    فیلم‌نامه دارای حفره‌های زیادی است و کارگردان سعی دارد با تقطیع پلان‌ها و کارگردانی پرتحرکش –که اصلا هم بد نیست- حفره‌های فیلم‌نامه پوشانده شود.

  • ۱۳۹۵-۱۰-۱۱ ۱۰:۴۰

    مهرجویی: موافق واژه روشنفکری نیستم/ هیچگاه روشنفکر نداشته‌ایم

    داریوش مهرجویی در مراسم رونمایی از کتاب «دو خاطره» گفت: با استفاده از واژه روشنفکر موافق نیستم؛ به منورالفکرها می‌گویم خردورز. ضمن اینکه ما هیچگاه روشنفکر نداشته‌ایم.

  • ۱۳۹۵-۰۹-۲۴ ۰۸:۰۰

    بررسی وضعیت روشنفکری دینی ایران در مقایسه با آسیا

    میزگرد «وضعیت روشنفکری دینی در ایران در مقایسه با آسیا» با حضور فرید العطاس و دکتر سید جواد میری در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۵-۰۹-۰۶ ۱۷:۲۰

    حاتم قادری: روشنفکران فکر می‌کنند تایید شده تاریخند

    شهروند پویا نه حاضر است تبدیل به چریک شود و نه مثل جوانان امروزی فکر می‌کند یک عمر بیشتر ندارد و تنها دغدغه‌اش این است که آن را چطور بگذراند. امروز کمتر جوانی در پی چریک اجتماعی یا چریک شهروندی شدن است و به همین دلیل من معتقدم ما نیازمند جوامع کوچکی در دل جامعه بزرگ هستیم که پرسش‌های بنیادین در آنها قابل طرح باشد. این جوامع کوچک نیازمند روشنفکرانی هستند که رنج تعلیق‌های پاسخ‌ها را تحمل کنند و دنبال پاسخ سریع نباشند.

  • ۱۳۹۵-۰۸-۱۱ ۱۶:۰۰

    سه حلقه‌ بررسی اندیشه‌های هابرماس در ایران از دیدگاه قانعی‌راد

    محمد امین قانعی‌راد در نشست نقد و بررسی کتابش با عنوان«هابرماس و روشنفکران ایرانی»، از تلاشش برای بررسی سه حلقه‌ای که در ایران از اندیشه‌های هابرماس استفاده‌کرده‌اند، سخن گفت؛ حلقه اندیشمندان مرکز تحقیقات استراتژیک، حلقه ارغنون و حلقه اندیشمندان مقیم خارج از کشور.

  • تورج اتابکی ۱۳۹۵-۰۷-۲۸ ۱۱:۱۴

    تورج اتابکی؛

    نگاهی به تاریخ‌نگاری چپ‌گرا: از کهن تا نو

    مورخ چپ نواندیشِ حیات اجتماعی کارگران و تهیدستان (labouring poosr)، در کنار تأکید بر تحلیل طبقاتی و روابط اقتصادی، فقط راوی مبارزات کارگری، آن هم تنها در اشکال تند آن نیست. نمی‌خواهد روایتش تنها تاریخ اتحادیه‌ها و سازمان‌های کارگری را به دست دهد. در این گرایش نو، مورخ، زندگی روزمره کارگران را، آن‌گاه که حتی نشانی از «مبارزه» هم نیست، روایت می‌کند.

  • ۱۳۹۵-۰۷-۲۴ ۱۸:۴۰

    نشخوارهای فرهنگی/ نگاهی انتقادی به نقد و نظرهایی که در جریان روشنفکری امروز ما مطرح است

    «نشخوار فرهنگی» مفهومی است که برای نخستین بار عابد الجابری، روشنفکر عرب اهل کشور مغرب به کار برد. او در نقد تاریخ اندیشه عرب مدعی بود که اعراب بعد از «عصر تدوین» (در زمان خلافت عباسیان) چیز جدیدی به اندیشه خود نیفزوده‌اند و تنها به نشخوار میراث اندیشه پیشینیان‌شان بسنده کرده‌اند؛ «نوشخوار فرهنگی، پدیده‌ای که چاشنی آن تالیفات فراوانی است که هر یک تکرار دیگری است؛ تالیفاتی که مملو از فرهنگ ایستایی است.»

  • ۱۳۹۵-۰۶-۱۳ ۱۰:۲۰

    جریان روشنفکری به بهانه مبارزه با استبداد به استعمار متوسل می شود

    موسی حقانی گفت: جریان دینی تقابل با استعمار را در اولویت می داند ولی جریان روشنفکری شعار تقابل با استبداد می دهد و در آن هم صداقت ندارد و به بهانه مبارزه با استبداد به استعمار متوسل می شود.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۳۱ ۱۱:۰۰

    ضعف و قوت های جامعه شناسی ایران/ روشنفکری، مزاحم علم است

    تقی آزاد ارمکی، استاد جامعه شناسی دانشگاه تهران ضمن برشمردن جریان های موجود در جامعه شناسی ایرانی و بیان نقاط ضعف و قوت جامعه شناسی در ایران توهمات روشنفکری را مزاحم دانش جامعه شناسی دانست.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۲۷ ۱۴:۲۰

    جریان‌های روشنفکری ایران در «واسازی متون جلال آل‌احمد» به روایت مجتبی گلستانی

    «واسازی متون جلال آل‌احمد» یکی از تازه‌های نشر نیلوفر است که نظرات انتقادی مجتبی گلستانی را درباره افکار و آثار آن نویسنده فقید و جایگاهی که در جریان‌های روشنفکری ایران بازی کرده است، دربردارد.