عقلانیت

کل اخبار:47

  • دیروز ۱۲:۲۰

    نشست «عقلانیت و تمدن اسلامی» برگزار می‌شود

    نشست «عقلانیت و تمدن اسلامی ۱» از سوی مجمع فلاسفه ایران ۵ اردیبهشت ماه برگزار می‌شود.

  • ۱۳۹۷-۰۱-۲۷ ۱۴:۲۰

    نشست مفهوم‌شناسی شاخصه‌های عقلانیت وحیانی برگزار می‌شود

    نشست مفهوم شناسی شاخصه های عقلانیت وحیانی، سومین پیش نشست کنگره توسعه و تعالی علوم بر پایه عقلانیت وحیانی برگزار می شود.

  • شماره 21 ۱۳۹۶-۱۲-۱۳ ۱۰:۳۹

    شمارۀ ۲۱ فرهنگ امروز منتشر شد؛

    با «عقلانیت و معنویت» در نوروز ۹۷!

    در این شماره آرای یکی دیگر از روشنفکران پرمخاطب ایرانی یعنی مصطفی ملکیان مورد نقد و بررسی قرار گرفته است؛ در واقع پروندۀ برهان عقیم که پرونده‌ای است دربارۀ تبعات و نتایج پروژۀ عقلانیت و معنویت مصطفی ملکیان، در ادامۀ راهی است که فرهنگ امروز جهت سنجش عیار اندیشۀ متفکران ایرانی در پیش گرفته است. اما این پرونده یک تفاوت اساسی با پرونده‌های پیشین دارد...

  • شهر ۱۳۹۶-۱۱-۱۱ ۱۰:۳۵

    تاثیر مصرف‌گرایی بر ماهیت شهر؛

    عقلانی شدن مصرف

    بودریار این ایده را مطرح می‌کند که جوامع پسامدرن از تکنولوژی‌های اطلاعات و ارتباطات اشباع و به عصر وانمایی (شبیه‌سازی) وارد شده‌اند. به نظر بودریار، فرهنگ‌های مصرفی اساساً مرزبندی‌های معمول بین هنر والا و هنر نازل، امور عمیق و امور سطحی، فرهنگ و کالا، دال و مدلول و نفس ایدۀ نیازهای انسانی را برای برآورده ساختن آن‌ها در ورطۀ تردید افکنده است. وی استدلال می‌کند، مصرف حاصل اشتیاق از پیش شکل‌گرفتۀ سوژۀ مجسم به اشیا یا ابژه‌ها نیست؛ کالاهای اجتماعی برای تأمین نیازهای از پیش موجود مصرف نمی‌شوند، بلکه برای دلالت بر تمایزات اجتماعی مصرف می‌شوند.

  • ۱۳۹۶-۱۱-۰۸ ۱۳:۲۰

    اختیار آدمی زاییده عقل آدمی است

    چهره ماندگار فلسفه گفت: اختیار آدمی زاییده عقل آدمی است انسان تا آنجایی مختار است که عاقلانه می اندیشد، اختیار در محدوده عقل است. تا آنجا که هر آدمی عاقل است دارای اختیار است.

  • ۱۳۹۶-۱۰-۲۷ ۱۵:۰۰

    قرآن، کتاب عقل / دکتر دینانی

    به تازگی انتشارات اطلاعات کتاب «قرآن، عقل‌الله» را در دسترس علاقه‌مندان به معارف قرآنی گذاشته که حاصل گفتگوهایی با استاد دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی پیرامون قرآن کریم است. آنچه در پی می‌آید، مقدمه استاد بر این کتاب است.

  • فلسفه ۱۳۹۶-۰۹-۲۰ ۱۰:۴۴

    مواجهه ایرانی‌ها با غرب چگونه باید باشد؟

    باید از فرق سر تا نوک پا غربی شویم؟

    باید غربی شویم، غربی فکر کنیم و از عقلانیت غربی استفاده کنیم. تجربۀ غرب را ابزار کنیم و مدرنیزاسیون و مدرنیتۀ غربی را به‌طور کامل به کشور منتقل کنیم. این کار دریچۀ جدیدی از تمدن را بر ما خواهد گشود و ما را با جهانی که از آن انزوا گزیدیم آشتی خواهد داد.

  • ۱۳۹۶-۰۸-۲۳ ۱۴:۴۰

    امر طبیعی در بستر اجتماعی/ جستاری جامعه شناسانه به حوادث طبیعی

    مقصود فراستخواه: عقلانیت اجتماعی می‌تواند شر طبیعت را تبدیل به خیرکند

  • ۱۳۹۶-۰۷-۱۸ ۱۱:۴۰

    عقلانیت مدرن در معنا و مفهوم زندگی، آدمی را دچار چالش کرده است

    آیت الله مظاهری در پیامی به کنگره «عقلانیّت وحیانی» نوشت: عقلانیّت مدرن در بخش معنا و مفهوم زندگی و اصالت و ارزش آن، آدمی را به شدّت، دچار چالش‌های جدّی ساخته است.

  • ایدالیسم ۱۳۹۶-۰۳-۰۲ ۰۹:۳۸

    نامه‎ای علیه دوگانگی ایدئالیسم؛

    در جهت آغاز عقلانیتی نو

    واقعیت این است که عقلانیت در هیچ‌یک از دوره‌های تاریخی بنیادین نبوده است. عقل محض یک افسانه است و در واقع امر، عقلانیت همیشه پس از یک غلبه وارد میدان شده است؛ این غلبه بسته به شرایط تاریخی می‌توانسته طبقاتی، قومی، مذهبی یا ایدئولوژیک باشد. به عبارتی در پیش‌زمینۀ هر عقلانیتی یک خشونت سربه‌مهر نشسته و این خشونت توسط همین عقلانیت مشروعیت می‌یابد.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۱۰ ۱۱:۱۴

    کرسی ترویجی نقد مبانی معنویت مدرن؛ تعبد با عقلانیت و استدلال ورزی منافات ندارد

    حجت الاسلام جعفری در کرسی ترویجی نقد مبانی معنویت مدرن گفت: نه انسان مدرن همیشه استدلال گراست و نه تعبد با عقلانیّت و استدلال ورزی منافات دارد.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۰۳ ۱۶:۲۰

    عقل جزیی در سیاست روزمره/ عقل در زندگی روزمره با حضور حاتم قادری، هاشم آقاجری و جهانگیر معینی علمداری

    در دومین روز از همایش مفصل عقل در زندگی روزمره که به این موضوع از منظر علم سیاست اختصاص داشت، سه تن از استادان علم سیاست از یک نسل استادان این رشته و البته از سه دانشگاه متفاوت از منظرهای مختلف و گاه متعارضی راجع به این موضوع سخنرانی کردند. در ادامه روایتی از سخنرانی‌ها از نظر می‌گذرد.

  • ۱۳۹۶-۰۱-۱۶ ۱۴:۲۰

    ترکیب عقل جزئی و کلی راهگشاست/ نسبت عقلانیت با زندگی روزمره

    یک عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس گفت: ما نیازمند عقلانیتی هستیم تا بتواند بحران ها، تضادها و تناقضات زندگی روزمره را حل بکند و آن عقلانیتی است که از ترکیب عقل جزئی و کلی حاصل می شود.

  • ۱۳۹۵-۱۲-۱۷ ۱۲:۴۰

    کنگره توسعه و تعالی علوم بر پایه عقلانیت وحیانی برگزار می شود

    کنگره بین المللی توسعه و تعالی علوم بر پایه عقلانیت وحیانی با تکیه بر اندیشه های علامه جوادی آملی در دانشگاه تهران برگزار می شود.

  • ۱۳۹۵-۱۲-۱۶ ۱۵:۴۰

    عقلانیت و مسئله مدرنیته

    متن زیر نگاهی دارد به کتاب مرزهای عقلانیت.

  • ۱۳۹۵-۰۸-۲۶ ۱۰:۳۰

    عقلانیت ابزاری اعتدال گریز و اعتدال ستیز است/ انواع مختلف عقلانیت

    خسروپناه، رئیس موسسه حکمت وفلسفه ایران گفت: عقلانیت ابزاری هم اعتدال گریز و هم اعتدال ستیز است حتی اگر با هدف آزادی باشد.امروزه همه مکاتب اجتماعی عقلانیت ابزاری را قبول دارند.

  • ذهن ۱۳۹۵-۰۶-۲۰ ۰۹:۵۰

    جمع حکمای فلسفه‌ی اسلامی در مفهوم زیبایی‌شناسی (۲)؛

    ورود به عرصه خیال با نقد عقل

    در اسلام برخلاف فلسفه‌ی غربی، زیبایی‌شناسی صرفاً نظریه‌ای برای درک بهتر هنر نبوده است، بلکه هنر خود نوعی متأثره از ذات زیبایی‌شناسی است که در اکمالِ کمال هنرمند مورد استفاده قرار گرفته است. هنر نیز گونه‌ای از شناخت هستی است، البته گونه‌ای متفاوت با زبان و ابزار ویژه‌ی خود؛ و هنرمند نیز کار خود را ابتدا با نقد عقل و ورود به عرصه‌ی عالم خیال آغاز می‌کند و به گونه‌ای هر جا کلام عقل به پایان خودش نزدیک شود، خواستگاه آغازین هنر همان جا است و فارغ از هر بندی، هنرمند را در آسمان خیال خود که طبقه‌ای از طبقات زیبایی‌شناسی است به پرواز درمی‌آورد.

  • داوری اردکانی ۱۳۹۵-۰۶-۰۹ ۱۱:۳۹

    رضا داوری اردکانی؛

    پیدا و پنهان عقل

    از نشانه­ های خرد اینست که مردم راه و مقصدی پیدا می­ کنند و به سوی آن راه می­ پویند. پس خرد به تساوی میان همه آدمیان تقسیم نشده است و چیزی نیست که آن را بتوان با تصمیم به وجود آورد یا از میان برد. به عبارت دیگر ظهور و خفای خرد در اختیار ما نیست اگر در تاریخ عقل گاهی پنهان است و زمانی نیز آشکار می­ شود و مردمان از آن بهره­ مند می­ شوند ما چگونه می­ توانیم عقل را پدید آوریم یا هدایت کنیم؟ عقل اگر باشد راهنمای مردم است و بخت خوش از آن کسانی است که در زمان و تاریخ ظهور و بسط خرد به دنیا می­ آیند و به سر می­ برند.

  • وبر ۱۳۹۵-۰۵-۳۰ ۱۱:۲۱

    نگاهی به اندیشه ماکس وبر(۱)؛

    ماکس وبر و نقادی عقل مدرن در قرن بیستم

    وبر در نگاه به مدرنیته آن را به‌مثابه سرنوشتی می‌دید که فرد غربی در این سرنوشت روزگار خود را سپری می‌کند؛ این سرنوشت، نه کابوسی تلخ و نه رؤیایی شیرین است، بلکه شرایطی است که فرد غربی در آن میراث‌دار تاریخ عقلانی مغرب‌زمین است. او همان‌طور که گفته شد، نه قائل به امکان تغییری اساسی در وضع حال بود و نه تمام راه را رو به سقوطی ناگزیر می‌دانست، در برابر، همواره به دنبال روزنه‌ای حتی کوچک برای تحمل وضع حال و امید به شرایط بهتری بود.

  • العروی ۱۳۹۵-۰۴-۲۷ ۰۹:۱۵

    نگاهی کوتاه به پروژه فکری عبدالله العروی؛

    در نقد عقل سنتی

    پروژه‌ی فکری عبدالله عروی بر محور «عقل موروثی» متمرکز است و بر همین اساس عقل سنتی را مورد نقد قرار می‌دهد؛ او «ریشه‌ی ناکامی» جهان اسلام را نتیجه‌ی تعالیم اسکولاستیک Scolastique می‌داند، همانی که محمد آرکون نیز بر آن تأکید می‌کند و بر این باور است که استمرار این عقل ممتد از زمان گسست با میراث روشن‌فکری، سرّ واپس‌گرایی ما است.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۱۳ ۱۶:۰۰

    همایش «بررسی جایگاه عقل در زندگی روزمره» برگزار می‌شود/ انتشار مقالات از سوی نشر «نگاه معاصر»

    پژمان گلچین، پژوهشگر حوزه فلسفه از برگزاری همایش «بررسی جایگاه عقل در زندگی روزمره» در نیمه دوم سال جاری خبر داد و گفت: انتشارات «نگاه معاصر» برای چاپ مقالات این همایش اعلام آمادگی کرده است.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۱۳ ۱۱:۲۰

    همایش «بررسی جایگاه عقل در زندگی روزمره» برگزار می‌شود

    پژمان گلچین، پژوهشگر حوزه فلسفه از برگزاری همایش «بررسی جایگاه عقل در زندگی روزمره» در نیمه دوم سال جاری خبر داد و گفت: انتشارات «نگاه معاصر» برای چاپ مقالات این همایش اعلام آمادگی کرده است.

  • ۱۳۹۵-۰۳-۲۴ ۱۳:۴۰

    کتاب «عقلانیت باور دینی در معرفت‌ شناسی‌ های برون‌ گرا» منتشر شد

    کتاب «عقلانیت باور دینی در معرفت‌ شناسی‌ های برون‌ گرا» ه عنوان کتاب مبنایی برای دانشجویان رشته‌های فلسفه غرب، فلسفه اسلامی و فلسفه دین تدوین شده است.

  • ۱۳۹۵-۰۳-۲۲ ۱۲:۰۰

    هوش همان خرد ابزاری است/ تفاوت عقل پراگماتیستی با عقلانیت ارسطویی

    دیدگاه دیویی شرط عقلانیت و خردمندی را در آزادی عقل معنا کرده است، لذا بر این اساس عقل پراگماتیستی با عقلانیت ارسطویی و افلاطونی تفاوت دارد

  • ۱۳۹۵-۰۳-۰۳ ۱۲:۴۹

    محقق داماد:علم شریعت از عقلانیت جدا نشدنی است

    محقق داماد، استاد دانشگاه شهید بهشتی گفت: اگر ما علم شریعت را از عقلانیت جدا کنیم وضع ما از آنچه امروز در خاورمیانه شاهد هستیم بدتر خواهد شد.

  • ۱۳۹۵-۰۲-۱۴ ۱۳:۴۰

    معرفی «خداوند و محدوده عقل» در جدیدترین شماره «مجله اطلاعات حکمت و معرفت»

    یکصد و بیست و یکمین شماره مجله «اطلاعات حکمت و معرفت» با معرفی کتاب «خداوند و محدوده عقل» اثر «اریک جِی. ویلنبرگ» منتشر شد. گفت‌و‌گو با نویسنده کتاب «فلسفه جسمانی: ذهن جسمانی و چالش آن با اندیشه غرب» مطلب منتشر شده در این مجله است.

  • ۱۳۹۵-۰۱-۳۰ ۱۰:۰۴

    دو من داریم؛ منِ حلاج و منِ فرعون/ عقل متواضع ترین موجود عالم است

    ابراهیمی دینانی در نشست «من و جز من» گفت: در تمام دنیا دو من داریم، یک من حلاجی و یک من فرعونی. منصور می خواست من فرعونی را بشکند و بگوید غیر از خدا، منی وجود ندارد.

  • مهدی معین زاده ۱۳۹۵-۰۱-۲۸ ۰۸:۵۷

    مهدی معین‌زاده؛

    عقل و خطوط قرمز

    نتیجه‌ طبیعی نگرش حداکثری بـه عـقل و عـقلانیت، تولد مفهومی است‌به نام خطوط قرمز. آنان‌که در توانمندی عقل در عرصه شـناخت قـطعی و یقینی جهان طبیعت و مابعدالطبیعه کمترین تشکیکی روا‌ نداشته‌اند‌ و در مواجهه با اصالت واقع و امکان علم به جهان خـارج رویکردی نـقادانه اتـخاذ نکرده‌اند، در برخورد با اموری که به دشواری تن به تبیین و تعلیل عـقلانی‌ مـی‌دهند،‌ نـاگزیرند که دست‌به ترسیم خطوط قرمز بزنند.

  • ۱۳۹۴-۱۲-۱۷ ۱۱:۰۰

    احیای عقلانیت صدرایی در تولید علم کارآمدتر است یا عقلانیت سینوی؟

    آیا رشد یا افول حوادث تاریخیِ تمدن اسلامی، علاوه بر عوامل نظامی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، یک عامل فکری و معرفتی داشته است؟ آیا مدل عقلانیت باعث افول یا رشد تمدن اسلامی نشده است؟

  • ۱۳۹۴-۱۱-۰۳ ۱۰:۰۰

    «جستارهایی دربارۀ عقلانیت» منتشر شد

    کتاب «جستارهایی دربارۀ عقلانیت» با گزینش و ویرایش سید احمد موسوی خوئینی منتشر شد.