اندیشه سیاسی

کل اخبار:74

  • جان لاک ۱۳۹۶-۰۷-۲۳ ۰۹:۱۷

    پاسخ به جوابیه شهرام ارشدنژاد به نقد طباطبایی بر ترجمه‌های «دومین رساله درباب حکومت» جان لاک؛

    ترجمه در غیاب تخصص و نزاع مدعیان ترجمه

    اسفناک است برای یک خوانندۀ فارسی‌زبان که بداند مترجم یک اثر سیاسی، تفاوت دو واژۀ مهم سیاسی State و Government را نمی‎داند و اقرار می‎کند نه معنای این دو واژه و نه علت تفکیک و نه علیت! تفکیک این دو واژه برایش روشن نیست.بی‌دلیل نیست که برخی از این‌گونه کالاهای بنجل از سوی خوانندگان و به تبع، بازار فروش کتاب جدی گرفته نمی‌شوند و هنوز پس از سال‌ها در انبار ناشر خاک می‎خورند.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۷-۱۸ ۰۹:۵۷

    پاسخی به نقد جواد طباطبایی بر ترجمه‌های «دومین رساله درباب حکومت» جان لاک؛

    نزاع بر سر ترجمۀ فلسفۀ سیاسی تاریخی

    جواد طباطبایی نوشته است ترجمۀ من «از نظر نفهمیدن و بی‌معنانویسی آیتی است». خب من کنجکاو می‌شوم ببینم کجا را نفهمیده‌ام. ایراد نخست وی به انتخاب من برای واژۀ «دولت» است و نیز «دولت مدنی» را او نپسندیده و گفته چنین ترکیبی معنا ندارد؛ اما از پیشنهاد واژۀ فنی مناسب از سوی وی هیچ خبری نیست که بگوید معادل درست این واژگان چیست. سپس او به یک اصطلاح کلیدی لاک اشاره می‌کند و می‌گوید من آن را نفهمیده‌ام و غلط نوشته‌ام.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۷-۱۳ ۱۱:۱۸

    ایران به عنوان ایرانشهر در سخنرانی جواد طباطبایی؛

    تاریخ جهان با ایران آغاز می‌شود

    از زمانی که در اروپا مفهوم دولت در معنای جدید درست شد، شروع کردند به توضیح اینکه دولت در کجاها بوده و به طور تاریخی ظاهر شده است. یک مورد حرف هگل در حدود ١٨٢٠ در درس‌هایش است که می‌گوید تاریخ جهانی با ایران آغاز می‌شود. زیرا ایرانیان نخستین دولت (der Staat) را درست کرده‌اند. از نظر هگل چین و هند به این معنا دولت نبودند. هگل می‌گوید دولت یعنی دولت جدید که ما در اروپا می‌فهمیم، نطفه‌اش در ایران بسته شده است. هگل می‌گوید چین و هند نظام‌های استبدادی مبتنی بر اقتدار یک شخص بودند، یعنی وحدت شان کثرت را نمی‌پذیرفت.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۱۶ ۱۵:۰۰

    بازخوانی اندیشه سیاسی علمای مشروطه

    به اعتراف عموم روشنفکران و حتی مخالفان حضور روحانیون در اجتماع،  همچون تقی‌زاده و سیداحمد کسروی، روحانیون نقش کلیدی در پیروزی و هدایت جنبش مشروطه داشته‌اند.

  • اندیشه سیاسی ۱۳۹۶-۰۳-۲۷ ۱۶:۳۴

    اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های جدید (اسلام در دولت ملی مدرن)

    اروین آی. جی. روزنتال

    تا جایی که به اندیشۀ سیاسی اسلام مربوط می‌شود، از اروین روزنتال سه کتاب مهم به یادگار مانده است: اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های میانه (۱۹۵۸)، اسلام در دولت ملی مدرن (۱۹۶۵) و یهودیت و اسلام (۱۹۶۱).

  • هابز و اشمیت ۱۳۹۶-۰۳-۲۷ ۱۰:۲۹

    بهزاد جامه‌بزرگ/ نگاهی به کتاب «لویاتان در نظریۀ دولت تامس هابز» اثر کارل اشمیت؛

    تفسیر اشمیت از هابز و تیزبینی آن یهودی مغضوب

    آنچه در بررسی نسبت هابز و اشمیت باید مدنظر قرار گیرد این است که قرابت اندیشه‌های هابز و اشمیت هرگز به معنی تبعیت کامل اشمیت از هابز نیست. اشمیت عقل نقاد خود را حتی در قبال هابز که نزدیک‌ترین نظرات را در اندیشۀ سیاسی و نظریۀ دولت را به او دارد، تعطیل نمی‌کند.

  • ۱۳۹۶-۰۳-۰۷ ۱۸:۰۰

    قلمرو فاقد مرز

    مقصود از «قلمرو فاقد مرز» چیست؟ همین اول کار بگویم که نه ربطی به بحث «جهان بی‌مرز» دارد و نه به این تصور که جغرافیا دیگر مهم نیست. مرزها در بعضی جاها، مثل بیشتر مناطق درون خاک اروپا، اهمیت کمتری دارند اما در دیگر جاهای جهان هنوز که هنوز است بی‌اندازه مهم‌اند.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۱۲ ۱۵:۰۰

    نشست «زوال اندیشه سیاسی در ایران» برگزار می شود

    مدیریت همکاری های علمی و بین المللی با همکاری پژوهشکده علوم اجتماعی و انجمن جامعه شناسی ایران نشست «زوال اندیشه سیاسی در ایران» (نگاهی انتقادی به روایت سید جواد طباطبایی) را برگزار می کند.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۱۲ ۱۲:۲۰

    اصلاح‌گر نه نواندیش/ اندیشه و عمل سیاسی شهید مطهری در گفت‌وگو با عبدالله ناصری

    عدالت وجه دیگری از اندیشه سیاسی شهید مطهری است. نگرش انسان به هستی نوع رویکرد جهان‌بینی انسان را مشخص می‌کند. در بحث تشریع و قانونگذاری بحث عدالت شاه‌بیت مرحوم مطهری است، یعنی می‌گوید روح قانونگذاری و تشریع باید بر عدالت مبتنی باشد و هیچ نوع قانونی که در آن روح عدالت نباشد را نه باید تصویب کرد و نه به اجرا گذاشت.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۱-۲۳ ۱۰:۰۱

    گزارشی از همایش «وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر»سید جواد طباطبایی/(۷)؛

    اندیشۀ سیاسی چیست و به چه دردی می‌خورد؟

     ایراد اساسی ما این است که یک زبان می‌دانیم (فرض بر دانستن)، اما هیچ‌یک از زبان‌هایی که این منابع اصلی را تولید کردند، یعنی فرانسه، آلمانی، ایتالیایی (در اندیشۀ سیاسی جدید)، یونانی (در اندیشۀ سیاسی قدیم) را نمی‌دانیم. تا زمانی که این‌ها را ندانیم هرگز نخواهیم توانست اندیشیدن درست را یاد بگیریم، چون اساس و پایه‌ها در آنجاست.

  • میرموسوی ۱۳۹۵-۱۲-۲۳ ۰۹:۵۵

    گزارشی از همایش «وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر»سیدعلی میرموسوی/(۲)؛

    ادعاهای پسااسلام‌گرایی و فقه سیاسی در ایران معاصر

    ادعاهای پسااسلام‌گرایی موجب شد که اولین تحولی که ایجاد شود این باشد که اساساً فقه خود نمی‌تواند نظریه‌ای در ارتباط با دولت ارائه دهد. اساساً نظریۀ دولت امری است فرافقهی و شما بایستی از دیگر دانش‌های سیاسی برای نظریۀ دولت بهره ببرید و خود همین گرایش را تقویت کرد که ما بایستی به حوزه‌های دیگر دانش به‌ویژه فلسفۀ سیاسی و علم سیاست به تعبیر امروزی رجوع کنیم.

  • محمدجواد غلامرضاکاشی ۱۳۹۵-۱۲-۲۲ ۰۹:۵۳

    گزارشی از همایش «وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر»/محمدجواد غلامرضا کاشی(۱)؛

    چشم‌اندازهای تفکر سیاسی ایرانی معطوف به اینجا و اکنون ما

     اساساً جامعۀ جدید جامعۀ خلق سوژه‌های مدرن است؛ این فرایند نه فقط رو به کاهش نمی‌رود بلکه هر روز رو به افزایش است. سوژه‌ها حتی هرکدامشان یک سرشت هم ندارند، چه‌بسا در طول مدت‌زمانی که زندگی می‌کنند بارها غایت خودشان را از زندگی بازتعریف می‌کنند؛ بنابراین جامعۀ سیاسی مدرن علی‌الاصول قرار است بر یک بستر آشوبناک بنا شود.

  • ۱۳۹۵-۱۲-۱۱ ۱۱:۰۰

    مهرآیین: امتناع به چه معناست؟

    مصطفی مهرآیین گفت: پروژه فکری سید جواد طباطبایی عقیم و خودش مصداق امتناع است. این به امنیتی شدن اندیشه منجر می‌شود اما اکنون سید جواد طباطبایی کارش مچ‌گیری شده است. درصورتی که این اندیشه نیست. اندیشه‌ورزی قبل از هرچیزی یک فرم است و فرم ساده آن احترام به طرف مقابل است.

  • ۱۳۹۵-۱۲-۰۸ ۱۰:۰۰

    اندیشه‌های سلفی‌گری نقد شد

    کتاب «حیات برزخی؛ نقد اندیشه‌های سلفی‌گری ایرانی» که به همت عبدالعلی موحدی گردآوری شده، از سوی انتشارات امامت اهل بیت (ع) منتشر شد.

  • کتاب تاریخ اندیشه ۱۳۹۵-۱۱-۰۳ ۱۰:۱۶

    بهزاد جامه بزرگ/ نقدی بر کتاب تاریخ اندیشۀ جدید ایرانی؛

    کشکولِ تاریخی تجدد ایرانی

    نخستین مسئله‌ای که در کتاب حاضر محل اشکال به نظر می‌رسد، این است که کتاب در یک دوگانه سرگردان است؛ دوگانۀ تأمین مواد خام مورد نیاز تاریخ‌نگاری اندیشه (اعم از متن رسائل، سفرنامه‌ها و...) و ادعای اثری مستقل در چارچوب تاریخ‌نگاری اندیشه که در هر دو این موارد، خالی از اشکال نیست.

  • اشتراوس ۱۳۹۵-۱۰-۲۵ ۱۱:۲۴

    روش شناسی فهم فلسفه سیاسی اسلامی؛

    اشتراوس و روش شناسی فهم فلسفه سیاسی اسلامی

    به نظر اشتراوس وجود پدیده «پنهان‌نگاری» در فلسفه سیاسی اسلامی باعث شده تاکنون فهم درستی از آن صورت نگیرد. این پدیده به ما می‌آموزد که برای فهم متون سیاسی کلاسیک نمی‌توان از رهیافت‌های موجود و مسلط «پیشرفت‌گرایی» و «تاریخی‌گرایی» بهره جست، بلکه باید با روش و شیوه «فهم تاریخی واقعی» پیش رفت. 

  • ۱۳۹۵-۱۰-۱۲ ۱۵:۱۷

    اندرزنامه‌نویسی اصلی‌ترین جریان اندیشه سیاسی در ایران

    درس‌گفتار اندیشه ایرانشهری در افق مکتب خراسان برگزار شد

  • جلد 14 ۱۳۹۵-۰۹-۰۱ ۱۲:۱۰

    شماره ۱۴ فرهنگ امروز منتشر شد؛

    شماره چهاردهم نشریه «فرهنگ امروز» منتشر شد

    پرونده اندیشه شماره ۱۴ فرهنگ امروز به اندیشه سیاسی توماس هابز اختصاص دارد. پرونده ای که با توجه به سه کتاب لویاتان، بهیموت و شهروند در پی یافتن این پرسش است: توجه دوباره به اندیشه سیاسی هابز تحت تاثیر چه شرایطی رخ می دهد؟

  • ۱۳۹۵-۰۷-۰۵ ۱۰:۴۰

    «دولت در اندیشه سیاسی متفکران اسلامی معاصر» از راه می‌رسد

    کتاب «دولت در اندیشه سیاسی متفکران اسلامی معاصر» اثر عبدلیلا بلقزیز با ترجمه علیرضا سمیعی‌اصفهانی به زودی چاپ می‌شود.

  • اشتراوس ۱۳۹۵-۰۷-۰۴ ۰۸:۲۶

    متن سخنرانی لئواستراوس با ترجمه فرهنگ رجایی؛

    فلسفه سیاسی چیست؟

    فلسفه‌ سیاسی‌ باید از اندیشه سیاسی به طور کلی متمایز شود.در زمان ما، هر دو بکرات همسان تلقی‌ شده‌اند.برخی تا آنجا پیـش رفـته‌اند که عنوان فلسفه را پسـت مـی‌شمارند و در باره فیلسوفان به عنوان«دغل‌ بازان‌ مبتذل»صحبت می‌کنند.منظور ما از اندیشه سیاسی تعمق در باره آراء سیاسی یا ارائه تفسیری از آنهاست؛و منظور از فکر سیاسی هر«خیال، مفهوم، نوع، یا هر امر سیاسی بارز دیگری است کـه‌ در مـوقع تفکّر در باره آن، ذهن به خدمت گرفته می‌شود»و به اصول اساسی سیاسی می‌پردازد.

  • ترنس مالیک ۱۳۹۵-۰۶-۲۱ ۰۹:۰۵

    نگاهی به سینمای ترنس مالیک؛

    زیارتِ تعالی: «شوالیۀ جام‌ها» و فیلم‌های مالیک

    «شوالیۀ جام‌ها»، غنی‌ترین جست‌وجوی امر روحانی که تاکنون مالیک بدان دست زده، تحت‌تأثیر سلوک زائر است؛ تمثیلی از گرویدن به مسیحیت که مالیک آن را به‌روز می‌کند و در برابر لذت‌پرستی هالیوود، فرهنگ پسامدرن و شکاف فزایندۀ میان فقیر و غنی قرار می‌دهد. هرچند در «دنیای نو» و می‌توان ادعا کرد «درخت زندگی» نیز اشاراتی سیاسی وجود دارد، اما «شوالیۀ جام‌ها» نخستین فیلمی است که در آن جهان‌بینی روحانی مالیک آشکارا بر تفکر و مواضع سیاسی او تأثیر می‌گذارد.

  • ۱۳۹۵-۰۶-۱۳ ۱۱:۰۰

    اندیشه سیاسی فقیه مشروطه

    به تازگی گروه اندیشه انجمن اندیشه و قلم با همکاری پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نشستی با حضور اکبر ثبوت(راوی و گردآورنده کتاب) و حمید پارسانیا(متولد ١٣٣٧ خورشیدی) پژوهشگر و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد که بخش‌هایی از آن از نظر می‌گذرد:

  • رالز ۱۳۹۵-۰۶-۰۱ ۰۹:۵۰

    مقدمه‌ای بر نظریه‌ی سیاسی معاصر (۲)؛

     ایده وضعیت نخستین

    یک دلیل برای اینکه چرا وضعیت نخستین باید از احتمالات -ویژگی‎ها و شرایط خاص افراد- درون ساختار بنیادین انتزاع شود، این است که شرایط توافق منصفانه‌ی افراد آزاد و برابر بر اولین اصل عدالت برای آن ساختار باید منافع چانه‎زنی را از بین ببرد که به‎طور اجتناب‎ناپذیر در طول زمان در هر جامعه‎ای از گرایش‎های انباشتی اجتماعی و تاریخی ناشی می‎شود.

  • اندیشه سیاسی ۱۳۹۵-۰۵-۳۱ ۱۱:۵۰

    اندیشه‌های سیاسی غرب در دوران مدرن دیالکتیک اندیشه‌ها

    علیرضا اسمعیل زاد

    این کتاب به اندیشه‌های غرب در آستانه عصر روشنگری تا زمان حاضر می‌پردازد.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۲۵ ۱۵:۴۰

    مفهوم سوژه دراندیشه سیاسی میشل فوکو

    واقعیت اینست که فوکو نه انسان و نه اندیشه را مکانیکی نمی‌ بیند. گرچه نحوه بیان دیرینه شناسی این توهم را ایجاد می‌ کند لکن در تبارشناسی کاملاً آشکار می‌ شود که سوژه به عنوان موجودی متفاوت از سایر موجودات عالم از جانب فوکو پذیرفته شده است.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۲۴ ۱۲:۲۰

    نئولیبرالیسم یک پروژه سیاسی است/ گفت‌وگویی با دیوید هاروی درباره اینکه نئولیبرالیسم چیست و چرا این مفهوم اهمیت دارد

    افرادی مثل بیل گیتس و شرکت‌هایی همچون آمازون و سیلیکون وَلی که ما آنها را «طبقه سرمایه‌دار جدید» می‌نامیم، نسبت به صاحبان سنتی سرمایه در حوزه نفت و انرژی سیاست متفاوتی را دنبال می‌کنند. در نتیجه، اینها راه خود را می‌روند، پس مثلا بین حوزه انرژی و حوزه مالی، یا انرژی و سیلیکون وَلی رقابت گروهی تنگاتنگی در جریان است.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۱۷ ۱۸:۲۰

    چالش استبداد با منافع عمومی

    محلاتی عبارت «منافع عامه» را بارها در کتاب «لئالی المربوطه فی وجوب المشروطه» تکرار می‌کند. این عبارت به واقع کلیدواژه فلسفه سیاسی محلاتی است و از نظر او نمی‌توان بدون توجه به «منافع عامه» حکومت مشروطه را تعریف کرد.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۳۰ ۱۰:۰۲

    استعاره‌های سیاسی یک رمان آرمانشهری/حکایت قطاری که «تاریخ» می‌برد

    آبتین کلگار مترجم رمان «مرا به کنگاراکس نبر!» معتقد است آنچه بیش از اشارات مستقیم سیاسی در این اثر اهمیت دارد، نگرش قهرمانان نسبت به مسئله تاریخ و گذشته تاریخی یک کشور است.

  • لاوجوی ۱۳۹۵-۰۴-۰۱ ۰۹:۵۳

     نقدی بر روش‌شناسی مکتب کمبریج؛

    مکتب کمبریج: تقلیل ثابت‌های فلسفی به نسبیت‌های تاریخی

    اتصال بیش از حد متن به بافتار، الزاماتی از جهان واقعی را بر متن بار می‌کند و مفسر مجبور است تا برای مرتبط کردن متن به واقعیت، نهایت تلاش مذبوحانه‌ی خود را به کار بندد. اگرچه من نمی‌خواهم به‌تمامه‌ بر ایده‌ی واژه‌نمادی ضروری/ logographic necessity که اشتراوس از آن دفاع می‌کند صحه بگذارم، اما باید گفت که اگر قصد نویسنده (بنا به دلایل سیاسی...) پنهان کردن برخی آموزه‌ها و ایجاد ابهامی خودخواسته بوده باشد چه؟

  • کمبریج ۱۳۹۵-۰۳-۲۶ ۱۰:۱۷

    گزارشی از نشست روش‌شناسی مکتب کمبریج (۲)؛

    طرح شیوه‌ی جدید در تاریخ‌نگاری اندیشه‌ی سیاسی

    مکتب کمبریج نه تنها قادر به طرح شیوه‌ی جدید در تاریخ‌نگاری اندیشه‌ی سیاسی بوده، بلکه تفسیرهایی در مورد دولت مدرن، آزادی، ویرتو، جمهوری‌خواهی، رنسانس و غیره ارائه داده است که منجر به پرتوافکنی نوری رو به ظلمت گذشته‌ی تاریخی اندیشه‌ی سیاسی شده است؛ مکتبی که از نیمه‌ی دوم قرن بیستم میلادی تا اکنون توانسته بر تاریخ‌نگاری توده‌ای سنت فرانسوی و مدخل‌نویسی واژگانی سنت آلمانی برابری و حتی برتری یابد.