اندیشه سیاسی

کل اخبار:97

  • فرهنگ امروز ۱۳۹۷-۰۸-۱۲ ۱۰:۳۱

    شمارۀ بیست‌وچهارم نشریه فرهنگ امروز منتشر شد؛

    جنگ، فلسفه، الهیات

    تاریخ ایران مملو است از جنگ‌ها و صلح‌ها که هر یک به‌نحوی بر سرنوشت این کشور تأثیرگذار بوده است؛ اما علی‌رغم اهمیت و اثرگذاری این پدیدۀ سیاسی-نظامی، چرا درباب جنگ کمتر اندیشیده‌ایم؟

  • عدالت ۱۳۹۷-۰۸-۰۹ ۰۸:۵۱

    معرفی و بررسی کتاب تاریخ مختصر عدالت توزیعی؛

    تقدم فلسفه سیاسی بر اندیشه اقتصادی

    ساموئل فلای شاکر با اذعان به تحولات مفاهیم معطوف به عدالت معتقد است که اگرچه ارسطو مطالبی درباره آنچه «عدالت توزیعی» می نامید نوشته است، و افلاطون هم مطالبی پیرامون چگونگی تقسیم دارایی در جامعه مطلوب دارد، و حتی در برخی متون قدمایی و الهیاتی نظیر تلمود مباحثی درباره دعاوی مالکانه متعارض برمی خوریم اما با تصویری گمراه کننده در این زمینه مواجهیم، نویسنده سپس دو فرضیه باطل‌کننده تصویر رایج باستانی بودن عدالت توزیعی را اینچنین مطرح می کند

  • جامعه شناسی ۱۳۹۷-۰۸-۰۱ ۱۴:۵۳

    مقالاتی در جامعه‌شناسی سیاسی ایران

    یرواند آبراهامیان

    آن‌چه بیش از هر موضوع دیگری روش تاریخ‌نگاری یرواند آبراهامیان را متمایز می‌سازد، تأکید خاص اوست بر مبانی اجتماعی تحولات سیاسی ادوار مورد بحث.

  • ۱۳۹۷-۰۷-۳۰ ۱۷:۰۰

    تداوم اندیشه سیاسی ایرانشهری در سده های میانه بررسی می شود

    نشست «تداوم اندیشه سیاسی ایرانشهری در سده‌های میانه» به بهانه برگزاری همایش بین‌المللی هزاره خواجه نظام‌الملک طوسی، پنج‌شنبه سوم آبان‌ماه درخانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۷-۰۷-۲۲ ۱۱:۴۰

    شانزدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام منتشر شد

    شانزدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام توسط پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی منتشر شد.

  • پولادی ۱۳۹۷/۰۷/۱۶

    گفت‌وگو با کمال پولادی دربارۀ اندیشۀ سیاسی ژان بدن؛

    مسئلۀ حاکمیت حاکم بلامنازع

    از یک جهت می‌توانیم بگوییم بدن ایدئولوگ دولت مطلقه است. هرچند که نمی‌توانیم بگوییم به‌طور خاص ژان بدن ایدئولوگ دولت مطلقه است، اما نظریۀ حاکمیتش با توجه به تعبیری سنتی که او از نظریۀ حاکمیت دارد، در نهایت منجر می‌شود به تأیید دولت مطلقه و ازاین‌حیث می‌توانیم به یک‌ معنا ژان بدن را ایدئولوگ دولت مطلقه هم به حساب بیاوریم.

  • جمادی ۱۳۹۷/۰۷/۰۴

    تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۴)؛

    استبداد ذهنی ایرانیان

    استبداد ذهنی البته خاص ما نیست. این فکر در حیطۀ همۀ مناسبات قدرتی که فقط از بالا اجرا می‌شود در همۀ سطوح گسترش می‌یابد. اگر دقت کنید تمامی طرح‌های سیاسی حکمای ما و اصلاً خود ترجمۀ پولیتیکا به سیاست همواره در چرخه‌ای افلاتونی و نوافلاتونی دور زده‌اند. در ساختار مناسبات قدرت که هم مردم و هم حکومت و هم طبقات میانجی را در بر می‌گیرد، حقی برای مشارکت مردم در امور عامه در کار نبوده است. در تاریخ‌های قدیم ما مردم اصلاً غایب‌اند.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۳۰ ۱۳:۰۰

    جریان سیاست‌نامه‌نویسی در تاریخ اندیشۀ سیاسی سده‌های میانۀ ایران

    عبارت «کشف منطق درونی سیاست‌نامه‌نویسی» در کتاب تاریخ اندیشۀ سیاسی سده‌های میانۀ ایران اسلامی حائز اهمیت بسیار است؛ چراکه عمده‌ترین وجه افتراق این پژوهش با آثار استاد طباطبایی است.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۲۲ ۱۳:۴۰

    سالروز درگذشت میرزای‌نایینی در گفت‌وگو با عبدالله ناصری: در جست‌وجوی رهایی

    خیلی‌ها بحث‌شان این است که مرحوم نایینی ولایت را به همان معنای حقوقی و رهبری جامعه معنا می‌کند اما به نظر می‌رسد مرحوم نایینی بحث حکومت شورایی را از سنخ امانت و ولایت به معنای عام تلقی می‌کند.

  • ۱۳۹۷-۰۵-۱۴ ۱۱:۴۳

    بنیاد مشروطه اومانیسم است/نگاهی به اندیشه سیاسی علمای دوره مشروطه

    عضو هیأت علمی فرهنگستان علوم اسلامی قم گفت: مشروطه نقطه اقدامی بود برای بسط ساختارها و نظام‌های غرب و کفر در جهان اسلام و به‌ صراحت می‌توان گفت که بنیاد مشروطه همان اومانیسم است.

  • ۱۳۹۷-۰۴-۱۱ ۱۵:۲۰

    سیزدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام منتشر شد

    پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی سیزدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام را منتشر کرد.

  • پوپر ۱۳۹۷-۰۳-۲۹ ۱۰:۴۷

    نگاهی به اندیشه سیاسی پوپر؛

    کارل پوپر: لیبرترین، محافظه‌کار یا سوسیال‌دموکرات؟

    نظریۀ دموکراسی پوپر نیز تا جایی که فقط به یک نقش محدود برای شهروند معمولی در حکمرانی نیاز دارد، به شکل مستدلی شامل عناصر محافظه‌کاری است. در دموکراسی پوپر نخستین نقش جمهور مردم این است که دربارۀ موفقیت یا ناکامی سیاست‌های حکومت نظر دهند. سیاست عمومی از نگاه پوپر، از خلال ژرف‌نگری عمومی و جامعی که مدافعان دموکراسی رادیکال یا مشارکتی تصور می‌کنند ساخته نشده است، بلکه حتی شهروندان معمولی نیز سیاست عمومی را محقق کرده‌اند.

  • ۱۳۹۷-۰۳-۲۱ ۱۲:۴۰

    تاریخ اندیشه سیاسی غرب از روشنگری تا افول لیبرالیسم

    جان مکللند در جلد دوم کتاب «تاریخ اندیشه سیاسی غرب» می‌کوشد برخلاف شیوه مرسوم در تدوین تاریخ فلسفه سیاسی، رویه بی طرفی را کنار بگذارد و ضمن برخورد فعال با اندیشمندان سیاسی، درباره‌شان داوری کند. مولف مباحث خود درباره تک تک این اندیشمندان را به گونه‌ای پیش می‌برد که با مسائل جاری اندیشه غرب همخوانی داشته باشد و همین بر تازگی اثر حاضر می‌افزاید.

  • ۱۳۹۷-۰۲-۰۱ ۱۶:۰۰

    برگزاری کنفرانس بین‌المللی فلسفه اجتماعی و سیاسی هگل

    بیست و یکمین کنفرانس بین‌المللی فلسفه اجتماعی و سیاسی هگل در روزهای ۱۸ تا ۱۹ ژوئن ۲۰۱۹ در دوبرونیک، کرواسی برگزار می‌شود.

  • نگری ۱۳۹۶-۱۲-۱۵ ۰۹:۴۰

    سخنرانی آنتونیو نگری در انجمن اجتماعی اروپا در سال ۲۰۰۴؛

    مالتیتود یا طبقۀ کارگر

    مالتیتود در ابتدای امر یک مفهوم طبقاتی است، پس از آن مفهومی سیاسی نیز می‌باشد. تا آنجا مفهومی طبقاتی است که در هیئت یک مفهوم جامع، نقطۀ پایانی بر مفهوم بسیط طبقۀ کارگر می‌گذارد. از نظرگاه سیاسی نیز مالتیتود مفهومی است که پایان‌بخش مفهوم مردم، ملت و تمام آن چیزهایی است که به‌وسیلۀ دولت [مدرن] ایجاد می‌شود و مبنای نمایندگی را فراهم می‌کند.

  • ۱۳۹۶-۱۲-۱۳ ۱۵:۲۰

    چرا تفکر هایدگر مستعد تفسیرهای سیاسی است؟

    اندیشه هایدگر، نظر به بنیادی بودن آن، تا اطلاع ثانوی که عهدی دیگری با هستی بیابیم، تاریخ مصرف ندارد، از این منظر، می توان مدعی شد که فلسفه او، دست کم تاکنون، سیاسی ترین اندیشه ممکن است.

  • ۱۳۹۶-۱۲-۰۸ ۱۵:۴۰

    دوازدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام منتشر شد

    پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی دوازدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام را منتشر کرد.

  • زوال ۱۳۹۶-۱۱-۱۷ ۱۵:۱۰

    زوال اندیشۀ سیاسی در ایران

    جواد طباطبایی

    در این دفتر، بحث نویسنده ناظر بر تداوم اندیشة سیاسی در ایران در زوال است. «زوال» به معنای مرگ، نابودی و فقدان نیست، بلکه تداوم نوعی از اندیشیدن است که با گسستن پیوندهای خود از «فلسفه امور انسانی» از درجة اعتبار ساقط شده است.

  • کتاب تاریخ اندیشه ۱۳۹۶-۱۱-۰۳ ۱۰:۱۶

    بهزاد جامه بزرگ/ نقدی بر کتاب تاریخ اندیشۀ جدید ایرانی؛

    کشکولِ تاریخی تجدد ایرانی

    نخستین مسئله‌ای که در کتاب حاضر محل اشکال به نظر می‌رسد، این است که کتاب در یک دوگانه سرگردان است؛ دوگانۀ تأمین مواد خام مورد نیاز تاریخ‌نگاری اندیشه (اعم از متن رسائل، سفرنامه‌ها و...) و ادعای اثری مستقل در چارچوب تاریخ‌نگاری اندیشه که در هر دو این موارد، خالی از اشکال نیست.

  • وحی ۱۳۹۶/۱۰/۲۵

    گفتگو با یاشار جیرانی درباره تجربه ترجمه اندیشه‌های لئو اشتراوس؛

    در ستایش دفاع پارتیزانی از فلسفه سیاسی

    اشتراوس بالاتر از همه پارتیزان و مدافع این تصویر از شیوه‌ی زندگی فلسفی است؛ تصویری که بنا به تعریف با مفهوم سعادت فردی و در نهایت با «معنا» گره می‌خورد: در این معنا فلسفه (دقیقاً از آن‌جایی که نه یک رشته بلکه یک شیوه‌ی زندگی است) والاترین امکان سعادت انسانی است که بالاتر از انواع نازل‌تر سعادت اخلاقی-سیاسی قرار می‌گیرد. به نظرم این دفاع اشتراوس از شیوه‌ی زندگی فلسفی، یا احیای چنین دفاعی توسط او در قرن بیستم، جذاب‌ترین و رادیکال‌ترین عنصر اندیشه‌ی اوست.

  • اشتراوس ۱۳۹۶-۱۰-۲۵ ۱۰:۳۳

    به بهانه ترجمه‌های جدید از آثار لئو اشتراوس در ایران؛

    راست‌های سرسخت و داستان سه یار دبستانی

    پری اندرسون در یکی از آثار خود، از چهار اندیشمند قرن بیستم با عنوان «راست‌های سرسخت» یاد کرده است. او در این نامگذاری، به وجوه مشترک میان لئو اشتراوس، کارل اشمیت، مایکل اوکشات و فردریش آگوست فون هایک توجه نشان داده است. فارغ از صحت این دسته‌بندی و نسبت میان لیبرالیسم و محافظه‌کاری، چند سالی است که سه تن از دانش‌آموختگان علم سیاست در ایران به طور جدی به ترجمه آثار این راست‌های سرسخت روی آورده‌اند.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۲۸ ۱۷:۰۰

    جنگ با پهلوان پنبه/ گزارشی از مناقشه داود فیرحی و مجتهدشبستری

    داود فیرحی، استاد اندیشه سیاسی دانشگاه تهران و نویسنده کتاب‌های متعددی ازجمله «قدرت دانش و مشروعیت در اسلام»، «آستانه تجدد»، «نظام سیاسی و دولت در اسلام»، «فقه و سیاست در ایران معاصر» (2جلد) و «فقه و حکمرانی حزبی» است.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۹-۲۷ ۱۲:۲۸

    نی‌سواران؛ کِرونیست‌ها علیه نظریۀ ایران

    جناح کرونیست‌ها با نگاهی مُثله و شکسته به پروژۀ فکری دکتر طباطبایی می‌خواهند علی‌الاصول از در پُشتی وارد ماجرا شوند. آن‌ها که یا نخواسته‌اند یا نتوانسته‌اند کلیت آثار دکتر طباطبایی را فهم و هضم کنند، تلاش می‌کنند تا با هجوم بر ویراست سوم تاریخ اندیشۀ سیاسی در ایران از این کتاب پاشنۀ آشیلی بسازند برای کوبیدن پروژه‌ای که انسجام منطقی خود را از یک کتاب اخذ نکرده است.

  • ۱۳۹۶-۰۸-۰۲ ۱۲:۴۰

    اسلام سیاسی؛ امتداد اجتماعی عرفان

    بررسی تاثیرات اندیشه سیاسی اجتماعی آیت‌ا... شاه‌آبادی بر امام خمینی

  • جان لاک ۱۳۹۶-۰۷-۲۳ ۰۹:۱۷

    پاسخ به جوابیه شهرام ارشدنژاد به نقد طباطبایی بر ترجمه‌های «دومین رساله درباب حکومت» جان لاک؛

    ترجمه در غیاب تخصص و نزاع مدعیان ترجمه

    اسفناک است برای یک خوانندۀ فارسی‌زبان که بداند مترجم یک اثر سیاسی، تفاوت دو واژۀ مهم سیاسی State و Government را نمی‎داند و اقرار می‎کند نه معنای این دو واژه و نه علت تفکیک و نه علیت! تفکیک این دو واژه برایش روشن نیست.بی‌دلیل نیست که برخی از این‌گونه کالاهای بنجل از سوی خوانندگان و به تبع، بازار فروش کتاب جدی گرفته نمی‌شوند و هنوز پس از سال‌ها در انبار ناشر خاک می‎خورند.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۷-۱۸ ۰۹:۵۷

    پاسخی به نقد جواد طباطبایی بر ترجمه‌های «دومین رساله درباب حکومت» جان لاک؛

    نزاع بر سر ترجمۀ فلسفۀ سیاسی تاریخی

    جواد طباطبایی نوشته است ترجمۀ من «از نظر نفهمیدن و بی‌معنانویسی آیتی است». خب من کنجکاو می‌شوم ببینم کجا را نفهمیده‌ام. ایراد نخست وی به انتخاب من برای واژۀ «دولت» است و نیز «دولت مدنی» را او نپسندیده و گفته چنین ترکیبی معنا ندارد؛ اما از پیشنهاد واژۀ فنی مناسب از سوی وی هیچ خبری نیست که بگوید معادل درست این واژگان چیست. سپس او به یک اصطلاح کلیدی لاک اشاره می‌کند و می‌گوید من آن را نفهمیده‌ام و غلط نوشته‌ام.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۷-۱۳ ۱۱:۱۸

    ایران به عنوان ایرانشهر در سخنرانی جواد طباطبایی؛

    تاریخ جهان با ایران آغاز می‌شود

    از زمانی که در اروپا مفهوم دولت در معنای جدید درست شد، شروع کردند به توضیح اینکه دولت در کجاها بوده و به طور تاریخی ظاهر شده است. یک مورد حرف هگل در حدود ١٨٢٠ در درس‌هایش است که می‌گوید تاریخ جهانی با ایران آغاز می‌شود. زیرا ایرانیان نخستین دولت (der Staat) را درست کرده‌اند. از نظر هگل چین و هند به این معنا دولت نبودند. هگل می‌گوید دولت یعنی دولت جدید که ما در اروپا می‌فهمیم، نطفه‌اش در ایران بسته شده است. هگل می‌گوید چین و هند نظام‌های استبدادی مبتنی بر اقتدار یک شخص بودند، یعنی وحدت شان کثرت را نمی‌پذیرفت.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۱۶ ۱۵:۰۰

    بازخوانی اندیشه سیاسی علمای مشروطه

    به اعتراف عموم روشنفکران و حتی مخالفان حضور روحانیون در اجتماع،  همچون تقی‌زاده و سیداحمد کسروی، روحانیون نقش کلیدی در پیروزی و هدایت جنبش مشروطه داشته‌اند.

  • اندیشه سیاسی ۱۳۹۶-۰۳-۲۷ ۱۶:۳۴

    اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های جدید (اسلام در دولت ملی مدرن)

    اروین آی. جی. روزنتال

    تا جایی که به اندیشۀ سیاسی اسلام مربوط می‌شود، از اروین روزنتال سه کتاب مهم به یادگار مانده است: اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های میانه (۱۹۵۸)، اسلام در دولت ملی مدرن (۱۹۶۵) و یهودیت و اسلام (۱۹۶۱).

  • هابز و اشمیت ۱۳۹۶-۰۳-۲۷ ۱۰:۲۹

    بهزاد جامه‌بزرگ/ نگاهی به کتاب «لویاتان در نظریۀ دولت تامس هابز» اثر کارل اشمیت؛

    تفسیر اشمیت از هابز و تیزبینی آن یهودی مغضوب

    آنچه در بررسی نسبت هابز و اشمیت باید مدنظر قرار گیرد این است که قرابت اندیشه‌های هابز و اشمیت هرگز به معنی تبعیت کامل اشمیت از هابز نیست. اشمیت عقل نقاد خود را حتی در قبال هابز که نزدیک‌ترین نظرات را در اندیشۀ سیاسی و نظریۀ دولت را به او دارد، تعطیل نمی‌کند.