اندیشه سیاسی

کل اخبار:87

  • ۱۳۹۷-۰۴-۱۱ ۱۵:۲۰

    سیزدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام منتشر شد

    پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی سیزدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام را منتشر کرد.

  • پوپر ۱۳۹۷-۰۳-۲۹ ۱۰:۴۷

    نگاهی به اندیشه سیاسی پوپر؛

    کارل پوپر: لیبرترین، محافظه‌کار یا سوسیال‌دموکرات؟

    نظریۀ دموکراسی پوپر نیز تا جایی که فقط به یک نقش محدود برای شهروند معمولی در حکمرانی نیاز دارد، به شکل مستدلی شامل عناصر محافظه‌کاری است. در دموکراسی پوپر نخستین نقش جمهور مردم این است که دربارۀ موفقیت یا ناکامی سیاست‌های حکومت نظر دهند. سیاست عمومی از نگاه پوپر، از خلال ژرف‌نگری عمومی و جامعی که مدافعان دموکراسی رادیکال یا مشارکتی تصور می‌کنند ساخته نشده است، بلکه حتی شهروندان معمولی نیز سیاست عمومی را محقق کرده‌اند.

  • ۱۳۹۷-۰۳-۲۱ ۱۲:۴۰

    تاریخ اندیشه سیاسی غرب از روشنگری تا افول لیبرالیسم

    جان مکللند در جلد دوم کتاب «تاریخ اندیشه سیاسی غرب» می‌کوشد برخلاف شیوه مرسوم در تدوین تاریخ فلسفه سیاسی، رویه بی طرفی را کنار بگذارد و ضمن برخورد فعال با اندیشمندان سیاسی، درباره‌شان داوری کند. مولف مباحث خود درباره تک تک این اندیشمندان را به گونه‌ای پیش می‌برد که با مسائل جاری اندیشه غرب همخوانی داشته باشد و همین بر تازگی اثر حاضر می‌افزاید.

  • ۱۳۹۷-۰۲-۰۱ ۱۶:۰۰

    برگزاری کنفرانس بین‌المللی فلسفه اجتماعی و سیاسی هگل

    بیست و یکمین کنفرانس بین‌المللی فلسفه اجتماعی و سیاسی هگل در روزهای ۱۸ تا ۱۹ ژوئن ۲۰۱۹ در دوبرونیک، کرواسی برگزار می‌شود.

  • نگری ۱۳۹۶-۱۲-۱۵ ۰۹:۴۰

    سخنرانی آنتونیو نگری در انجمن اجتماعی اروپا در سال ۲۰۰۴؛

    مالتیتود یا طبقۀ کارگر

    مالتیتود در ابتدای امر یک مفهوم طبقاتی است، پس از آن مفهومی سیاسی نیز می‌باشد. تا آنجا مفهومی طبقاتی است که در هیئت یک مفهوم جامع، نقطۀ پایانی بر مفهوم بسیط طبقۀ کارگر می‌گذارد. از نظرگاه سیاسی نیز مالتیتود مفهومی است که پایان‌بخش مفهوم مردم، ملت و تمام آن چیزهایی است که به‌وسیلۀ دولت [مدرن] ایجاد می‌شود و مبنای نمایندگی را فراهم می‌کند.

  • ۱۳۹۶-۱۲-۱۳ ۱۵:۲۰

    چرا تفکر هایدگر مستعد تفسیرهای سیاسی است؟

    اندیشه هایدگر، نظر به بنیادی بودن آن، تا اطلاع ثانوی که عهدی دیگری با هستی بیابیم، تاریخ مصرف ندارد، از این منظر، می توان مدعی شد که فلسفه او، دست کم تاکنون، سیاسی ترین اندیشه ممکن است.

  • ۱۳۹۶-۱۲-۰۸ ۱۵:۴۰

    دوازدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام منتشر شد

    پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی دوازدهمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام را منتشر کرد.

  • زوال ۱۳۹۶-۱۱-۱۷ ۱۵:۱۰

    زوال اندیشۀ سیاسی در ایران

    جواد طباطبایی

    در این دفتر، بحث نویسنده ناظر بر تداوم اندیشة سیاسی در ایران در زوال است. «زوال» به معنای مرگ، نابودی و فقدان نیست، بلکه تداوم نوعی از اندیشیدن است که با گسستن پیوندهای خود از «فلسفه امور انسانی» از درجة اعتبار ساقط شده است.

  • کتاب تاریخ اندیشه ۱۳۹۶-۱۱-۰۳ ۱۰:۱۶

    بهزاد جامه بزرگ/ نقدی بر کتاب تاریخ اندیشۀ جدید ایرانی؛

    کشکولِ تاریخی تجدد ایرانی

    نخستین مسئله‌ای که در کتاب حاضر محل اشکال به نظر می‌رسد، این است که کتاب در یک دوگانه سرگردان است؛ دوگانۀ تأمین مواد خام مورد نیاز تاریخ‌نگاری اندیشه (اعم از متن رسائل، سفرنامه‌ها و...) و ادعای اثری مستقل در چارچوب تاریخ‌نگاری اندیشه که در هر دو این موارد، خالی از اشکال نیست.

  • وحی ۱۳۹۶/۱۰/۲۵

    گفتگو با یاشار جیرانی درباره تجربه ترجمه اندیشه‌های لئو اشتراوس؛

    در ستایش دفاع پارتیزانی از فلسفه سیاسی

    اشتراوس بالاتر از همه پارتیزان و مدافع این تصویر از شیوه‌ی زندگی فلسفی است؛ تصویری که بنا به تعریف با مفهوم سعادت فردی و در نهایت با «معنا» گره می‌خورد: در این معنا فلسفه (دقیقاً از آن‌جایی که نه یک رشته بلکه یک شیوه‌ی زندگی است) والاترین امکان سعادت انسانی است که بالاتر از انواع نازل‌تر سعادت اخلاقی-سیاسی قرار می‌گیرد. به نظرم این دفاع اشتراوس از شیوه‌ی زندگی فلسفی، یا احیای چنین دفاعی توسط او در قرن بیستم، جذاب‌ترین و رادیکال‌ترین عنصر اندیشه‌ی اوست.

  • اشتراوس ۱۳۹۶-۱۰-۲۵ ۱۰:۳۳

    به بهانه ترجمه‌های جدید از آثار لئو اشتراوس در ایران؛

    راست‌های سرسخت و داستان سه یار دبستانی

    پری اندرسون در یکی از آثار خود، از چهار اندیشمند قرن بیستم با عنوان «راست‌های سرسخت» یاد کرده است. او در این نامگذاری، به وجوه مشترک میان لئو اشتراوس، کارل اشمیت، مایکل اوکشات و فردریش آگوست فون هایک توجه نشان داده است. فارغ از صحت این دسته‌بندی و نسبت میان لیبرالیسم و محافظه‌کاری، چند سالی است که سه تن از دانش‌آموختگان علم سیاست در ایران به طور جدی به ترجمه آثار این راست‌های سرسخت روی آورده‌اند.

  • ۱۳۹۶-۰۹-۲۸ ۱۷:۰۰

    جنگ با پهلوان پنبه/ گزارشی از مناقشه داود فیرحی و مجتهدشبستری

    داود فیرحی، استاد اندیشه سیاسی دانشگاه تهران و نویسنده کتاب‌های متعددی ازجمله «قدرت دانش و مشروعیت در اسلام»، «آستانه تجدد»، «نظام سیاسی و دولت در اسلام»، «فقه و سیاست در ایران معاصر» (2جلد) و «فقه و حکمرانی حزبی» است.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۹-۲۷ ۱۲:۲۸

    نی‌سواران؛ کِرونیست‌ها علیه نظریۀ ایران

    جناح کرونیست‌ها با نگاهی مُثله و شکسته به پروژۀ فکری دکتر طباطبایی می‌خواهند علی‌الاصول از در پُشتی وارد ماجرا شوند. آن‌ها که یا نخواسته‌اند یا نتوانسته‌اند کلیت آثار دکتر طباطبایی را فهم و هضم کنند، تلاش می‌کنند تا با هجوم بر ویراست سوم تاریخ اندیشۀ سیاسی در ایران از این کتاب پاشنۀ آشیلی بسازند برای کوبیدن پروژه‌ای که انسجام منطقی خود را از یک کتاب اخذ نکرده است.

  • ۱۳۹۶-۰۸-۰۲ ۱۲:۴۰

    اسلام سیاسی؛ امتداد اجتماعی عرفان

    بررسی تاثیرات اندیشه سیاسی اجتماعی آیت‌ا... شاه‌آبادی بر امام خمینی

  • جان لاک ۱۳۹۶-۰۷-۲۳ ۰۹:۱۷

    پاسخ به جوابیه شهرام ارشدنژاد به نقد طباطبایی بر ترجمه‌های «دومین رساله درباب حکومت» جان لاک؛

    ترجمه در غیاب تخصص و نزاع مدعیان ترجمه

    اسفناک است برای یک خوانندۀ فارسی‌زبان که بداند مترجم یک اثر سیاسی، تفاوت دو واژۀ مهم سیاسی State و Government را نمی‎داند و اقرار می‎کند نه معنای این دو واژه و نه علت تفکیک و نه علیت! تفکیک این دو واژه برایش روشن نیست.بی‌دلیل نیست که برخی از این‌گونه کالاهای بنجل از سوی خوانندگان و به تبع، بازار فروش کتاب جدی گرفته نمی‌شوند و هنوز پس از سال‌ها در انبار ناشر خاک می‎خورند.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۷-۱۸ ۰۹:۵۷

    پاسخی به نقد جواد طباطبایی بر ترجمه‌های «دومین رساله درباب حکومت» جان لاک؛

    نزاع بر سر ترجمۀ فلسفۀ سیاسی تاریخی

    جواد طباطبایی نوشته است ترجمۀ من «از نظر نفهمیدن و بی‌معنانویسی آیتی است». خب من کنجکاو می‌شوم ببینم کجا را نفهمیده‌ام. ایراد نخست وی به انتخاب من برای واژۀ «دولت» است و نیز «دولت مدنی» را او نپسندیده و گفته چنین ترکیبی معنا ندارد؛ اما از پیشنهاد واژۀ فنی مناسب از سوی وی هیچ خبری نیست که بگوید معادل درست این واژگان چیست. سپس او به یک اصطلاح کلیدی لاک اشاره می‌کند و می‌گوید من آن را نفهمیده‌ام و غلط نوشته‌ام.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۷-۱۳ ۱۱:۱۸

    ایران به عنوان ایرانشهر در سخنرانی جواد طباطبایی؛

    تاریخ جهان با ایران آغاز می‌شود

    از زمانی که در اروپا مفهوم دولت در معنای جدید درست شد، شروع کردند به توضیح اینکه دولت در کجاها بوده و به طور تاریخی ظاهر شده است. یک مورد حرف هگل در حدود ١٨٢٠ در درس‌هایش است که می‌گوید تاریخ جهانی با ایران آغاز می‌شود. زیرا ایرانیان نخستین دولت (der Staat) را درست کرده‌اند. از نظر هگل چین و هند به این معنا دولت نبودند. هگل می‌گوید دولت یعنی دولت جدید که ما در اروپا می‌فهمیم، نطفه‌اش در ایران بسته شده است. هگل می‌گوید چین و هند نظام‌های استبدادی مبتنی بر اقتدار یک شخص بودند، یعنی وحدت شان کثرت را نمی‌پذیرفت.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۱۶ ۱۵:۰۰

    بازخوانی اندیشه سیاسی علمای مشروطه

    به اعتراف عموم روشنفکران و حتی مخالفان حضور روحانیون در اجتماع،  همچون تقی‌زاده و سیداحمد کسروی، روحانیون نقش کلیدی در پیروزی و هدایت جنبش مشروطه داشته‌اند.

  • اندیشه سیاسی ۱۳۹۶-۰۳-۲۷ ۱۶:۳۴

    اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های جدید (اسلام در دولت ملی مدرن)

    اروین آی. جی. روزنتال

    تا جایی که به اندیشۀ سیاسی اسلام مربوط می‌شود، از اروین روزنتال سه کتاب مهم به یادگار مانده است: اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های میانه (۱۹۵۸)، اسلام در دولت ملی مدرن (۱۹۶۵) و یهودیت و اسلام (۱۹۶۱).

  • هابز و اشمیت ۱۳۹۶-۰۳-۲۷ ۱۰:۲۹

    بهزاد جامه‌بزرگ/ نگاهی به کتاب «لویاتان در نظریۀ دولت تامس هابز» اثر کارل اشمیت؛

    تفسیر اشمیت از هابز و تیزبینی آن یهودی مغضوب

    آنچه در بررسی نسبت هابز و اشمیت باید مدنظر قرار گیرد این است که قرابت اندیشه‌های هابز و اشمیت هرگز به معنی تبعیت کامل اشمیت از هابز نیست. اشمیت عقل نقاد خود را حتی در قبال هابز که نزدیک‌ترین نظرات را در اندیشۀ سیاسی و نظریۀ دولت را به او دارد، تعطیل نمی‌کند.

  • ۱۳۹۶-۰۳-۰۷ ۱۸:۰۰

    قلمرو فاقد مرز

    مقصود از «قلمرو فاقد مرز» چیست؟ همین اول کار بگویم که نه ربطی به بحث «جهان بی‌مرز» دارد و نه به این تصور که جغرافیا دیگر مهم نیست. مرزها در بعضی جاها، مثل بیشتر مناطق درون خاک اروپا، اهمیت کمتری دارند اما در دیگر جاهای جهان هنوز که هنوز است بی‌اندازه مهم‌اند.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۱۲ ۱۵:۰۰

    نشست «زوال اندیشه سیاسی در ایران» برگزار می شود

    مدیریت همکاری های علمی و بین المللی با همکاری پژوهشکده علوم اجتماعی و انجمن جامعه شناسی ایران نشست «زوال اندیشه سیاسی در ایران» (نگاهی انتقادی به روایت سید جواد طباطبایی) را برگزار می کند.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۱۲ ۱۲:۲۰

    اصلاح‌گر نه نواندیش/ اندیشه و عمل سیاسی شهید مطهری در گفت‌وگو با عبدالله ناصری

    عدالت وجه دیگری از اندیشه سیاسی شهید مطهری است. نگرش انسان به هستی نوع رویکرد جهان‌بینی انسان را مشخص می‌کند. در بحث تشریع و قانونگذاری بحث عدالت شاه‌بیت مرحوم مطهری است، یعنی می‌گوید روح قانونگذاری و تشریع باید بر عدالت مبتنی باشد و هیچ نوع قانونی که در آن روح عدالت نباشد را نه باید تصویب کرد و نه به اجرا گذاشت.

  • طباطبایی ۱۳۹۶-۰۱-۲۳ ۱۰:۰۱

    گزارشی از همایش «وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر»سید جواد طباطبایی/(۷)؛

    اندیشۀ سیاسی چیست و به چه دردی می‌خورد؟

     ایراد اساسی ما این است که یک زبان می‌دانیم (فرض بر دانستن)، اما هیچ‌یک از زبان‌هایی که این منابع اصلی را تولید کردند، یعنی فرانسه، آلمانی، ایتالیایی (در اندیشۀ سیاسی جدید)، یونانی (در اندیشۀ سیاسی قدیم) را نمی‌دانیم. تا زمانی که این‌ها را ندانیم هرگز نخواهیم توانست اندیشیدن درست را یاد بگیریم، چون اساس و پایه‌ها در آنجاست.

  • میرموسوی ۱۳۹۵-۱۲-۲۳ ۰۹:۵۵

    گزارشی از همایش «وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر»سیدعلی میرموسوی/(۲)؛

    ادعاهای پسااسلام‌گرایی و فقه سیاسی در ایران معاصر

    ادعاهای پسااسلام‌گرایی موجب شد که اولین تحولی که ایجاد شود این باشد که اساساً فقه خود نمی‌تواند نظریه‌ای در ارتباط با دولت ارائه دهد. اساساً نظریۀ دولت امری است فرافقهی و شما بایستی از دیگر دانش‌های سیاسی برای نظریۀ دولت بهره ببرید و خود همین گرایش را تقویت کرد که ما بایستی به حوزه‌های دیگر دانش به‌ویژه فلسفۀ سیاسی و علم سیاست به تعبیر امروزی رجوع کنیم.

  • محمدجواد غلامرضاکاشی ۱۳۹۵-۱۲-۲۲ ۰۹:۵۳

    گزارشی از همایش «وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر»/محمدجواد غلامرضا کاشی(۱)؛

    چشم‌اندازهای تفکر سیاسی ایرانی معطوف به اینجا و اکنون ما

     اساساً جامعۀ جدید جامعۀ خلق سوژه‌های مدرن است؛ این فرایند نه فقط رو به کاهش نمی‌رود بلکه هر روز رو به افزایش است. سوژه‌ها حتی هرکدامشان یک سرشت هم ندارند، چه‌بسا در طول مدت‌زمانی که زندگی می‌کنند بارها غایت خودشان را از زندگی بازتعریف می‌کنند؛ بنابراین جامعۀ سیاسی مدرن علی‌الاصول قرار است بر یک بستر آشوبناک بنا شود.

  • ۱۳۹۵-۱۲-۱۱ ۱۱:۰۰

    مهرآیین: امتناع به چه معناست؟

    مصطفی مهرآیین گفت: پروژه فکری سید جواد طباطبایی عقیم و خودش مصداق امتناع است. این به امنیتی شدن اندیشه منجر می‌شود اما اکنون سید جواد طباطبایی کارش مچ‌گیری شده است. درصورتی که این اندیشه نیست. اندیشه‌ورزی قبل از هرچیزی یک فرم است و فرم ساده آن احترام به طرف مقابل است.

  • ۱۳۹۵-۱۲-۰۸ ۱۰:۰۰

    اندیشه‌های سلفی‌گری نقد شد

    کتاب «حیات برزخی؛ نقد اندیشه‌های سلفی‌گری ایرانی» که به همت عبدالعلی موحدی گردآوری شده، از سوی انتشارات امامت اهل بیت (ع) منتشر شد.

  • اشتراوس ۱۳۹۵-۱۰-۲۵ ۱۱:۲۴

    روش شناسی فهم فلسفه سیاسی اسلامی؛

    اشتراوس و روش شناسی فهم فلسفه سیاسی اسلامی

    به نظر اشتراوس وجود پدیده «پنهان‌نگاری» در فلسفه سیاسی اسلامی باعث شده تاکنون فهم درستی از آن صورت نگیرد. این پدیده به ما می‌آموزد که برای فهم متون سیاسی کلاسیک نمی‌توان از رهیافت‌های موجود و مسلط «پیشرفت‌گرایی» و «تاریخی‌گرایی» بهره جست، بلکه باید با روش و شیوه «فهم تاریخی واقعی» پیش رفت. 

  • ۱۳۹۵-۱۰-۱۲ ۱۵:۱۷

    اندرزنامه‌نویسی اصلی‌ترین جریان اندیشه سیاسی در ایران

    درس‌گفتار اندیشه ایرانشهری در افق مکتب خراسان برگزار شد