تاریخ

کل اخبار:1105

  • امروز ۱۵:۳۰

    فیلم‌هایی که باید برنده اسکار می‌شدند

    آکادمی اسکار در طول ۹ دهه برگزاری این جوایز سینمایی، گاها انتخاب‌های جنجالی و پر حرف و حدیث در شاخه بهترین فیلم داشته است تا دست برخی از مهم‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما از اسکار بهترین فیلم؛ کوتاه بماند.

  • امروز ۱۳:۳۰

    هویت به مثابه عمل

    اما هویت مقوله‌ایست در حال شدن؛ هویت گذشته نیست، هویت ما حال و عمل ماست. ایران و هویت ایرانی تنها کوروش، ابوعلی سینا، میرداماد و هزاران مرد بزرگی که در این سرزمین زیسته‌اند و به حق مایه افتخار دوران خود بوده‌اند نیست. هویت ایرانی قبل از هر چیز حال ایرانی است.

  • تاریخ امروز ۱۱:۳۷

    نگاهی به کتاب نظریه اجتماعی و تاریخ اجتماعی؛

    فهم جهان تاریخی چگونه میسر است؟

    روند تعامل نظریه و پژوهش تجربی در تاریخ‌نگاری همچنان پرتنش و اضطراب‎آفرین خواهد ماند و احتمال اینکه بتوانیم راه حلی نهایی برای غلبه بر این معضل بیابیم اندک و شاید نزدیک به صفر باشد. اما آنچه امروزه مورخان از آن نمی‎توانند بگریزند این واقعیت است که فهم جهان تاریخی و اجتماعی بدون چارچوب‎های نظری و مفهومی دیگر امکان‎پذیر نیست و پرهیز از رویارویی با نظریه‎های جدید متضمن تن‎دادن ناخودآگاه به انگاره‎های نظری منسوخ، خام و ناکارآمد است.

  • جوادی یگانه ۱۳۹۷/۱۱/۲۸

    نگاهی به جایگاه سفرنامه‌ها در خلقیات‌پژوهیِ ایرانیان در گفت‌وگو با محمدرضا جوادی‌یگانه؛

    ردپای خلقیات ایرانی در سفرنامه‌های بیگانه

    بخش مهمی از تصویر ما راجع به خودمان در دورۀ اخیر از سفرنامه‌ها درآمده است، زیرا جزئیات آن را سفرنامه‌ها با داده‌های تاریخی می‌دهند. شاید همین منجر می‌شود که ما نگاه منفی به خود داشته باشیم. شاید ایرانی‌ها در واقعیت این‌قدر همگانی و گسترده حتی دروغ نگویند، اما چون فرض می‌کنیم که همه دروغ می‌گویند، در جامعه محتاط رفتار می‌کنیم و خود همین موضوع به بدتر شدن خلقیات ایرانی دامن می‌زند.

  • 1 ۱۳۹۷-۱۱-۲۷ ۱۵:۱۳

    نشانه؛ تاریخ و تحلیل یک مفهوم

    امبرتو اکو

    اثر حاضر بر این اصل استوار است که مفهوم نشانه تنها به زبان‌شناسی یا نشانه‌شناسی ویژه‌ای مربوط نمی‌شود، بلکه از همة تاریخ تفکر بشری گذر می‌کند.

  • فیرحی ۱۳۹۷-۱۱-۲۷ ۱۱:۱۷

    داوود فیرحی هفته گذشته در نشست اندیشه ایرانشهری، فردوسی را نماینده ناسیونالیسم تبارگرا خوانده بود؛

    غیبت مفهوم ایران در پروژه فیرحی

    ایران همین جایی است که ایستاده‌ایم و کتاب‏ های علمی تاریخی، نسخه‏ های اندیشه‏ ای عهد باستان و بناها و آثار و کتیبه ‏هایی که هر روز هم بر کشفیات آن افزوده می‏ گردد جای هیچ گونه انکار و نفی را باقی نمی‏ گذارد.

  • فلسفه علم ۱۳۹۷-۱۱-۱۶ ۱۰:۵۱

    نگاه تحلیلی-توصیفی به کتاب ‌تبیین و پیش‌بینی در علم؛

    مقالاتی در چیستی علم

    این کتاب برای علاقه‌مندان به «فلسفۀ علم» مجموعۀ قابل توجهی است به‌ویژه اینکه دکتر نراقی در انتخاب و ترجمۀ مقالات وسواس لازم را به خرج داده است. خوانندگان کتاب هنگامی که مطالعۀ آن را به پایان می‌رسانند، به قول مترجم شاید بتوانند «برای بسیاری از سؤالات خود پاسخ‌های منطقی پیدا کنند» اما این را هم بگویم که سؤالات جدیدی در ذهنشان مطرح می‌شود که برای پاسخ‌گویی به آن‌ها به تفکر و تأمل عمیقی نیازمند هستند که شاید نتوانند به‌سادگی برای آن‌ها «پاسخ‌های منطقی» پیدا کنند.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۱۰ ۱۶:۴۰

    مسجد ضرار، از آغاز تا روزگار ما / رسول جعفریان

    مسجد ضرار، داستان تاریخی ویژه خود را در تاریخ صدر اسلام دارد. در این تحقیق، نقلهای مربوط بر اساس سلسله منابعی که دارد، مورد بررسی قرار گرفته است. اما نکته مهم، این است که قرنها هیچ گونه استناد فقهی به آن نمی شد، تا این که از قرن هشتم، کسانی شروع به استدلال فقهی به آن کردند. تندروهایی مانند ابن تیمیه، سعی کردند از آن به عنوان مستندی برای تخریب مساجد و بقاع مقدس مخالفان خود استفاده کنند. این استناد، در آثار تئوریسین های القاعده و داعش عمومی شد و صدها مسجد و خانقاه و تکیه با استناد به داستان مسجد ضرار تخریب شده و منفجر گردید.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۹ ۱۲:۰۰

    ایران‌ستیزی «انسان خردمند» / شروین وکیلی

    ایران‌ستیزی حراری به قدری نمایان و روشن است که نیاز به اثبات ندارد. کافی است یک بار کتاب را بخوانیم تا ببینیم که به شکلی مصیبت‌بار از آوردن نام ایران پرهیز کرده است. مثلا به درستی می‌گوید سه رکن مهم در پیدایش خودانگاره‌ و مرزبندی سیاسی جوامع پیشامدرن، عبارت بوده‌اند از پیدایش نظم سیاسی دولت فراگیر (که به اشتباه امپراتوری‌اش می‌نامد)، ظهور اقتصاد پولی و تثبیت دین جهانی یکتاپرستی. بعد هم می‌گوید اینها در هزاره‌ اول پیش از میلاد تحقق یافت (ص 244-245). در حالی که هر نوآموخته‌ای در تاریخ می‌داند که هرسه این‌ها نه طی یک هزاره، بلکه طی سه دهه در دوران زمامداری کوروش بزرگ شکل گرفتند و عناصری بودند که به تاسیس کشور ایران انجامیدند.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۸ ۱۵:۰۰

    نشست «بحران در تاریخ شناسی؛ توهم یا واقعیت» برگزار می شود

    نشست بحران در تاریخ شناسی، توهم یا واقعیت در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۷ ۱۷:۰۰

    یعقوب آژند: امثال مینوی دیگر تکرار نمی‌شوند

    امروز، هفتم بهمن‌ماه، چهل‌ودومین سالگرد درگذشت مجتبی مینوی، ادیب، نویسنده، مصحح، مورخ و مترجم ایرانی است که بیشتر سال‌های عمرش را به خدمت در راه فرهنگ و ادب ایران پرداخت. شخصیتی که کارهای فرهنگی‌اش پس از پایان عمر زمینی‌اش قطع نشد و گنجینه آثار و کتابخانه‌اش که به مردم ایران اهدا کرده، نمونه کوچکی از این فرهنگ برجا گذاشته اوست.

  • یهود ۱۳۹۷-۱۱-۰۷ ۱۱:۱۰

    رابطۀ یهودیت با اقتصاد در طول تاریخ (۲)؛

    یهودیان ثروتمند؛ شایعاتی نزدیک به حقیقت

    تاریخ نشان داد که برخلاف دیدگاه عام، اکثر یهودیان کارگر و تهی‌دست هستند، اقلیت ثروتمند آن‌ها را یهودیان آلمانی سابق تشکیل می‌دهند که پس از مهاجرت به آمریکا نیز همان روش سرمایه‌داری را ادامه دادند... اینکه یهودیان بر صدر جایگاه‌های مدیریتی بانک‌های مطرح دنیا قرار دارند، مردم را بیش از پیش به این‌سو سوق می‌دهد که شاید شایعات به حقیقت نزدیک باشند.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۶ ۱۷:۰۰

    خان‌هایی که رعایا را می‌کشتند یا در چاه‌ها حلق‌آویز می‌کردند!

    امین فقیری به عنوان یک داستان‌نویس اجتماعی‌نگر در قصه «آب» خود در مجموعه داستان «دهکده پرملال» واقعیت انقلاب سفید و موانع فرهنگی اجرای اصلاحات ارضی را در زندگی مردم روزگار خود ثبت کرده است.

  • مرادخانی ۱۳۹۷/۱۱/۰۶

    گفت‌وگوی میثم سفیدخوش با علی مرادخانی دربارۀ اهمیت فلسفۀ هگل در تکوین علوم انسانی جدید (۱)؛

    فلسفۀ هگل، اینجا و اکنون علوم انسانی در ایران

    سفیدخوش معتقد است که تبار مفهوم «علوم انسانی» را می‌توان در دوران پیشامدرن و حتی در فلسفۀ ارسطو نیز بازجست، اما در مقابل، مرادخانی بر این باور است که علوم انسانی جدید تنها پس از شکل‌گیری دستگاه فلسفی هگل و تدوین طرح نظری تاریخ و جامعۀ انسانی از سوی اوست که معنا و هویت می‌یابد. با این حال، هر دو برآن‌اند که فلسفۀ هگل به‌طور عام و تأملات او دربارۀ برخی از شرایط تکوین علم جدید، نسبتی وثیق با شرایط کنونی علوم انسانی در ایران دارد.

  • آشتیانی ۱۳۹۷-۱۱-۰۳ ۱۲:۱۲

    چند پرده‌ از جلسات ملاقات با هایدگر/ منوچهر آشتیانی؛

    هایدگر و ما ایرانیان

    کارل لویت در سمینار دانشگاهی خود علیه مداحی هیتلر توسط هایدگر، در حضور ما دانشجویان به طنز و طعنه گفت: عجبا که این استاد معظم ما (و استاد خود لویت) به پیامد قول خود وفادار نماند؛ زیرا اگر هیتلر عقل مطلق تاریخ بود، پس می‌بایست هایدگر بعد از آنکه استالین او را به خاک فلاکت نشاند، استالین را «عقل مطلق تاریخ» معرفی می‌کرد!

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۲ ۱۳:۲۰

    ​جدل با تاریخ

    رمان «سرخ‌سفید» نوشته مهدی یزدانی‌خرم، داستان پیوند تهران دهه ۹۰ به تهران دهه ۵۰ و حوادث و ماجراهای آن سال‌هاست، منصور یوسفی‌کیا، نویسنده، یادداشتی بر این رمان نوشته و در اختیار ایبنا قرار داده است.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۱ ۱۴:۲۰

    تاریخ شفاهی؛ صدای اقشاری که روایت‌شان در تاریخ خاموش بود

    دانشوران و محققان، به ویژه هواداران تفکر چپ سیاسی و مدافعان سیاست‌های فمنیستی- در دهه‌های ۱۹۶۰، ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ از متدولوژی تاریخ شفاهی برای به صحنه آوردن گروه‌ها و اقشاری استفاده می‌کردند که از قدیم صدای آنها را در روایات تاریخی خاموش کرده بودند. فهم بشر از ظلم و ستمی که بر همنوعانش در طول تاریخ رفته از طریق تاریخ شفاهی افزایش می‌یابد و ورود به عرصه‌ سیاست‌های رهایی بخش را ممکن می‌سازد.

  • یهود ۱۳۹۷-۱۰-۳۰ ۱۱:۱۵

    رابطۀ یهودیت با اقتصاد در طول تاریخ (۱)؛

    تجاری خانه به دوش

    در دورانی که مدیترانه کلاً در دست مسلمانان است و مسیحیان امکان تردد در جهان را ندارند، یهودیان به یگانه تجار جهان غرب تبدیل می‌شوند. یهودیان در سراسر جهان حضور دارند. زبان عبری واسطۀ آن‌ها و قوانین اعتماد لازم را برای تجارت ایجاد می‌کند. در شهرهایی که امکان روابط عادی وجود ندارد، یهودیان نماینده‌ای در دفتر صرافی خود قرار می‌دهند تا به امور رسیدگی کند. اختلافات و منازعات بر اساس قوانین تلمود توسط قضات حل‌وفصل می‌شود. حواله‌ها به عبری نوشته می‌شوند. قراردادها توسط حقوق مندرج در تلمود مورد حمایت هستند. این‌گونه است که یهودیان خانه‌به‌دوش کم‎کم به تجاری خانه‌به‌دوش تبدیل می‌شوند.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۲۹ ۱۴:۲۱

    اعوانی فلسفه اسلامی را جهانی کرده است/ نیاز تاریخی به فلسفه داریم

    مصطفی محقق داماد گفت: اعوانی می‌تواند فلسفه اسلامی را به جهانیان معرفی کند. با توجه به ارتباطاتی که او تاکنون داشته، فلسفه اسلامی را جهانی کرده است.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۲۹ ۱۲:۰۰

    رونمایی از مجموعه مقالات سومین همایش آموزش تاریخ در مدارس

     مجموعه مقالات سومین همایش آموزش تاریخ در مدارس در پژوهشگاه علوم انسانی رونمایی می شود.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۲۹ ۱۱:۴۰

    مالجو: یرواند آبراهامیان برجسته‌ترین مورخ معاصر ایران است

    مالجو می‌گوید: «آبراهامیان انقلاب ۵۷ را از پائین می‌داند نه بالا. او فراز و فرود جنبش‌های کارگری را نیز نه متاثر از خط مشی شوروی بلکه متاثر از دینامیسم‌های درون جامعه می‌داند. او با انتقاد از تصور متعارف از استبداد شرقی نشان می‌دهد که به عنوان نمونه شاهان قاجار مستبدانی بدون ابزار استبداد هستند.»

  • ۱۳۹۷-۱۰-۲۵ ۱۴:۰۰

    تلویزیون تاریخ‌دان دیگری جز معتضد نمی‌شناسد؟

    سازنده برنامه «تاریخ و سینما» تاکید کرد، این برنامه فقط موارد تاریخی را که به اشتباه در فیلم‌های تاریخی ضدایرانی تصویر شده است، بدون جهت‌گیری بررسی و گوشزد خواهد کرد. او با دفاع از خسرو معتضد که مجری این برنامه است، تاکید کرد، «نقدهایی که به معتضد می‌شود، مستند نیست؛ یعنی ایرادها را با سند بیان نمی‌کنند.»سازنده برنامه «تاریخ و سینما» همچنین جزییات تولید بخش‌های جدید این برنامه را در شبکه آی‌فیلم تشریح کرد.

  • جامعه شناسی ۱۳۹۷-۱۰-۲۴ ۱۰:۵۵

    نگاهی به وضعیت جامعه شناسی ایرانی؛

    ناتاریخی بودن جامعه شناسی

    ما باید سعی کنیم تا بتوانیم با هوش تحلیلی خواندن تاریخ خود را از عصر اساتیر که امروزه به دلیل پیدایی شواهد، بیشتر رنگ تاریخ به خود گرفته است(۵)تا امروز آغاز کنیم و چرایی و چگونگی آن را به پرسش بکشیم تا با حاصل این خوانش و تولید نظر، زبان را آزاد کنیم. ..در غیر این صورت در خوش بینانه ترین حالت ما به همراه جغرافیای خود به کوچی اجباری اما برای همیشه بی بازگشت، رو برو خواهیم شد.

  • آینده علوم انسانی ۱۳۹۷-۱۰-۱۸ ۱۶:۳۳

    تاریخ انتقادی و علوم انسانی ایرانی (۴)؛

  • ۱۳۹۷-۱۰-۱۷ ۱۵:۲۰

    «بحران در تاریخ» بررسی می‌شود

    گروه روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری پژوهشکده تاریخ اسلام نشست علمی با عنوان «بحران در تاریخ» را برگزار می‌کند.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۱۶ ۱۱:۲۰

    مردم آمریکا چطور کتابخوان شدند؟/مروری بر انقلاب کتاب‌های جیبی

    مرور تاریخ انقلاب کتاب‌های جیبی در آمریکا و روند گسترش صنعت چاپ کتاب‌های جیبی در این کشور و کشورهای پیشرفته، از فرمول مهمی برای جذب مردم به سمت کتاب پرده‌برداری می‌کند: ایجاد حس نیاز!

  • تاریخ ۱۳۹۷-۱۰-۱۶ ۱۰:۴۸

    گزارشی از نشست «وظیفه دیسیپلینی مورخ» (۳)؛

    غایت رشته تاریخ چیست؟

    ملایی: از توصیف عمیق یک کج‌کارکردی بزرگ ظهور می‌کند؛ اینکه نگاه فرایندی و بلندمدت را از ما می‌گیرد. ضعف بزرگ مورخان همین است/ منصور بخت: حرف نهایی من این است که کسی با داده و این‌جور مسائل اصلاً مخالفت ندارد، اما علم در نهایت کارش تبیین است/حضرتی: من اصلاً ارسطویی فکر نمی‌کنم، من مثل ولتر فکر می‌کنم که می‌گفت تاریخ نه تنها علم است، بلکه اشرف علوم است.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۱۶ ۱۰:۴۰

    نشست «جایگاه امیرکبیر در تحولات اجتماعی- سیاسی تاریخ معاصر ایران»

    نشست تخصصی «جایگاه امیرکبیر در تحولات اجتماعی- سیاسی تاریخ معاصر ایران» چهارشنبه ۱۹ دی ماه در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۱۵ ۱۳:۴۰

    همایش بین‌المللی، تاریخ فرهنگ و تاریخ فرهنگی در ایران

    همایش بین المللی تاریخ فرهنگ و تاریخ فرهنگی در ایران، ۱۴ اسفند ۹۷ در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می شود.

  • النی ۱۳۹۷-۱۰-۱۵ ۱۳:۳۱

    اِلنی؛ زندگی نامه‌ای با پایان حیرت‌انگیز

    نیکولاس گیج

    پایان حیرت‌انگیز این زندگی‌نامه شما را برای همیشه دگرگون خواهد ساخت.