نظریه

کل اخبار:143

  • فوکو ۱۳۹۶-۰۸-۲۳ ۱۱:۴۵

    آیا تاریخ‌باوری جدید را می‌توان به‌مثابۀ یک نظریه قلمداد کرد؟

    تاریخ‌باوری جدید و نظریه

    در دیدگاه فوکو، تاریخ نوشتاری، یعنی متن تاریخی و ادبی که هم‌اکنون در دستان ماست، متنی است که متأثر از ساختارهای قدرت نمی‌تواند معنایی مطلق و غایی داشته باشد؛ چراکه از دیدگاه او، نظام‌های قدرت ما را تا اعماقِ وجودمان شکل می‌دهند و از همین روست که هر متنی که تولید می‌شود، سرکردۀ سازوکارهای قدرت زمانۀ خویش است.

  • فلسفه تاریخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۰

    کاربست نظریه در تاریخ در گفت‌وگو با حسینعلی نوذری (۲)؛

    خانه‌تکانی تاریخ

    در قرن بیستم تحولاتی رخ داده است که این تحولات در برداشت‌ها و رهیافت‌های روش‌شناختی، این زمینه را طرح کرد که تاریخ نمی‌تواند نه دربست تابع ارزش‌ها و قواعد پوزیتیویستی باشد که مانند جامعه‌شناسی پوزیتیویستی چشم خود را بر واقعیت‌های انسانی می‌بندد و نه می‌تواند آن‌چنان در چارچوب‌های روش‌شناسی غیرعلمیِ غیرواقع‌گرایانه برود که فقط با مشتی نظریه‌پردازی روبه‌روست. این بحران در رهیافت‌ها و برداشت‌های روش‌شناسی موجب خانه‌تکانی اساسی در رویکردها و رهیافت‌هایی شد که به مطالعۀ تاریخ می‌پرداخت.

  • نوذری ۱۳۹۶/۰۸/۰۸

    کاربست نظریه در تاریخ در گفت‌وگو با حسینعلی نوذری (۱):

    گشودن افق‌های نظری پیش روی مورخان

    هر نوع تلقی یا برداشتی که از تاریخ داشته باشیم، چه تاریخ را علم بدانیم، چه تاریخ را نوعی گفتمان نظری یا نوعی گفتمان فلسفی بدانیم، بی‌تردید همۀ این سه حوزه برای گفتمان تاریخی سرشت نظری قائل‌اند. لذا خود را دور ساختن از نظریه یا ایجاد دیواری عظیم بین نظریه و تاریخ نه تنها امکان‌پذیر نیست، بلکه کاری عبث است.

  • توسعه ۱۳۹۶-۰۵-۲۳ ۱۰:۳۰

    نگرشی بر مواجهه ایرانیان با توسعه؛

    ما و توسعه

    بسیاری از محققان به این نتیجه رسیدند که تنها شاخص‌های اقتصادی و مقیاس‌هایی که نشان‌دهندۀ افزایش رشد و بهره‌وری و ظرفیت‌های اقتصادی هستند، نشان‌دهندۀ پیشرفت نیستند. عده‌ای توسعه را به معنای از بین رفتن نابرابری در جامعه و افزایش شاخص‌های اجتماعی مثل کاهش فقر، بیکاری، عدالت و ... دانستند. همچنین عده‌ای توسعه را در افزایش ضریب مشارکت مردم در مسائل اجتماعی و سیاسی و عده‌ای توسعه را با کارآمدی نظام سیاسی و دموکراتیک بودن نظام سیاسی یکی دانستند.

  • پایان نامه ۱۳۹۶-۰۵-۲۱ ۱۰:۲۰

    کاربست نظریه و بحران پایان‌نامه‌نویسی در رشتۀ تاریخ(۲)؛

    نگاه صورت‌گرایانه و فرمالیستی به طرح‌نامه‌ها

    بخشی از مشکلات ناشی از نگاه صورت‌گرایانه و فرمالیستی به طرح‌نامه‌ها یا پروپوزال‌هاست. در واقع اصرارهای نهادی و الزامات ساختاری دانشکده‌ها و قالب‌های بسته و یک‌شکل و ازپیش‌طراحی‌شدۀ این پروپوزال‌ها امکان ابداع و خلاقیت را از میان می‌برد. در برخی از این پروپوزال‌ها، اغلب اصرار می‌شود حتماً از یک چارچوبۀ نظری استفاده شود. بنابراین دانشجویان ناخواسته در دام نظریه‌ها گرفتار می‌شوند، بدون آنکه پایانه‌نامۀ آن‌ها بتواند نسبتی روش‌مند و عالمانه با این نظریه‌ها پیدا کند.

  • ۱۳۹۶-۰۵-۱۰ ۱۶:۰۰

    مناقشه روش و نظریه‌

    متن زیر معرفی کوتاهی است از کتاب «روش و نظریه در علوم اجتماعی» .

  • ۱۳۹۶-۰۴-۱۴ ۱۵:۴۰

    سیر تحول در مفهوم رشد کودک و نظریه‌های برخاسته از آن

    جان لاک (١٧٠٤-١٦٣٢)، فیلسوف و پزشک انگلیسی بود که تصویر گناهکار بودن کودک از آغاز تولد را به چالش کشید. موضع او بیشتر به‌عنوان تجربه‌گرا در برابر دیدگاه منطق‌گرای افلاطون مطرح شده است.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۲۷ ۱۱:۰۰

    نظریه هنجاری کانت بررسی شد

    «کنستانتین پولاک» در قالب کتابی به بررسی نظریه هنجاری کانت پرداخته است.

  • ابراهیم توفیق ۱۳۹۶-۰۲-۲۵ ۱۰:۲۶

    گفت‌وگو با ابراهیم توفیق؛

    موانع اندیشیدن به دولت در ایران

    با جسوپ، هابرماس، فوکو و...، با متفکران مختلف در سنت‌های مختلف بازی بدی می‌شود. مدام مشغول ترجمه مدرن‌ترین نظریه‌های جهان به فارسی هستیم. مثلا با سرعتی عجیب با ژیژک و آگامبن آشنا می‌شویم؛ درحالی‌که در آکادمی اروپا چند نفر هستند که حتی نام آگامبن را شنیده باشند؟ چرا باید حتما بدانیم که فوکو کیست؟ این فشار «علمی» برای آشنایی با آخرین «محصولات» نظری، گاه حتی فقط کلیدواژه‌هایشان، ناشی از چیست؟ آیا جز این است که ذیل این اداواطوارها از زیر توضیح آنچه زیر چشمانمان هرروزه اتفاق می‌افتد، فرار می‌کنیم؟

  • نظریه ۱۳۹۵-۱۲-۱۸ ۱۵:۳۳

    درآمدی بر نظریه‌سازی و نظریه‌آزمایی در جامعه‌شناسی

    ژانت. اس. چافتز

    در این کتاب، واژۀ «نظریه» تا اندازۀ زیادی به‌معنای مورد نظر «مرتن» به کار خواهد رفت. رهیافت‌ها و ملاحظاتی که مورد بحث قرار می‌گیرند، بر نیاز به ارتباط و پیوند مداوم میان نظریه و تحقیق و پیوند میان تبیین انتزاعی با واقعیت عینی، تأکید دارند.

  • سینمای مرگ ۱۳۹۵-۱۲-۱۰ ۱۱:۲۹

    جستاری پیرامون مرگ در چند نظریه‌ی سینمایی؛

    بازنمایی مرگ در سینما

    عکس چیزی جز جسم خارجی را به بیننده منتقل نمی‌کند. تئاتر به‌واسطه‌ی رابطه‌ی نزدیک بیننده و بازیگر، واقعیتی تئاتری را می‌آفریند که «واقعیتِ هستی‌شناختی چنین اجراهایی» است، ولی سینما افزوده‌ای دارد که خاص آن است: مرگ.

  • ۱۳۹۵-۱۱-۱۹ ۱۷:۴۰

    کاتوزیان در بوته نقد

    کاتوزیان یک هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، روش‌شناسی و در عین حال مجموعه‌ای از نظریات را وارد عرصه سیاسی- اجتماعی ایران می‌کند که گرچه بی‌سابقه نبوده، اما تئوریزه کردن، تکرار مکرر و بازنمایی آنها در زمینه‌های متفاوت هنر، ادبیات، سیاست، اقتصاد، جامعه‌شناسی و تاریخ اهمیت داشته است و کل علوم اجتماعی و سیاسی ایران را متاثر می‌سازد.

  • ۱۳۹۵-۱۰-۱۵ ۱۶:۲۰

    سعید زیباکلام تاکید کرد؛ ارزیابی نظریه‌ها براساس روش علمی

    سعید زیباکلام معتقد است دین می‌تواند در عرصه‌ وضع نظریه‌های علم حضور داشته باشد، ولی نقد و ارزیابی نظریه‌ها تنها براساس روش علمی انجام می‌گیرد. با همین رویکرد سعید زیباکلام، استاد دانشگاه تهران، سخنرانی خود را در مدرسه آزاد فکری ایراد کرد.

  • پوزیتیویسم ۱۳۹۵-۰۹-۱۵ ۰۹:۵۳

    فصلی از کتاب منتشر نشده فلسفه علم (۲)؛

    تمییز قانون از غیرقانون

    دانشمندان و فلاسفه در قرن نوزدهم برای تبیین پدیده‌های طبیعی می‌کوشیدند از خصوصیات و توانمندی‌های خود طبیعت استفاده کنند و نه از نیروهای ماورای طبیعی یا قدرت‌های اسرارآمیز آسمانی. در این عصر چنین فرض می‌شد که شناخت علمی یا ادعاهای علم را می‌توان بدون رجوع به عوامل فوق طبیعی و نیروی برتر توجیه یا تبیین کرد، درحالی‌که شناخت‌های مذهبی و الهیات لزوماً بر معرفت فوق طبیعی مبتنی بود؛ بدین‌ترتیب، شناخت علمی از معرفت دینی متمایز شده بود.

  • ۱۳۹۵-۰۹-۱۴ ۱۷:۴۰

    دچار نظریه‌زدگی هستیم

    نشست نظام ارباب غایب؛ با سخنرانی داریوش رحمانیان علی‌اصغر سعیدی، حمید عبداللهیان و مصطفی عبدی برگزار شد.

  • نظریه علمی ۱۳۹۵-۰۹-۰۷ ۱۰:۰۲

    فصلی از کتاب منتشر نشده فلسفه علم (۱)؛

    قانون و نظریه در علم

    گاهی گزاره‌های عمومی وجود دارند که گرچه بر اساس استقراء تعمیم یافته‌اند، اما متفاوت از قوانین علمی هستند، مثل همۀ زاغ‌ها سیاهند؛ اگرچه این گزاره هم عمومی و هم ابطال‌پذیراست، اما یک قانون علمی یا طبیعی تلقی نمی‌شود، چون بین «زاغ» و رنگ «سیاه» تنها رابطه‌ای که وجود دارد رابطۀ «اسنادی» است و نه رابطۀ علّی.

  • معرفت شناسی ۱۳۹۵-۰۸-۲۶ ۱۵:۱۴

    درآمدی بر نظریه معرفت

    نوح لموس

    معرفت‌شناسی، یا نظریه معرفت، یکی از پایه های فلسفه ی تحلیلی به شمار می آید و این کتاب درآمدی روشن و قابل فهم بر این موضوع است.

  • ۱۳۹۵-۰۷-۰۷ ۱۷:۰۰

    چهار نظریه درباره طبیعت انسانی

    عده ای معتقدند که انسان موجودی شایسته و با عظمت است، ولی نمی توان او را تکامل یافته ترین موجودات دانست، زیرا به استثنای اقلیتی از انسان ها، سایر افراد در خودخواهی و لذت پرستی غوطه ور اند.

  • ۱۳۹۵-۰۶-۰۳ ۱۳:۴۰

    باید به یک توازن بین نظریه و مشاهده برسیم

    خسرو باقری در جلسه دوم درس گفتگوی «علم دینی» گفت: نظر من این است که باید به یک توازن بین نظریه و مشاهده برسیم. نه این که همه چیز نظریه است و نه این که همه چیز را کاهش دهیم به حس.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۲۰ ۱۹:۲۰

    اخلاق و نظریه ی اجتماعی سارتر

    سارتر در یکی از نخستین آثارش به نام خیالی به این نکته اشاره می کند که ما در خیال آزادیم چون می توانیم فشار دنیایی سرشار از نابرابری و ظلم را به کمترین حد خود برسانیم.سارتر معتقد بود که نسبت به آزادی هیچ سلسله مراتبی وجود ندارد.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۲۶ ۱۲:۰۰

    کرسی ترویجی «نقد نظریه ابتناء» برگزار می شود

    کرسی ترویجی «نقد نظریه ابتناء» در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۱۴ ۱۲:۲۰

    خسرو باقری معتقد است علم دینی تأثیر معرفت دینی برمحتوا ونظریه است

    خسرو باقری معتقد است علم دینی تأثیر معرفت دینی بر محتوا و نظریه است ولی روش، تجربی است. وی منظور از علم را در «علم دینی»، علم تجربی دانسته و رویکرد خود را بیشتر در علوم انسانی دنبال می کند.

  • دین ۱۳۹۵-۰۴-۰۱ ۱۲:۱۷

    دین و معنای زندگی در فلسفه تحلیلی

    محمدرضا بیات

    بخش‌های کلی این کتاب به ترتیب شامل این عناوین می‌شود: «مقدمات»، «فیلسوفان تحلیلی و معنای زندگی»، «رویکردها و نظریه‌های معنای زندگی».

  • ۱۳۹۵-۰۳-۳۰ ۱۷:۲۰

    نظریه «شهر آرمانی اسلام» مورد نقد و بررسی قرار گرفت

    نظریه شهر آرمانی اسلام (مبانی، ارکان، اسوه ها، صفات، جلوه ها و تجلّیات)» در واحد علوم و تحقیقات مورد نقد و بررسی ناقدان و داوران قرار گرفت.

  • ۱۳۹۵-۰۳-۲۵ ۱۲:۲۰

    تقابل فکری آیت الله جوادی آملی و خسرو باقری در باب نظریه علم دینی

    مجله مدرسه آزاد‌ فکری مهاجر به تقابل فکری میان آیت‌الله جوادی‌آملی و خسرو باقری در خصوص علم دینی پرداخته است. جوادی آملی همچنین به نقدهای فنائی اشکوری به نظریه علم دینی خود پاسخ داده است.

  • ۱۳۹۵-۰۳-۱۰ ۱۱:۰۰

    نقد نظریه استبداد ایرانی با تأکید بر دیدگاه همایون کاتوزیان

    نشست نقد نظریه استبداد ایرانی با تأکید بر دیدگاه کاتوزیان با سخنرانی ملایی توانی، جنادله و حسنی فر، دوشنبه ۱۷ خرداد ماه برگزار می شود.

  • طباطبایی ۱۳۹۵-۰۲-۱۹ ۲۰:۱۰

    تاملی درباره‌ی ایران جلد نخست: دیباچه‌ای بر نظریه‌ی انحطاط ایران

    سید جواد طباطبایی

    این دفتر نخستین جلد از پژوهش‌های نویسنده درباره‌ی وجوهی از تاریخ دوران «جدید» ایران است.

  • ۱۳۹۵-۰۲-۱۹ ۱۴:۰۰

    برگزاری پیش اجلاسیه نظریه «مدل پارادایم پایه و اصول بلامنازع»

    پیش اجلاسیه نظریه «مدل پارادایم پایه و اصول بلامنازع» به همت معاونت فرهنگی-اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی (ره) و دبیرخانه هیأت حمایت از کرسی ها برگزار می شود.

  • ۱۳۹۵-۰۲-۰۶ ۱۰:۴۰

    کرسی «نقد نظریه توهم توطئه وکاربرد آن در تحلیل پدیده‌های سیاسی»

    کرسی«نقد نظریه توهم توطئه و کاربرد آن در تحلیل پدیده‌های سیاسی» در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۵-۰۱-۲۱ ۱۵:۲۰

    نقش تئوری‌ خواب‌ها در فهم «بوف کور»

    ۱۹ فروردین ماه، سالروز درگذشت صادق هدایت، مترجم و داستان نویس مطرح کشورمان است. دکتر عباس پژمان، نویسنده و مترجم کشورمان که آثاری مانند «نادیا» و «شازده کوچولو» را ترجمه کرده و کتاب «من و بوف کور» را درباره بوف کور صادق هدایت نوشته است، به همین مناسبت یادداشتی را در اختیار ایبنا قرار داده است.