هگل

  • ۱۳۹۶-۰۴-۰۳ ۱۵:۰۰

    کارگاه ترجمه متون فلسفی: پیشگفتار پدیدارشناسی روح هگل

    «پدیدارشناسی روح» نخستین کتاب نظام مندی بود که هگل در دوران پختگی فکری اش نوشت و می توان گفت مابقی اجزای «سیستم» معظم فلسفه ی او بر شالوده ی همین کتاب سوار شده است.

  • ۱۳۹۶-۰۳-۳۰ ۱۴:۴۰

    در ادامه‌ جدل‌های نظری

    تفسیری را که آنها از مارکس عرضه می‌کنند می‌توان در سه ایده محوری دنبال کرد: «١-روش دیالکتیکی مارکس منحصراً ناظر است بر راه ‌و روشی که مارکس در بازنمایی دریافتش از اقتصاد سیاسی سرمایه‌داری به کار بسته است ٢- مهم‌ترین و شاید تنها جایی که مارکس از این راه و روش استفاده کرد جلد یکم کاپیتال است ٣- این راه و روش ساختمانی منطقی-مقولی را می‌سازد که مارکس تماماً از هگل گرفته است.

  • ۱۳۹۶-۰۳-۱۷ ۱۳:۲۰

    خوانش هگلی مالابو در کتاب «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟»

    مالابو در کتاب «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» خوانشی هگلی از علوم اعصاب را ارائه می‌دهد، که بر مفهوم انعطاف‌پذیری بنا شده و او بر موازات‌های غیرعادی بین مدل ذهن انسان بازتاب می‌کند که توسط دانشمندان علم اعصاب و ساختار سرمایه‌داری پیشنهاد شده است.

  • ۱۳۹۶-۰۳-۱۷ ۱۱:۲۰

    هگل هم شکاف است و هم پل

    هگل در ایران همان‌ قدر که نامی شناخته‌شده است، فیلسوفی ناشناس است. لزوم پرداختن دقیق‌تر به هگل در ایران، اهمیت کتاب «شناخت هگل‌گرایی» را بیشتر می‌کند. هگلی که به تعبیر محمدمهدی اردبیلی «هم پل شکاف است و هم پل» علی مرادخانی نیز بر ایجاد پیوند و نسبت بین فلسفه هگل و وضع موجود در ایران تاکید دارد.

  • ۱۳۹۶-۰۳-۰۷ ۱۲:۴۰

    «شناخت هگل‌گرایی» نقد و بررسی می‌شود

    کتاب «شناخت هگل‌گرایی» نوشته رابرت سینربرینک با ترجمه‌ مهدی بهرامی در نشست هفتگی شهر کتاب نقد و بررسی می‌شود.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۳۱ ۱۸:۰۰

    سرنوشت فلسفه سرنوشت ما است/ گزارش نشستی با حضور رضا داوری، محمدرضا بهشتی، حمید طالب‌زاده و حسین غفاری

    به مناسبت روز معلم در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران نشستی در جهت بازخوانی مقاله «فلسفه چیست؟» با حضور رضا داوری اردکانی، سیدمحمدرضا بهشتی، سید حمید طالب‌زاده و حسین غفاری برگزار شد که روایتی از آن از نظر می‌گذرد.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۳۱ ۱۷:۲۰

    هگل به روایت لوکاچ

    متن زیر سخنرانی محسن حکیمی در دانشکده علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی است.

  • ۱۳۹۶-۰۲-۲۴ ۱۳:۰۰

    نشست«هگل به روایت لوکاچ» برگزار می‌شود

    انجمن علمی فلسفه با همکاری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی نشست «هگل به روایت لوکاچ» را برگزار می کند.

  • ۱۳۹۶-۰۱-۲۷ ۱۲:۴۰

    ترجمه‌ای از مهم‌ترین اثر هگل

    «دانش پدیدارشناسی روح» نوشته «گئورگ ویلهلم فردریش هگل» را ابراهیم ملک‌اسماعیلی ترجمه و انتشارات نگاه منتشر کرده است.

  • ۱۳۹۵-۱۲-۱۵ ۱۳:۲۰

    مواضع هگل و نیچه در فلسفه، فرهنگ و فاعلیت چیست؟

    کتاب «فراسوی هگل و نیچه: فلسفه، فرهنگ و فاعلیت» منتشر شد. الیوت ل. ژورستف نویسنده کتاب بر این باور است که اندیشیدن فراسوی آن چیزی است که به سادگی مسلم پنداشته می‌شود.

  • فرشته تاریخ ۱۳۹۵-۱۱-۲۳ ۱۰:۱۸

    نقد آرا هگل درباب فلسفه تاریخ؛

    فرشته تاریخ

    هنگامی که همه‌چیز به شیوه هگلی از پیش تعیین شده و گذار از مراحل مختلف تاریخی اجتناب‌ناپذیر اعلام گردیده و وقوع هر رویدادی، حتی نوع جابرانه و ظالمانه آن، برای رسیدن به فرجام نهایی، وآرمانشهر وعده داده شده مثبت و ضروری ارزیابی گردیده، و خلاصه در حالی که همه امیدها و آرزوها به آینده‌یی دور و دراز و خارج از اراده ما واگذار شده، ناگهان بر خلاف همه پیش‌بینی‌ها و حساب و کتاب‌ها، فرشته تاریخ در زمان حال و در «اکنون» ظهور می‌کند و اراده و شعاع تاثیرش تمامی محاسبات و معادلات را برهم می‌ریزد.

  • خدایگان و بندگی ۱۳۹۵-۱۱-۲۱ ۰۵:۵۲

    حامد صفاریان/ نقدی برترجمۀ علیرضا سیداحمدیان از «خدایگانی و بندگی»؛

    دقّ‌البابی برباب نامفتوح هجی کردن هگل

    وقتی می‌بینیم که مترجم این کتاب از یک سو ترجمه‌ای پراشکال از متن ارائه کرده است که نشان از درماندن او در فهم بسیاری از فقرات متن اصلی دارد، اما ازسوی دیگر تفسیری از همان متن عرضه داشته که در کل منسجم است، ناچاریم حکم کنیم که این دو،، یعنی تفسیر و متن اصلی یا ترجمۀ آن، در دو سوی یک گسست پدید آمده‌اند و بالیده‌اند، و بده-‌بستان مستقیمی میان آن دو درکار نبوده است. به دیگر سخن، فهم مفسر، حاصل پژوهش در منابع ثانوی بوده است نه حاصل اجتهاد در خود متن (یا حداقل اجتهاد در متن به موازات منابع ثانوی).

  • ۱۳۹۵-۱۱-۱۹ ۱۵:۴۰

    گذر از هگل و نیچه ممکن نیست

    تقابل 2 فیلسوف قرن نوزدهم در کتاب «فراسوی هگل و نیچه».

  • ۱۳۹۵-۰۹-۱۴ ۱۸:۰۰

    تزویج هگل با هگل/گفت‌وگو با صالح نجفی درباره نسبت کیرکگور با هگل و مارکس به بهانه ترجمه «مفهوم آیرونی»

    از نظر کیرکگور نقطه شروع کار هگل و هسته اصلی آن تناقض یا پارادوکس است که نقطه پایان فلسفی کانت (آنتی‌نومی‌ها) بوده. کیرکگور در نگاه اول یک متفکر حاشیه‌ای است که مدام می‌کوشد این نقطه شروع را فعال کند. او نه‌فقط در مضمون که در سبک و فرم نوشتن نیز این کار را انجام می‌دهد و برای اینکه این هسته فعال بماند دائما وساطت هگلی را به تعویق می‌اندازد.

  • مالابو ۱۳۹۵-۰۷-۱۹ ۰۹:۳۰

    نقدی بر ترجمه‌ی مقدمه «آینده هگل» منتشر شده در نشریه فرهنگ امروز؛

    در دام ترجمه

    اگر به جمله‌ی خود مترجم استناد کنیم که «ترجمه فقط انتقال از زبان مبدأ به مقصد نیست بلکه درگیری و مواجهه با پروبلماتیک موجود در متن هدف است» می‌توانیم نتیجه بگیریم که ترجمه‌ی فارسی ایشان ترجمه نیست، زیرا اصلاً در جریان بحث قرار نداشته و ترمی فلسفی-فیزیکی را به معنای محاوره‌اش‌ برگردانده است که ربطی به بحث اصلی ندارد.

  • ۱۳۹۵-۰۷-۰۳ ۱۲:۴۰

    فلسفه‌ تاریخ‌ یک‌ فرایند دائمی‌ اما به‌ سوی‌ هدفی‌ معین‌

    ما انسانها در شرایط‌ مرکب‌ و متکثری‌ زندگی‌ می‌کنیم. تکثر در خود تعارض‌ به‌ همراه‌ دارد. وقتی‌ تعارض‌ وجود داشته‌ باشد از سکون‌ و ثبات‌ خبری‌ نیست. نتیجه‌ دگرگونی‌ دائم‌ است. هر بر نهاده‌ و وضع‌ هماهنگی‌ دچار برابر نهاده‌ و ناهماهنگی‌ می‌شود. ا

  • هنر ۱۳۹۵-۰۶-۰۹ ۰۹:۱۰

    تاملی بر زیبایی‌شناسی شعر-نقاشی(۲)؛

    زیربنای فلسفی و فکری زیبایی‌شناسی

    از نظر کانت، زیبا چیزی است که بدون مفهوم قابل تصور است، مثل وقتی که انسان بدون کمک مفاهیم، احساس شادی می‌کند و زیبا از سنخ همین حس کردن‌های بی‌واسطه و بدون کمک مفاهیم است و مثل احکام منطقی، اصول و قواعد ابژکتیو ندارد. از نظر او، وقتی قوه‌ی حس ما با یک امر زیبا همچون گل زیبا یا یک تابلوی زیبا روبه‌رو می‌شود، قوه‌ی خیال با این مواجهه می‌کوشد در بازی آزاد خود با قوه‌ی فاهمه، این زیبایی را تحت یکی از مقولات فاهمه قرار دهد.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۲۷ ۱۸:۰۰

    ایران، آغاز تاریخ / فردریش هگل - ترجمه دکتر حمید عنایت

    گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (۱۷۷۰ـ ۱۸۳۸م)، فیلسوف بزرگ آلمانی است که تاریخ‌گرایی و ایده‌آلیسمش انقلاب عظیمی در فلسفه اروپا به وجود آورد. او کتابهای متعددی نوشته که یکی از آنها «عقل در تاریخ» است و متن زیر با اندکی تصرف و تلخیص از آن برگرفته شده است.

  • ۱۳۹۵-۰۵-۲۴ ۱۷:۲۰

    از خودبیگانگی هگلی یا از خودبیگانگی ما از ژیژک

     فرض بر این است که هگل با گفتمان “از خودبیگانگی” همانگونه که خود را در مارکس و لاکان نهادینه کرده است  ، در ژیژک هم وجود دارد و  او در راستای نگرشی که به از خودبیگانگی هگلی دارد خوانشی جدیدی را ارائه می دهد ، این فرض از آن جهت اهمیت دارد که بدانیم مایرس برخلاف این ادعا معتقد است مرکز ثقل ژیژک نه هگل و مارکس بلکه لاکان است  و هگل صرفاً یک متدلوژی بیشتر  در تفکر ژیژک نیست .

  • لاکاتوش ۱۳۹۵-۰۵-۰۳ ۰۹:۴۴

    تاملی در فلسفه‌ی ریاضیات ایمره لاکاتوش؛

    انقلاب کپرنیکی در فلسفه‌ی ریاضیات

    بیشترین چیزی که از لاکاتوش یادگار گذاشته شده است، عبارت است از: تأکید بر روی دامنه‌ی تاریخی؛ اختصاص دادن به مسئله‌ی رشد و توسعه و کوشش برای فهم ریاضیات نه به‌عنوان یک چیز صوری که غریبه با ما است، بلکه به‌عنوان چیزی که توسط ریاضی‌دانان به کار گرفته می‌شود. او ریاضیات را از اسطوره‌ی کامل بودن به قلمرو هستی‌های بشری آورد که برای رسیدن به درجه‌ی بالاتری از کامل شدن مسئولیت دارد که این رویکرد یک انقلاب کپرنیکی در فلسفه‌ی ریاضیات است.

  • آلبریتون ۱۳۹۵-۰۴-۳۰ ۱۱:۴۳

    نقدی بر کتاب «دیالکتیک و واسازی در اقتصاد سیاسی»؛

    مارکسیسم و آفت هگل

    فی‌الواقع آلبریتون صرفاً یک فیلسوف هگلی‌مشرب است که درخصوص ذات و هستی یکتای سرمایه، اباطیلی سرهم می‌کند. کتاب آلبریتون را تنها می‌توان نظریه‌پردازی سطح انتزاعی تحلیل به‌شمار آورد. آلبریتون نمی‌گوید که این ترهات هستی‌شناختی بناست چه واقعیتی را در جهان خارج توضیح دهد.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۲۷ ۱۴:۰۰

    هایدگر به چه معنا هگلی است؟

    نخستین جلسه از دوره‌ «هایدگر در برابر هگل» با تدریس محمدمهدی اردبیلی در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد.

  • هگل ۱۳۹۵-۰۴-۲۱ ۰۸:۵۰

    مفهوم «پوزیتیویته» در فلسفۀ دین هگل و ترجمه‌های آن به فارسی (۲)؛

    پیروان پرهام در ترجمه پوزیتیویته

    علی‌رغم تلاش‌های جسته‌وگریخته که برای جرح‌وتعدیل واژۀ «شریعت» و مشتقات آن - به‌عنوان معادلی برای پوزیتیویته در متون هگل- صورت گرفته، این واژه پس از پرهام در متون فارسی متواتر شده است. حال، پرسش اصلی این است که آیا اصولاً می‌توان برای پوزیتیویته در فلسفۀ دین هگل ترجمه‌ای از مادۀ «شرع» تدارک دید؟

  • پرهام ۱۳۹۵-۰۴-۱۹ ۰۹:۲۹

    تاملی در مفهوم «پوزیتیویته» در فلسفۀ دین هگل و ترجمه‌های آن به فارسی (۱)؛

    نمونه باقر پرهام و نقد سید جواد طباطبایی بر آن

    ردپای یکی از اولین تأمل‌ها در باب معنای پوزیتیویته و ترجمۀ آن را می‌توان در نقدی مربوط به حدود سی سال پیش یافت. در این نقد به سال ۱۳۶۴، جواد طباطبایی ترجمۀ پوزیتیویته به «ایجاب» را در ترجمۀ باقر پرهام از کتابی از روژه گارودی دارای اشکال دانسته است.

  • اشترنر ۱۳۹۵-۰۴-۱۳ ۰۹:۴۰

    مطالعه‌ای در مفهوم یکتا-کس در آرای ماکس اشترنر؛

    اگوایسم و انضمامیت سوژه سیاسی

    برای اشترنر هر مفهومی که در جهان انسان ادعای انحصار تفسیرگری جهان را دارد خودخواهی است که فرد انسانی را تنها تا جایی که خودخواهی‌های او را برآورده می‌کند به رسمیت می‌شناسد. در واقع انسان هر بار که در معرض سازمان‌های اجتماعی کنشگر قرار می‌گیرد به فداکاری در راه مفاهیمی کلی دعوت می‌شود که او را به خاطر این فداکاری تشویق و به خاطر نداشتن آن مورد مجازات قرار می‌دهند.

  • ۱۳۹۵-۰۴-۱۲ ۱۰:۴۰

    مدرنيته ايرانی قحطی زده است/ مناظره «هگل يا فوكو مساله اين است؟» با حضور مهدی اردبيلی و آرش حيدری

    يكي از مشكلات ما به فهم از هگل و به هگليان ما در ايران بازمي‌گردد كه مي‌توان در دو جريان اصلي آن را بازشناسي كرد؛ يك گروه آنهايي بودند كه براي آنان هگل مقدمه ماركسي بود كه خود مقدمه لنين بود و لنين پيش‌درآمدي براي تفنگ؛ در دل وضعيتي كه وضعيت انديشه نبود.

  • هنر ۱۳۹۵-۰۳-۲۴ ۱۰:۰۷

    تاملی بر پدیدارشناسی هنر - نقاشی (۳)؛

    فهم هنر

    پدیدارشناسی، اثر هنری را به‌‌خودی‌‌خود‌ و بدون ارجاع به عوالم دیگر تفسیر می‌کند. به کار گرفتن پدیدارشناسی در حوزه‌ی زیباشناسی به شرایط ادراک حسی و وجود اثر هنری می‌پردازد؛ بنابراین، فهم اثر هنری‌ همچون یک پدیده به معنای معلق‌ گذاشتن ارزش‌هایی است که در نظر داریم. پدیدارشناسی نسبت به ارزش‌شناسی یک گام عقب است، زیرا ادعاهای اثبات‌ناپذیر درباره‌ی‌ اثر را در نظر نمی‌گیرد و یک گام به جلو، زیرا به حقیقت یا آنچه واقعاً می‌توان درباره‌ی اثر هنری‌ فی حد ذاته مطرح کرد، نزدیک می‌شود. هدف پدیدارشناسی، حس کردن‌ و فهمیدن اثر است.

  • هگل ۱۳۹۵-۰۳-۲۲ ۰۹:۳۷

    نگاهی به مفهوم روح و امر سياسی در فلسفه هگل (۲)؛

    جسمیت‌یافتگی و مفهوم کرانمندی

    اگر باور داشته باشیم که -بر اساس تلاش هگل در پدیدارشناسی روح- «نه» اصل آفریدگار تمایز است، آن‌گاه خواهیم دید که گایست ‎به‌عنوان ‎«نه این» هستی‎های کرانمند عبارت می‎شود از یک محدوده‎ی اندیشیده که محصول کار ذهنی آغشته به سلبیت وجودهای کرانمند خواهد بود. اگر به مسائل پیش‌گفته این نکته را نیز اضافه کنیم که هر مرحله‌ی عینی وجودش {شناخته} نفی خودش یعنی «دیگربودگی» او نیز هست آن‌گاه خواهیم دید که یک رابطه‎ی دیالکتیکی مدام مابین کرانمندان در ارتباط با یکدیگر از یک سو و مابین آن‌ها با گایست از سوی دیگر در جریان است.

  • هنر ۱۳۹۵-۰۳-۱۷ ۱۰:۰۹

    تاملی بر پدیدارشناسی هنر - نقاشی (۱)؛

    مقدمات بحث؛ پرسش از چیستی هنر

    تحول هنر در طول‌ تاریخ‌ نشان می‌دهد که که اثر هنری لزوماً نباید زیبا باشد؛ اما در عصر‌ کلاسیک‌ اثر هنری و زیبایی معادل هم بودند و نشانه‌ی این‌ برابری را در تعبیر هنرهای ‌زیبا باز‌می‌یابیم، در‌ این عصر، زیبا صرفاً یکی از‌ معیارهای‌ اثر هنری‌ نبود‌ بلکه‌ همچون‌ هنجار و آرمان، هنرمندان را در مسیر‌ درست‌ هدایت می‌کرد. پس از پایان یافتن‌ کار هنرمند، فقط به‌واسطه‌ی تجلی امر زیبا بود‌ که‌ می‌شد آفریده‌ی هنرمند را اثر نامید. اما زیبایی‌ آرام‌آرام جای‌ خود را به معیارهای‌ دیگری‌ مثل نومایگی و بهت‌آوری بخشید.

  • ادموند هوسرل ۱۳۹۵-۰۳-۱۰ ۰۹:۴۴

    کنکاشی در هوسرل؛

    هوسرل و واپس تافتن به فلسفه استعلایی

    اغلب، بر ضد هوسرل، گفته‌‏اند که او کوشش بسیاری مصروف بند زدن روش خود کرد و هیچ گاه فرصت نیافت تا واقعا به مسائل فلسفی بپردازد، اما چنین نیست و هر یک از صوربندی‌های دوباره او از روش پدیدارشناسی-که بسیار نیز بودند-در عین حال تجدید نظری است در فلسفه و نظری متفاوت به طبیعت وجود جهان و دانش ما از آن، و نظریه‌‏ای متفاوت درباره«خود»و گستره آن.