نمایش همه
  • علوم اجتماعی ۱۳۹۲-۰۸-۱۶ ۱۰:۰۵

    تأملی در امکان و ضرورت تعریف علوم اجتماعی اسلامی (6)

    ضرورت و ضروریات علوم اجتماعی اسلامی

    با توجه به عمق تعارض نظام اجتماعی مدرن و نظام اجتماعی مطلوب اسلام، افق حرکتی جامعه‌ی اسلامی نمی‌تواند چندان شباهتی با وضعیت امروزی و حتی صورت ایده‌آل ادعایی غرب داشته باشد. از سوی دیگر نگرش تفکیکی به غرب و خوب و بد کردن آن و سعی در بهره‌گیری از علم و تکنولوژی غرب مدرن مسئله‌ای چالش‌برانگیز و بحران‌زاست و عملاً محکوم به شکست.

  • دانشگاه ۱۳۹۲-۰۸-۱۴ ۰۹:۲۲

    نگاهی به سبک امروزی علم‌آموزی در ایران؛

    از علوم انسانی چه نفعی می‌بریم؟

    در علوم انسانی، افرادی که از راه علم‌ورزی کسب درآمد می‌کنند، آن رشته و علم فقط وسیله‌ی کسب درآمد ایشان نبوده و برای آن‌ها صرفاً یک شغل محسوب نمی‌شود، بلکه به تدریج تمام فکر ایشان را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد و وقت آزادی برای ایشان باقی نمی‌گذارد...

  • عبدالحسین خسروپناه ۱۳۹۲-۰۸-۱۳ ۰۹:۲۸

    عبدالحسین خسروپناه؛

    درآمدی بر نظريه‌های علوم انسانی اسلامی

    در فلسفه‌ علم، سؤالی مطرح است كه تجربه‌ بيرونی با آن ويژگی‌هايی كه دارد (نظير تكرارپذيری و مشاهده‌پذيری و قابل انتقال بودن، قابل پيش‌بينی بودن و...) آيا توان اثبات و ابطال و تأييد دارد؟ كارايی آن چيست؟ آيا استقراء و تجربه، ما را به نتيجه صد درصدی می‌رساند يا خیر؟

  • علوم اجتماعی اسلامی ۱۳۹۲-۰۸-۰۹ ۱۰:۲۶

    محمد آقابیگی کلاکی/ تأملی در امکان و ضرورت تعریف علوم اجتماعی اسلامی (5)؛

    بنیادها و آرمان‌های علوم اجتماعی اسلامی

    نگاه دين به جهان و در ذيل آن به انسان در پرتو معرفت‌شناسی عقلانی و وحيانی نگاهي مادی گرايانه و دنيوی نيست. در نگاه دنيوی همه‌ی حقيقت در طبيعت و زندگی دنيوی كه از ديدگاه ديني، مرتبه‌ی نازل هستي است، خلاصه شده و به عبارت بهتر، طبيعت و زندگی دنيوی همه‌‌ی حقيقت است.

  • غلامرضا اعوانی ۱۳۹۲-۰۸-۰۶ ۰۹:۳۷

    غلامرضا اعوانی در گفت‌وگو با فرهنگ امروز؛

    حکمت اسلامی مقدمه‌ی تاسیس تمدن اسلامی

    در قدیم حکمت و فلسفه یکی بوده است. حکمت در یونان تبدیل به فلسفه شده، ولی هیچ‌وقت دور از حکمت و بریده از حکمت نبوده است. در تمدن اسلامی فلسفه و حکمت مترادف یکدیگرند. اگر فلسفه از مبادی حکمی و مبادی الهی دور بشود در عالم اسلامی پذیرفته نیست.

  • تحقیق ۱۳۹۲-۰۸-۰۱ ۰۸:۴۴

    تأملی در امکان و ضرورت تعریف علوم اجتماعی اسلامی (4)

    بررسی مبانی و جهت‌گیری‌های علوم اجتماعی مدرن

    انساني كه در انديشه‌ي مدرن و در چارچوب معرفت‌شناسي آمپريستي و هستي‌شناسي ماترياليستي تعريف مي‌شود، انساني است كه تنها وجود مادي او مورد توجه قرار مي‌گيرد و به عبارتي او نيز همانند ساير ابعاد و موجودات هستي در ماده خلاصه شده و مبدأ و منتهاي او در همين عالم جست‌وجو مي‌شود.

  • مباحثه حوزه علمیه ۱۳۹۲-۰۷-۲۵ ۰۸:۰۶

    عبدالوهاب فراتی؛

    جریان‌شناسی رویکردهای گوناگون در حوزه‌های علمیه نسبت به علوم انسانى جديد

    قدیمی‌ترین رویکرد به علوم جدید در حوزه‌های علمیه، به روحانیون سنتی تعلق دارد که هنوز نیز اقتداری نسبی در حوزه دارند. سنتی‌های حوزه، به گروهی از روحانیون اشاره دارد که از نظر فرهنگی، نگاهی سنتی به مسائل زندگی دارند و مقولات بزرگ زندگی را برحسب مناسبات گذشته تجزیه و تحلیل می‌کنند.

  • research ۱۳۹۲-۰۷-۱۸ ۰۹:۰۸

    محمد آقابیگی کلاکی/ تأملی در امکان و ضرورت تعریف علوم اجتماعی اسلامی (3)

    مبانی فلسفی، مفاهیم و محتوای علوم اجتماعی

    چيزي كه به نظر مي‌رسد مورد غفلت و بي‌توجهي قرار گرفته اين است كه اين اصول و پيش‌فرض‌ها از كجا آمده و چگونه شكل مي‌گيرد و در معرفتي كه علمي پنداشته مي‌شود رخنه مي‌كنند؟ آیا صورت‌های دیگری از علم را که در نظام‌های اجتماعی و تمدن‌های دیگر وجود دارد در نظر گرفته شده‌است؟

  • محمد فنایی اشكوری ۱۳۹۲-۰۷-۱۲ ۰۹:۵۵

    گفت‌و گوی مکتوب با دکتر «فنایی اشکوری»؛

    بازسازی علوم انسانی

    بازسازی علوم انسانی فرضی است که به نظر بنده، معقول و عملی است. بر اساس این طرح، ما ضمن استفاده از علوم انسانی موجود، باید در نقادی، تصحیح و تکمیل آن بکوشیم و در این راه، از سه روش عقلی، تجربی و نقلی (دینی) بهره گیریم. مراد ما از اسلامی‌سازی علوم انسانی نیز همین است.

  • علم دینی ۱۳۹۲-۰۷-۱۱ ۱۱:۳۲

    علیرضا شفاه؛

    علم دینی؛ چالش‌ها و تنگناها

    ایده‌ی علم دینی در ایران سابقه‌ای چند ده‌ساله پیدا کرده و افکار مختلفی را به خود مشغول داشته است. این افکار مختلف در مسئله‌ی علم دینی، آرای مختلفی هم ابراز کرده‌اند تا آنجا که حتی صرف‌نظر از مخالفان امکان تحقق علم دینی، موافقان چنین امکانی نیز خود مواضع متنوعی دارند.

  • research ۱۳۹۲-۰۷-۰۹ ۰۵:۲۲

    محمد آقابیگی/تأملی در امکان و ضرورت تعریف علوم اجتماعی اسلامی (2)

    علوم اجتماعی؛ آمیختگی به ارزش‌ها یا فراغت از آن‌ها؟

    يكي از دغدغه‌هاي اصلي و هميشگي علم اجتماعي و به ویژه جامعه‌شناسی علي‌رغم همه‌ي اين تغيير و تحولات، چالش آن با ارزش‌هاي اجتماعي و سعي در مبرا داشتن محتواي خويش از آن‌ها بوده است.

  • زیباکلام معین اندیشه پویا ۱۳۹۲-۰۷-۰۸ ۱۰:۲۸

    مهدی جمشیدی/ در حاشیه‌ی مصاحبه‌ی صادق زیباکلام با مصطفی معین؛

    کج‌فهمی از ایده‌ «دانشگاه‌اسلامی»

    اینکه گفته می‌شود «دانشگاه‌اسلامی» عبارت است از دانشگاهی که از نظر رشد علمی و خلاقیت و اثرگذاری در سطح مطلوب قرار داشته باشد، خطاست؛ زیرا این تعریف بر دانشگاه سکولار نیز قابل انطباق است و از این رو، سکولارها نیز از این دانشگاه دفاع می‌کنند، اگرچه آن را «دانشگاه‌اسلامی» نمی‌خوانند.

  • علوم اجتماعی ۱۳۹۲-۰۷-۰۲ ۱۵:۴۳

    محمد آقابیگی/ تأملی در امکان و ضرورت تعریف علوم اجتماعی اسلامی (۱)

    از علم به مثابه‌ حقیقت تا علم به مثابه‌‌ فرهنگ

    بعد از اقدامات ستاد انقلاب فرهنگی که عمدتاً شامل تغییر سرفصل‌های دروس علوم انسانی و اجتماعی، افزودن چند واحد درسی جدید مانند معارف اسلامی به مجموعه‌ی دروس همه‌ی رشته‌های تحصیلی و برخی اقدامات سلبی دیگر بود، به طور نسبی بحث اسلامی سازی علوم و به ویژه علوم انسانی و اجتماعی از تب و تاب افتاد و کم‌تر مورد بحث محافل علمی و رسانه‌ای واقع شد.

  • محسن مهاجرنیا ۱۳۹۲-۰۶-۳۱ ۱۴:۴۰

    محسن مهاجرنیا/ پیرامون تحول در علوم انسانی؛

    روش‌های اصلاح وضع فعلی علوم انسانی در ایران

    مفهوم بومی کردن علوم در ایران به معنای شکل‌گیری علوم در فضای فرهنگی انقلاب اسلامی و پیشینه‌ی تاریخی ایران اسلامی است؛ به گونه‌ای که مسائل مطرح در این علم، ناظر به نیازها و گرفتاری‌هایی باشد که پاسخ به آن‌ها دغدغه‌ی خاطر نظریه‌پردازان جامعه‌ی اسلامی است.

  • خسرو باقری ۱۳۹۲-۰۶-۳۱ ۱۲:۴۰

    خسرو باقری؛

    معنا و بی‌معنایى در علم دینى

    مساله اصلى نوشته حاضر این است که آیا تعبیر «علم دینى‏»، اساسا معنایى دارد یا باید آن را تعبیرى بى‏‌معنا دانست. در صورتى که این تعبیر بى‌‏معنا باشد، مفهوم معین و قابل تصورى را به ذهن القا نمى‏‌کند; درست همان‏طور که تعبیر «مربع دایره‏»، هویت مفهومى روشنى در ذهن ایجاد نمى‏‌کند. به علاوه، هر گزاره‌‏اى که از تعبیر «علم دینى‏» ساخته شود، در واقع نه صادق است و نه کاذب و تنها فاقد معناست.

  • مصطفی تقوی ۱۳۹۲-۰۶-۲۸ ۱۵:۱۵

    پاسخ مصطفی تقوی به مقاله‌ی علی پایا؛

    نقدی بر ملاحظاتی نقادانه درباره‌ی دو مفهوم علم دینی و علم بومی

    نویسنده‌ی محترم مقاله‌ که نگران زیر سؤال رفتن مدعاهای دینی در مرحله‌ی نقادیِ حدس برآمده از متافیزیک دینی است، شایسته بود در این خصوص که منظور از مدعای دینی چیست، دقت لازم مبذول می‌کرد. زیر سؤال رفتن مدعای دینی به معنای فهم و دریافت عالمان از دین، امری مبارک است و موجب اعتلای فهم از دین می‌شود؛ اما زیر سؤال رفتن مدعای دینی در معنای آنچه که منظور خدا و حجت‌های خدا است، ادعای تأمل‌برانگیزی است.

  • احمدحسین شريفی ۱۳۹۲-۰۶-۲۴ ۱۶:۰۷

    حجت‌الاسلام‌ احمدحسین شريفی؛

    بررسي نسبت‌هاي علم و دين

    نسبت بين علم و دين و تعيين قلمرو آن دو، يكى از مباحث اصلى و كليدى فلسفه‌ی دين و علم كلام در عصر جديد است.امروزه با پيشرفت علوم تجربى، افق‌هاى جديدى بر روى آدمى گشوده مى‌شود و شناخت‌هاى تازه‌اى از جهان پيرامون خود به دست مى‌آيد كه گاه در ظاهر با آموزه‌هاى دينى چندان سازگارى ندارند.

  • على پایا ۱۳۹۲-۰۶-۲۳ ۱۱:۱۵

    على پایا؛

    ملاحظاتی نقادانه درباره دو مفهوم علم دینی و علم بومی

    با توجه به اهمیت و اعتباری که «علم science» در جهان جدید پیدا کرده می‌توان لااقل یکی از علل جاذبه‌ای را که مفاهیمی نظیر «علم دینی» و «علم بومی» برای برخی از مسلمانان دارند، حدس زد.

  • عقلانیت ۱۳۹۲-۰۶-۱۸ ۱۶:۲۸

    میثم صداقت‌زاده/ جستاری در باب نسبت میان عقل و نقل در تولید علم دینی؛

    از عقل تا متن

    اگر علم دینی همان ادراک مطابق با واقع باشد، سؤال این است که آیا «عالم واقع» قابل دستیابی است و انسان می‌تواند به حقیقت برسد؟ اساساً آیا حقیقتی وجود دارد یا نه؟ اگر حقیقت قابل دسترسی وجود دارد، چگونه می‌توان آن را یافت؟

  • ویتگنشتاین ۱۳۹۲-۰۶-۱۸ ۱۲:۰۱

    صادق لاریجانی؛

    زبان دین و زبان علم

    ویتگنشتاین معتقد است زبان دین، زبانى یکتاست (Sui genris) که فهم و ارزیابى آن باید فقط بر اساس معیارهاى یک زبان مستقل دینى صورت گیرد. وقتى درباره خدا معتقد مى‏شویم خدا وجود دارد، این اعتقاد شبیه اعتقاد به وجود اشیاء دیگر نیست. اعتقاد نداشتن به خدا نوعى وهن است، اما اعتقاد نداشتن به وجود اشیاء دیگر چنین نیست.

  • محمد لگنهاوسن ۱۳۹۲-۰۶-۱۷ ۱۲:۲۸

    بررسی چیستی علوم اجتماعی اسلامی در گفت‌وگو با محمد لگنهاوسن؛

    تقویت فلسفه اسلامی شرط لازم تحول علوم انسانی

    ارتباط بین جامعه‌شناسی و دین همیشه از ابتدا تا امروز دچار مناقشه بوده و اختلاف نظر در آن زیاد است. این کاملاً روشن است که بعضی جامعه‌شناسان ضد دین هستند و جامعه را به گونه‌ای تبیین می‌کنند که اهمیت دین کم یا سرانجام حذف شود، اما بعضی از آن‌ها وقتی می‌خواهند به جامعه‌شناسی بپردازند، قصد دارند از دین دفاع و اهمیت آن را در جامعه تبیین کنند.

  • مهدی گلشنی ۱۳۹۲-۰۶-۱۶ ۱۷:۰۸

    گفتاری از مهدی گلشنی؛

    آیا علم دینى معنا دارد؟

    علم دینى یک علم جهت‏‌دار است و روى کاربردهاى علم اثر مى‌‏گذارد و از تخریب‌هایى که علم سکولار موجود به بار آورده است و مى‌‏آورد، جلوگیرى مى‏‌کند.